Rusya'nın silahlarında hâlâ ABD ve Asya menşeli yabancı bileşenler bulunuyor
Ukrayna Devlet Başkanı Yaptırım Politikası Komiseri Vladyslav Vlasyuk, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı kullandığı insansız hava araçlarında, füzelerinde ve diğer silahlarında çok sayıda yakın tarihli yabancı üretim bileşenin tespit edildiğini açıkladı. Mayıs 2026'da düşürülen bir Kinzhal füzesinin Zarya-61 borda bilgisayarında ABD yapımı Texas Instruments işlemcileri, Ağustos 2026'da düşürülen bir Geran-4 insansız hava aracında 96 yabancı bileşen, Temmuz 2026'da Kyiv Oblastı'ndaki bir vuruş noktasında bulunan bir İskender-M füzesinde ise 147 yabancı bileşen belirlendi.
Öne çıkanlar
- Kinzhal füzesinin Zarya-61 borda bilgisayarında ABD yapımı Texas Instruments işlemci ve AMD mikrodevreleri bulundu
- Zarya-61'in Mayıs 2025'te monte edilen kartı 2021–2024 üretimi bileşenler içeriyor; ABD Texas Instruments DSP işlemcisi ve IDT (Renesas) belleği tespit edildi
- 12 Ağustos 2026'da Kyiv Oblastı'nda düşürülen Geran-4 insansız hava aracında 96 yabancı bileşen belirlendi
- Geran-4'teki bileşenler ABD, Çin, Tayvan, Almanya, İsviçre ve Kanada menşeli; üreticiler arasında Texas Instruments, Amphenol, Diodes Incorporated, Kyocera AVX, Kemet, ON Semiconductor ve Vishay Intertechnology var
- Geran-4'teki bileşenlerin yedisi 2026, üçü 2025 üretimi
- Temmuz 2026 başında Kyiv Oblastı'nda bulunan İskender-M füzesinde 147 yabancı bileşen tespit edildi; bunlar ABD, Belarus, İsviçre, Almanya, Çin ve Japonya menşeli
- İskender-M'de ayrıca 36 Rus ve 11 Belarus yapımı bileşen bulunduğu, en az 21 bileşenin 2025 üretimi olduğu bildirildi
- Vlasyuk, Rus üreticilerin karmaşık silah sistemleri için yerli bileşen tabanının yetersiz kaldığını belirtti
Neden önemli
Bu bulgular, yaptırımların uygulanmasındaki boşlukların Batı ve Asya menşeli elektroniklerin Rus silah üretimine ulaşmaya devam etmesine izin verdiğini gösteriyor. Bileşenlerin 2025–2026 üretim tarihleri taşıması, eski stokların tüketilmesinden öte aktif tedarik zincirlerinin sürdüğüne işaret ediyor. Tespit edilen belirli üretici ve ülkeler, hedefli yaptırım ve ihracat kontrolleri için somut bilgi sağlıyor. Kinzhal füzelerindeki ABD işlemcilerinin Rus ikame çabalarına rağmen yeniden kullanılması, Moskova'nın ithal ikamesi iddialarını zayıflatıyor.
Ne oldu
Ukrayna Devlet Başkanı Yaptırım Politikası Komiseri Vladyslav Vlasyuk, LIGA.net'e verdiği demeçte Rus silahlarında tespit edilen yabancı bileşenlerin ayrıntılarını paylaştı. Mayıs 2026'da düşürülen bir Kinzhal füzesinin Zarya-61 borda bilgisayarı incelendiğinde, 2023'teki Rus ikame girişiminin yerini yine ABD yapımı Texas Instruments işlemcilerinin aldığı görüldü. Bu örnekteki bir kart Mayıs 2025'te monte edilmiş olup 2021–2024 üretimi Texas Instruments DSP işlemcisi ve IDT (şimdi Japon Renesas'a ait) belleği içeriyor; başka bir kartta ise 1986 damgalı bir Texas Instruments işlemcisi ve 1996 üretimi AMD mikrodevreleri bulunduğu bildirildi. Ağustos 2026'da Kyiv Oblastı'nda düşürülen bir Geran-4 insansız hava aracında ABD, Çin, Tayvan, Almanya, İsviçre ve Kanada menşeli 96 yabancı bileşen — Texas Instruments, Amphenol, Diodes Incorporated, Kyocera AVX, Kemet, ON Semiconductor ve Vishay Intertechnology ürünleri — tespit edildi; bunlardan yedisi 2026, üçü 2025 üretimiydi. Temmuz 2026 başında Kyiv Oblastı'ndaki bir vuruş noktasında ele geçirilen bir İskender-M füzesinde ise ABD, Belarus, İsviçre, Almanya, Çin ve Japonya menşeli 147 yabancı bileşen belirlendi; üreticiler arasında Texas Instruments, Analog Devices, Maxim Integrated, Cypress, STMicroelectronics, Macronix, Integrated Silicon Solution ve MaxLinear yer aldı. Bu füzede ayrıca 36 Rus ve 11 Belarus yapımı bileşen bulunduğu, en az 21 bileşenin 2025, bazılarının ise 2026 üretimi olduğu bildirildi. Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Direktörlüğü, Rus balistik silahları, uçakları, insansız hava araçları ve elektronik harp sistemleri için bileşen üreten Roselektronika holdingine bağlı 155 işletmeye ilişkin verileri de yayımladı.
Arka plan
Geran-4, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarında kullandığı bir insansız hava aracı; İskender-M kısa menzilli bir balistik füze sistemi, Kinzhal ise havadan fırlatılan bir balistik füze. Rusya daha önce Zarya-61 borda bilgisayarındaki bazı ABD işlemcilerini yerli mikrodevrelerle değiştirmeye çalışmıştı. Ukrayna Ana İstihbarat Direktörlüğü, Roselektronika gibi Rus savunma sanayi holdinglerini daha önce de izlemişti.