Polonya ve Belarus dışişleri bakanları New York'ta bir araya geldi: Sikorski 'bir ilerleme' dedi

Neden önemli

Yaklaşık on yıldır bu düzeyde gerçekleşmeyen bir Polonya-Belarus teması, ikili ilişkilerde olası bir normalleşmenin sinyali olarak okunuyor. Görüşmede sınır durumu, bölgesel güvenlik ve Rusya'nın Belarus topraklarından silah fırlatmaması gibi Ukrayna savaşıyla doğrudan bağlantılı konuların gündeme gelmesi, sonucun sadece diplomatik değil güvenlik açısından da önemli olduğunu gösteriyor. Görüşmenin, Haziran 2026'da gerçekleşen Poczobut değişimi de dahil son tutuklu takaslarının ardından gelmesi, Polonya'nın doğu sınırı çevresindeki hibrit baskı ve askeri tehdit ortamında yeni bir diplomatik kanalla mesafe almayı denediğine işaret ediyor.

Ne oldu

Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, BM Genel Kurulu marjında New York'ta Belarus Dışişleri Bakanı Maxim Ryzhenkov ile bir araya geldi. Sikorski, bunun 2016'dan bu yana bu düzeydeki ilk Polonya-Belarus görüşmesi olduğunu söyledi ve toplantıyı 'bir ilerleme' (прорив) olarak nitelendirdi.

Görüşmede sınır durumu ve bölgesel güvenlik ele alındı. Gazetecilerin, Rusya'nın Belarus topraklarından drone ve füze fırlatmasına itiraz edip etmediğini sorması üzerine Sikorski, 'bunlar arasında' yanıtını verdi. Sikorski ayrıca Polonya'nın yakında Minsk'te yeni bir büyükelçilik binası açacağını duyurdu.

Lukashenko rejimini tanıyıp tanımadığı sorusuna Sikorski, Polonya'nın bir devlet olarak 'diğer devletleri tanıdığını, hükümetleri değil' karşılığını verdi. İlişkilerin normalleşmesini ise 'hava koşulları uygun olursa açabilecek bir kardelen' benzetmesiyle değerlendirdi. Sikorski, ardışık Polonya hükümetlerinin etkili sınır çiti yatırımları sayesinde sınır durumunun iyileştiğini ve Polonyalı-Belaruslu gazeteci Andrzej Poczobut'un da aralarında bulunduğu siyasi tutukluların serbest bırakılmasının daha iyi ilişkilere zemin hazırladığını söyledi.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna dilindeki kaynaklar, Sikorski'nin görüşmeyi 'bir ilerleme' olarak çerçevelemesine ve Polonya-Belarus ilişkilerinin olası normalleşmesine ilişkin açıklamalarına odaklanıyor. Aynı zamanda Rusya-Ukrayna savaşıyla bağlantılı güvenlik kaygılarını öne çıkarıyor; özellikle Sikorski'nin Rusya'nın Belarus topraklarından drone ve füze fırlatmaması konusunu gündeme getirdiğini belirtmesi bu çerçevenin parçası.

Arka plan

Görüşmenin arka planında, 2023'te siyasi güdümlü olduğu değerlendirilen suçlamalarla sekiz yıl hapse mahkûm edilen ve 28 Nisan 2026'da Belarus-Polonya tutuklu takası kapsamında serbest bırakılan Polonyalı-Belaruslu gazeteci ve azınlık aktivisti Andrzej Poczobut davası yer alıyor. Polonya ve AB, daha önce Lukashenko rejimini Polonya-Belarus sınırına göç akışını hibrit baskı aracı olarak örgütlemekle suçlamıştı. Polonya, Rusya ve Belarus sınırlarındaki savunmasını, Belarus yönünde optik-elektronik ekipmanlı gözetleme kuleleri ve drone tespit sistemleriyle modernize etmeyi planlıyor. Belarus muhalefet lideri Sviatlana Tsikhanouskaya, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik drone saldırılarında kullandığı aktarıcıların Belarus'ta aynı zamanda Avrupa sınırı boyunca da konuşlu olduğunu söylemişti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, NATO devletlerine yönelik olası bir kara operasyonu varyantı dahil provokasyon hazırlıklarına dikkat çekmişti.