51 BM üyesi devlet, Rusya'ya koşulsuz ateşkes çağrısında bulundu
23 Eylül'de BM Güvenlik Konseyi toplantısı öncesinde 51 BM üyesi devlet, Rusya'ya tam, koşulsuz ve derhal ateşkesi kabul etmesi ve anlamlı barış müzakerelerine girmesi çağrısı yapan ortak bir bildiri yayımladı. Ukrayna, Mart 2025'ten bu yana ateşkesi kabul ettiğini açıkladı. Bildiriyi AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha kamuoyuna sundu. ABD bildiriye katılmadı.
Öne çıkanlar
- Ukrayna tam, koşulsuz ve derhal ateşkesi Mart 2025'ten bu yana kabul ettiğini açıkladı.
- 23 Eylül'de 51 BM üyesi devlet, Rusya'ya aynı koşulsuz ateşkesi kabul etmesi için ortak bildiri yayımladı.
- ABD ortak bildiriye katılmadı.
- Bildiri, savaş esirlerinin ve zorla yerinden edilmiş ya da sınır dışı edilen Ukraynalı sivillerin, öncelikle çocukların, iadesini talep etti.
- AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha bildiriyi kamuoyuna sundu.
- Bildiri, BM Şartı uyarınca Ukrayna'nın egemenliği, bağımsızlığı, toprak bütünlüğü ve meşru müdafaa hakkına destek teyit edildi.
- Karadeniz'deki Rus saldırıları ve Ukrayna tahıl ihracatının engellenmesi konusundaki endişeler bildiride yer aldı.
Neden önemli
Bildiri, Ukrayna'nın koşulsuz ateşkesi zaten kabul ettiğini resmen ortaya koyuyor ve Rusya'yı karşılık vermesi için diplomatik baskı altına alıyor. BM'de Ukrayna'nın tutuşuna yönelik geniş bir uluslararası uyum olduğunu gösterirken, ABD'nin bildiriye katılmamış olması çok taraflı diplomasi ile Washington'un tutumu arasındaki ayrışmayı gözler önüne seriyor. İmzacılar, savaş esiri takası ile zorla götürülen Ukraynalı sivillerin, özellikle çocukların iadesi gibi somut insani talepleri ateşkes çağrısına bağladı. Ayrıca Karadeniz'deki Rus saldırıları ve Ukrayna tahıl ihracatının engellenmesinin küresel gıda güvenliğine etkisine de dikkat çekildi.
Ne oldu
23 Eylül'de, BM Güvenlik Konseyi toplantısı öncesinde ve New York'taki 81. BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası sırasında, BM üyesi 51 devlet ortak bir bildiri yayımladı. Bildiri, Ukrayna'nın Mart 2025'ten bu yana tam, koşulsuz ve derhal ateşkesi kabul ettiğini belirterek Rusya'dan aynı adımı atmasını ve anlamlı barış müzakerelerine girmesini talep etti. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha bildiriyi kamuoyuna sundu. İmzacılar, savaş esirlerinin tam takasını ve zorla yerinden edilmiş ya da sınır dışı edilen Ukraynalı sivillerin, öncelikle çocukların, koşulsuz iadesini önemli güven artırıcı önlemler olarak talep etti. Bildiri, Ukrayna sivil altyapısına yönelik artan Rus saldırıları ve Karadeniz'deki saldırılar karşısında derin endişe dile getirdi; Karadeniz'de bir anlaşma yapılmasına yönelik çabalar ve Ukrayna tahıl ihracatının engellenmesinin küresel gıda güvenliğine etkisi vurgulandı. BM Şartı uyarınca Ukrayna'nın egemenliği, bağımsızlığı, toprak bütünlüğü ve meşru müdafaa hakkına destek teyit edildi. ABD bildiriye katılmadı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı kaynaklar, Mart 2025'ten bu yana koşulsuz ateşkesi kabul etmiş bir Ukrayna'nın, Rusya'yı aynı adımı atmaya zorlamak için BM'de geniş bir diplomatik girişim yürüttüğünü öne çıkarıyor. Ukrayna medyası, bildirinin Ukrayna Dışişleri Bakanlığı'nın Telegram kanalında yayımlanmasına ve Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından birlikte sunulmasına dikkat çekerek Ukrayna'nın diplomatik inisiyatifine vurgu yapıyor. Haberlerde ayrıca sınır dışı edilen Ukraynalı sivillerin, özellikle çocukların iadesi ve savaş esirlerinin tam takası gibi insani talepler ile sivillere ve Karadeniz'e yönelik Rus saldırılarına yönelik endişeler öne çıkarılıyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Tek uluslararası (Azerbaycan, İngilizce) ajans kaynağı, haberi BM'deki çok taraflı diplomatik eyleme odaklanarak çerçeveliyor: Ukrayna'nın zaten kabul ettiği koşulsuz ateşkes için Rusya'ya çağrı yapan 51 BM üyesi devletin ortak bildirisi.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar arasında ortak bildiriyi destekleyen devletlerin sayısı tutarsız biçimde aktarılıyor: bazıları 51 BM üyesi devlet, bazıları 50 devlet artı Avrupa Birliği, bazıları da 49 devlet artı Ukrayna ve AB olarak belirtiyor; bir kaynak "50'den fazla" ifadesini kullanıyor. Bir kaynak imzacılar arasında Panama'yı listelerken, başka bir kaynağın birleştirilmiş listesinde Panama yer almıyor.
Arka plan
Bildiri, 23 Eylül'de New York'taki 81. BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası sırasında ve BM Güvenlik Konseyi oturumu öncesinde yayımlandı. Ukrayna, Mart 2025'ten bu yana tam ve koşulsuz ateşkesi kabul ettiğini açıklamıştı. Bildiriden bir gün önce, ABD Başkanı Donald Trump Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e Ukrayna'ya karşı savaşı sona erdirmesi çağrısında bulundu ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodymır Zelenskıy, Trump ile BM Genel Kurulu'nda bir araya geldi.