Rus fırkateyni Danimarka helikopterine sinyal fişeği ateşledi; Kopenhag Rus Büyükelçisi'ni çağırdı
14 Eylül akşamı Gedser açıklarında uluslararası sularda bir Rus fırkateyni, Danimarka Hava Kuvvetleri'ne ait AS-550 Fennec helikoptere iki sinyal fişeği attı; bir fişek helikopterin yakınından geçti. Helikopter, Rus fırkateyninin rutin fotoğrafını çekiyordu. Danimarka Rus büyükelçisini çağıırırken Başbakan Mette Frederiksen olayı 'Rusya'nın Avrupa'ya karşı yürüttüğü hibrit savaşın tırmanması' olarak nitelendirdi. NATO, Ukrayna ve Avrupa Komisyonu Rusya'yı kınadı; Rusya'nın Kopenhag Büyükelçisi Vladimir Barbin ise sorumluluğu Danimarka'ya yükledi.
Öne çıkanlar
- 14 Eylül akşamı Rus fırkateyni, Danimarka Hava Kuvvetleri'nin AS-550 Fennec helikopterine iki sinyal fişeği ateşledi; bir fişek helikopterin yakınından geçti
- Olay, Danimarka'nın Falster adasının en güney ucu olan Gedser açıklarında uluslararası sularda meydana geldi
- Danimarka helikopteri olay sırasında Rus fırkateyninin rutin fotoğrafını çekiyordu
- Danimarka Rus büyükelçisini çağırdı
- Başbakan Mette Frederiksen olayı Rusya'nın Avrupa'ya karşı hibrit savaşı tırdırması olarak nitelendirdi
- NATO sözcüsü Allison Hart olayı 'Rusya'nın sorumsuz bir eylemi' olarak tanımladı; Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha ve Avrupa Komisyonu da Rusya'yı kınadı
- Rusya'nın Danimarka Büyükelçisi Vladimir Barbin helikopteri suçladı ve Danimarka'nın deniz olaylarını önleme anlaşması önerilerini reddettiğini ileri sürdü
Neden önemli
Olay, bir NATO üyesi hava kuvvetiyle Rus savaş gemisi arasında uluslararası sularda yaşanan doğrudan bir askeri nitelikte karşılaşmayı temsil ediyor. Danimarka, NATO, Ukrayna ve Avrupa Komisyonu'nun ortak kınaması, Rusya'nın Avrupa'ya karşı hibrit savaşının bir parçası olarak yorumlanıyor. Rusya'nın sorumluluğu Danimarka'ya yükleyen karşı anlatısı ise sorumluluk üzerine bir diplomatik ihtilafa dönüşmesine yol açtı.
Ne oldu
14 Eylül akşamı Falster adasının en güney ucu olan Gedser açıklarında uluslararası sularda seyreden bir Rus fırkateyni, Danimarka Hava Kuvvetleri'ne ait AS-550 Fennec askeri helikopterine iki sinyal fişeği (sinyal roketi) ateşledi. Helikopter o sırada fırkateynin rutin fotoğrafını çekiyordu. Fişeklerden biri helikopterin yakınından geçti. Danimarka Savunma Bakanlığı, helikopterin manevraları için 'tamamen meşru' gerekçeleri olduğunu açıkladı. Danimarka, fırkateyn mürettebatının eylemlerine ilişkin açıklama almak üzere Rus büyükelçisini çağırdı. Başbakan Mette Frederiksen olayı 'Rusya'nın giderek artan saldırganlığı' ve 'Avrupa'ya karşı hibrit savaşın tırmanması' olarak nitelendirdi. Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen fişek atılmasını 'kesinlikle kabul edilemez' olarak tanımladı. NATO sözcüsü Allison Hart eylemi 'Rusya'nın sorumsuz bir eylemi' olarak nitelendirirken Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha ve Avrupa Komisyonu Savunma Komiseri Andrius Kubilius da Rusya'yı kınadı. Rusya'nın Kopenhag Büyükelçisi Vladimir Barbin ise helikopterin manevralarıyla fırkateyni kışkırttığını ileri sürdü; Moskova'nın deniz ve hava sahasında olayların önlenmesine ilişkin anlaşma önerilerinin Danimarka tarafından sürekli reddedildiğini iddia etti.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı yayın kuruluşları (İnterfaks-Ukrayina, NV, Yevropeiska Pravda, LIGA.net, Hromadske Radio, Ukrinform, hromadske) olayı, NATO müttefikine yönelik provoke edilmemiş Rus saldırganlığı olarak çerçeveledi. Andriy Sybiha'nın Danimarka'ya tam dayanışma açıklaması ön plana çıkarıldı; ayrıca Rusya'nın Ukrayna'ya askeri yardım sağlayan Danimarka savunma sanayii tesislerine yönelik sabotaj hazırlığı içinde olduğuna ilişkin erken Eylül istihbarat raporlarına da atıf yapılarak olay, Ukrayna'daki savaşın Avrupa'ya yayılması bağlamında değerlendirildi.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Danimarka, NATO, Ukrayna ve Avrupa Komisyonu olayın sorumluluğunu Rusya'nın provokatif eylemlerine yükledi. Rusya'nın Danimarka Büyükelçisi Vladimir Barbin ise bunun aksine, Danimarka helikopterinin manevralarıyla Rus fırkateynini kışkırttığını, bunun ilk vaka olmadığını ve Rusya'nın deniz ile üstündeki hava sahasında olayların önlenmesine ilişkin anlaşma önerilerinin Danimarka tarafından sürekli reddedildiğini ileri sürdü.
Arka plan
Eylül başında Danimarka istihbaratı, Rusya'nın Ukrayna'ya askeri yardım sağlayan Danimarka savunma sanayii işletmelerine yönelik sabotaj operasyonları hazırladığını raporlamıştı. Frederiksen, olayı Avrupa genelinde gözlenen Rus davranış kalıbının bir parçası olarak tanımladı ve NATO'nun sınandığını söyledi.