Ukrayna F-16 komutanı Phantom: Hava-hava füzeleri kritik seviyede azaldı, pilotlar top kullanıyor
Ukrayna'nın F-16 filosu komutanı çağrı işaretiyle 'Phantom' adıyla bilinen komutan, Newsmax'a verdiği röportajda AIM-9 ve AIM-120 hava-hava füzelerinin ciddi şekilde azaldığını, pilotların bu füzeleri idareli kullanmak zorunda kaldığını ve bazı görevlerde Rus hava tehditlerine karşı yalnızca uçağın 20 mm topunu kullanmak zorunda kaldığını söyledi. Komutan ayrıca Patriot füze sıkıntısına da dikkat çekerek, ya sevkiyatların hızlandırılmasını ya da Ukrayna'ya bu silahları üretme lisansı verilmesini istedi.
Öne çıkanlar
- Komutan çağrı işareti 'Phantom' olan Ukraynalı F-16 filotilla komutanı, AIM-9 ve AIM-120 hava-hava füzelerinde kritik bir sıkıntı olduğunu açıkladı.
- Füze eksikliği nedeniyle Ukraynalı F-16 pilotları füzeleri idareli kullanıyor; bazı görevlerde Rus hava hedeflerini uçağın 20 mm M61A1 Vulcan topuyla vurmak zorunda kalıyor.
- Phantom ek olarak Patriot hava savunma sistemlerine ait önleme füzelerinde de sıkıntı yaşandığını belirtti.
- Komutan, hava-hava ve Patriot füzelerinin sevkiyatının hızlandırılmasını ya da Ukrayna'ya bu silahları üretme lisansı verilmesini talep etti.
- Phantom'ın Newsmax röportajından bir bölüm, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Hava Kuvvetleri tarafından 16 Eylül'de yayımlandı.
- Mayıs 2025'te Hava Kuvvetleri, topun kullanıldığı bir görevde pilotun fırlatma koltuğunu kullanmak zorunda kaldığını bildirmişti.
Neden önemli
Söz konusu açıklama, Ukrayna'nın F-16 filosunu yöneten komutandan geldiği için daha önce yalnızca dış yayınlar tarafından bildirilen mühimmat sıkıntısının doğrudan ve yetkili bir teyidi niteliğindedir. Küçük ve yavaş hedeflere karşı dahi top kullanmak, pilot için çok daha riskli bir yöntemdir; 2025 mayısında top kullanımı sonrası pilotun fırlatma koltuğuna başvurduğu bir olay yaşanmıştır. Sıkıntı yalnızca F-16 hava-hava füzelerini değil, Patriot önleme füzelerini de kapsadığından Ukrayna'nın genel hava savunma zincirindeki baskının bir göstergesi olarak okunmalıdır. Komutanın batılı ortaklara hem sevkiyatları hızlandırma hem de üretim lisansı çağrısı yapması, konuyu müttefik gündemine doğrudan taşımaktadır.
Ne oldu
Çağrı işaretiyle 'Phantom' olarak bilinen Ukraynalı F-16 filotilla komutanı, Amerikan Newsmax kanalına verdiği röportajda, F-16 savaş uçakları için hava-hava füzelerinde ciddi bir sıkıntı yaşandığını söyledi. Açıkça adı geçen mühimmatlar AIM-9 ve AIM-120 füzeleri oldu. Komutana göre bu kıtlık öyle bir noktaya ulaştı ki F-16 pilotları füzelerini idareli kullanmak zorunda kalıyor ve bazı görevlerde Rus hava tehditlerine karşı yalnızca uçağa entegre olan 20 mm altı namlulu M61A1 Vulcan topuna başvuruyor. Komutan ayrıca Patriot hava savunma sistemlerine ait önleme füzelerinin de kıt olduğunu belirtti ve ya bu füzelerin hem hava-hava hem de Patriot versiyonlarında tedarikin artırılmasını ya da Ukrayna'ya kendisi üretme lisansı verilmesini talep etti; silahsız bir uçağın 'anlamsız bir araç' olduğunu söyledi.
Newsmax röportajından bir bölüm, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Hava Kuvvetleri tarafından 16 Eylül'de kamuoyuyla paylaşıldı. Mayıs 2025'te Hava Kuvvetleri, topun kullanıldığı bir görevde pilotun fırlatma koltuğunu kullanmak zorunda kaldığını duyurmuştu. 3 Eylül'de Newsmax muhabiri Shelby Wilder, Ukrayna Hava Kuvvetleri'nden üst düzey bir subaya dayandırarak gündüz görevlerinin bir kısmında yalnızca top kullanıldığını ve yeni füze sevkiyatlarının sınırı geçmesinin 'saatler ve dakikalar' sayılarak beklenildiğini yazmıştı. 14 Eylül'de Kanada'ya yaptığı ziyarette Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy, Ukrayna savunma güçlerinin jet motorlu İHA'larla yapılan Rus saldırılarını F-16'larla geri püskürttüğünü, AIM-9 ve AIM-120 füzelerinin pahalı olduğunu ancak başka seçenek kalmadığında bu füzelerin kullanıldığını söyledi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Üç kaynak da Ukrayna medyasına aittir ve haberlerin odağı, yerli operasyonel ihtiyaçlardır. Çerçeveleme, Phantom'ın çağrı işaretini ve Hava Kuvvetleri'nin Newsmax röportajını dağıtmasını ön plana çıkarırken, sıkıntı doğrudan Ukraynalı pilotların muharebe koşulları üzerinden anlatılıyor. Komutanın 'silahsız uçak anlamsız bir araçtır' ifadesi, gerekli füze teslimatlarının hızlanması ve mümkünse Ukrayna'ya üretim lisansı verilmesi yönünde bir talep olarak kullanılıyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Mevcut kaynaklarda uluslararası çerçeve, Newsmax röportajının kendisi ve daha önce War Zone yayınlarıyla sınırlıdır. Bu iki kaynak da küçük ve yavaş hava hedeflerine karşı dahi top kullanımının bir operasyonel çözüm olduğunu ve özellikle gece koşullarında ek riskler taşıdığını vurgular.
Arka plan
F-16, standart olarak 20 mm altı namlulu M61A1 Vulcan topuyla donatılmıştır. Ukrayna'daki F-16'ların hava-hava füzelerine ilişkin kıtlık ve bu koşullarda topa başvurulması, daha önce War Zone tarafından da ele alınmıştı. 3 Eylül'de Newsmax muhabiri Shelby Wilder, Ukrayna Hava Kuvvetleri'nden üst düzey bir subaya dayandırarak, bazı gündüz görevlerinde yalnızca top kullanıldığını ve personelin yeni füze sevkiyatlarının sınırı geçmesini 'saatler ve dakikalar sayarak' beklediğini aktardı. 14 Eylül'de Kanada'da konuşan Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy, F-16'ların jet motorlu İHA'ları önlemek için kullanıldığını ve AIM-9 ile AIM-120 füzelerinin pahalı, ancak başka çare kalmadığında hayat kurtarmak için gerekli olduğunu söyledi.