Zelensky, Tıbbi Kuvvetler Komutanlığına askeri cerrah Humeniuk'u atadı

Neden önemli

Tıbbi Kuvvetler, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin muharebe alanı ve askeri tıbbi bakımından sorumlu büyük bir koludur; savaş koşullarında yaralı askerlerin tedavisi ve tahliye sistemleri bu birimin işleyişine bağlıdır. Savaş dönemindeki böyle bir üst düzey personel değişikliği, hem sahadaki tıbbi süreçlerin hem de askerin moral ve güvenliğinin algısını doğrudan etkiler. Humeniuk'un sahada aktif görev alan bir cerrah ve reformcu olarak bilinen geçmişi, tıbbi kuvvetlerin önceliklerinde değişiklik sinyali veriyor. Kazmirchuk'un görevden alınması ise aylardır süren kamuoyu denetimi ve tıbbi hizmet yönetimindeki iç sürtüşmelerin ardından geldi.

Ne oldu

Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 14 Eylül'de 910/2026 sayılı kararnameyi imzalayarak askeri cerrah ve sıhhi hizmet albayı Kostiantyn Humeniuk'u Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Tıbbi Kuvvetler Komutanı olarak atadı. Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı Pavlo Palisa, kararnamenin Zelenski ile Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Mykhailo Drapatyi'nin ortak kararıyla yayımlandığını duyurdu. Palisa ayrıca Humeniuk'un asker personel arasında otorite ve gönüllü topluluğunun güvenini kazandığını, yeni görevindeki ana önceliğin Ukrayna askerinin hayatının ve sağlığının korunması olduğunu söyledi.

Aynı gün ayrı bir kararnameyle (909 sayılı) Kazmirchuk görevden alındı. Kazmirchuk bu görevi 19 Kasım 2023'ten bu yana sürdürüyordu ve sıhhi hizmet general-mayör rütbesine, tıp doktoru unvanına sahipti.

Humeniuk, atanmadan önce 2019'dan beri Ukrayna Silahlı Kuvvetleri baş cerrahıydı. 1973 doğumlu Vinnytsialı bir askeri cerrah olan Humeniuk, Ukrayna'nın Onurlu Doktoru unvanına (2018) ve Boris Paton Ulusal Ödülü'ne sahiptir. Mayıs 2022'de Bahmut yakınlarında bir sınır cephe hastanesinde ateşli silah yaralanması olan bir hastanın böbreğini laparoskopik olarak çıkarmış; bir kaynak bu müdahaleyi 'savaş koşullarında dünyada yapılan ilk böyle bir cerrahi girişim' olarak nitelendirmiş, diğer kaynaklar bunu 'Ukrayna'da yapılan ilk' olarak aktarmıştır.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Kaynaklar arasında kararnamenin yayım tarihi konusunda küçük farklılıklar var: çoğu kaynak 14 Eylül'ü belirtirken, bazı haberler '14 Eylül 2026' ifadesini kullanıyor. Ayrıca Başkomutan Drapatyi'nin Kazmirchuk'un görevden alınmasına ilişkin teklifinin ne zaman yapıldığı konusunda kaynaklar farklı tarihler veriyor: NV 'Ağustos ayı' derken, Ukrayinska Pravda kaynaklara dayandırarak teklifin 4 Ağustos'ta yapıldığını yazıyor. Humeniuk'un Mayıs 2022'deki böbreği çıkarma operasyonunun nitelendirilmesinde de fark var: ZN.UA'daki bir haber bunu 'savaş koşullarında dünyada yapılan ilk böyle bir cerrahi girişim' olarak sunarken, diğer kaynaklar aynı müdahaleyi 'Ukrayna'da ilk' olarak aktarıyor.

Arka plan

Kostiantyn Humeniuk, 29 Eylül 1973'te Vinnytsia'da doğdu; Vinnytsia Temel Tıp Koleji (1992), Vinnytsia Devlet Tıp Üniversitesi (1998) ve Ukrayna Askeri Tıp Akademisi'nden (2001) mezun oldu. 2001'den itibaren Vinnytsia'daki askeri tıp kurumlarında görev yaptı; acil cerrahi servisinde ordinatörlükten endoskopik cerrahi ve tanı kliniği başhekimliğine kadar yükseldi. 2014-2019 arasında ATO ve ardından Birleşik Kuvvetler Operasyonu bölgesinde, 95. Hava İndirme Tugayı bünyesinde bir ileri tıp-hemşirelik birliğinin kıdemli subayı (2014), Luhansk yakınlarındaki 59. Askeri Mobil Hastanesi'nin baş cerrahı (2015), ATO baş cerrahı (2017) ve Birleşik Kuvvetler Operasyonu baş cerrahı (2018-2019) olarak görev aldı. 2019'dan itibaren Ukrayna Silahlı Kuvvetleri baş cerrahı olarak çalıştı. 2022'de REBOA (Resüsitatif Endovasküler Balon Oklüzyonu) sistemini Silahlı Kuvvetler'in saha kullanımına dahil etti. Tıp Bilimleri Adayı (2009) ve Tıp Bilimleri Doktoru (2025) unvanlarına, Onurlu Doktor unvanına (2018) ve Boris Paton Ulusal Ödülü'ne sahiptir; 53'ün üzerinde bilimsel yayını ve altı patent başvurusu bulunmaktadır. 2024'ten bu yana Ukrayna Askeri Tıp Akademisi Askeri Cerrahi Bölümü'nde profesörlük yapmaktadır.

Görevden alınan Anatolii Kazmirchuk, 19 Kasım 2023'ten bu yana Tıbbi Kuvvetler Komutanı olarak görev yapıyordu; sıhhi hizmet general-mayör rütbesine, tıp doktoru ve profesör unvanlarına sahipti. Ukrayinska Pravda kaynaklara dayandırarak, Başkomutan Drapatyi'nin Kazmirchuk'un görevden alınması için teklifi Ağustos'ta (bazı kaynaklara göre 4 Ağustos'ta) sunduğunu yazdı. Halkvekili Mariana Bezugla, Kazmirchuk'u 'eski başkomutan Oleksandr Sırskiy'nin adamı' olarak nitelendirmişti. Temmuz 2023'te 82. Ayrı Hava İndirme Tugayı başhekimi Anton Şevçuk, tugayına teslim edilen standart altı Çin turnikelerini bildirmiş; turnikeler daha sonra değiştirilmişti. Kazmirchuk, Şevçuk'un daha alt bir göreve atanması kararı ve Şevçuk'un evinde arama yapılması bağlamında anılmıştı.