ABD yönetimi, Ukrayna'ya ayrılan 400 milyon dolarlık askeri yardımı sözleşmeye bağlıyor
Trump yönetimi, ABD Kongresi'nin 2025 sonunda onayladığı Ukrayna'ya yönelik 400 milyon dolarlık askeri yardımın neredeyse tamamını sözleşmeye bağlama yükümlülüğü üstlendi. 307 milyon doları sözleşmeye bağlanan paketin kalan 93 milyon dolarının 30 Eylül'e kadar sözleşmeye bağlanması gerekiyor; aksi takdirde fonlar düşecek. İlk teslimatlar eylül ayında başladı, ancak pakette Patriot füze savunma sistemine ait önleme füzeleri yer almıyor.
Öne çıkanlar
- ABD yönetimi, 2025 sonunda Kongrenin onayladığı 400 milyon dolarlık askeri yardımı sözleşmeye bağlama yükümlülüğü aldı.
- Hafta başı itibarıyla 400 milyon doların 307 milyon doları sözleşmeye bağlanmıştı.
- Kalan 93 milyon doların 30 Eylül'e kadar sözleşmeye bağlanması planlanıyor; aksi halde fonlar düşecek.
- Fonlar, Ukrayna Güvenlik Yardımı Girişimi (USAI) kapsamında, ABD savunma şirketleriyle sözleşme yoluyla kullanılıyor.
- Eylül ayında ilk teslimatlar başladı; bunlar arasında zırhlı araç yedek parçaları da yer alıyor.
- Paket, Patriot önleme füzelerini içermiyor; kalan ekipmanın Ekim 2029'a kadar teslim edilmesi öngörülüyor.
- Trump'ın başkanlık süresi Ocak 2029'da sona erecek; yani son teslimatlar onun döneminden sonraya kalacak.
Neden önemli
ABD yönetiminin bu adımı, aylardır geciken ve hem Demokratlar hem de bazı Cumhuriyetçiler tarafından eleştirilen 400 milyon dolarlık paketin fiilen hayata geçirilmesini sağlıyor. Ancak paket, Ukrayna'nın Rusya'nın drone ve balistik füze saldırılarına karşı defalarca talep ettiği Patriot önleme füzelerini içermiyor; küresel Patriot stokları da Ukrayna savaşı ve ABD'nin İran'la savaşı nedeniyle erimiş durumda. Fonların büyük bölümünün sözleşmeye bağlanması Ekim 2029'u bulacak teslimatları kapsıyor, yani Trump'ın başkanlık süresi Ocak 2029'da sona erecek.
Ne oldu
Trump yönetimi, ABD Kongresi'nin 2025 sonunda onayladığı 400 milyon dolarlık Ukrayna askeri yardım paketinin neredeyse tamamını sözleşmeye bağlama yükümlülüğü üstlendi. Fonlar, Ukrayna Güvenlik Amerikan savunma şirketleriyle sözleşme yapılmasını öngören Ukrayna Güvenlik Yardımı Girişimi (USAI) kapsamında kullanılıyor. Hafta başı itibarıyla 400 milyon doların 307 milyon doları sözleşmeye bağlanmıştı; kalan 93 milyon doların ABD mali yılının sonu olan 30 Eylül'e kadar sözleşmeye bağlanması planlanıyor. Paranın 30 Eylül'e kadar resmi olarak sözleşmeye bağlanmaması halinde fonlar düşecek, ancak harcanması için aynı tarihe kadar tamamlanması gerekmiyor. Eylül ayında zırhlı araç yedek parçaları da dahil olmak üzere ilk teslimatlar başladı; kalan ekipmanın Ekim 2029'a kadar Ukrayna'ya ulaştırılması öngörülüyor. Paketin kapsamı, Patriot önleme füzelerini içermiyor.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı kaynaklar, 400 milyon dolarlık paketten Patriot füzelerinin çıkarılmasına ve Rusya'nın Ukrayna şehirlerini hedef alan sistematik drone ile balistik füze saldırılarının sürmesine dikkat çekiyor. Birçok Ukrayna yayını, sözleşmeye bağlanan yardımla daha önce Pentagon'un yaşadığı gecikmeleri ve Demokratlarla bazı Cumhuriyetçilerin eleştirilerini yan yana getiriyor. Ukrayna medyası ayrıca Zelensky'nin Patriot üretim lisanslarına ve 22 Eylül'de New York'ta Trump'la yaptığı görüşmeye ilişkin açıklamalarını, 400 milyon dolarlık paketten bağımsız bir hat olarak öne çıkarıyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar Patriot füzeleri konusunda çelişkili sinyaller veriyor: Trump'ın Ukrayna'ya Patriot önleme füzeleri üretim lisansı vermeyi onayladığı ve Zelensky'nin 25 Eylül'de Trump'ın bu lisansların devri konusunda 'nihai kararı verdiğini' söylediği bildirilirken, Zelensky 22 Eylül'de Patriot tedariki konusunda ABD'den somut bir yanıt almadığını belirtti ve 24 Eylül'de hangi ülkenin dahil olduğunu açıklamadan ayrı bir yeni Patriot paketi üzerinde anlaşmaya varıldığını duyurdu. Öte yandan paketin kendisi Patriot önleme füzelerini içermiyor. Paketin aciliyetine ilişkin olarak bazı haberler yönetimi 400 milyon dolarlık taahhüdü tam ve zamanında yerine getiriyor biçimde sunarken, başka haberlerde Pentagon'un daha önce fonların 2029'a kadar tam kullanılmamasını öngören bir plan sunduğu ya da tahsisi PURL programı kapsamında Avrupa'ya kaydırmaya çalıştığı belirtiliyor.
Arka plan
400 milyon dolarlık tutar, Kongrenin Aralık 2025'te onayladığı 2026 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'na (NDAA) dahil edildi. USAI fonları, mevcut askeri stoklardan silah çekmek yerine Amerikan savunma şirketleriyle sözleşme yapılmasını öngördüğü için teslimatlar aylar hatta yıllar alabiliyor. Mayıs ayında Pentagon, 400 milyon doların 2029 mali yılına kadar tam kullanılmayacağı bir planı Kongre üyelerine sundu; nisan sonunda ise Pentagon başkanı Pete Hegseth, fonların sözleşmeye bağlanmak üzere serbest bırakıldığını söyledi. Temmuz ayında yönetimin, ABD programları kapsamındaki bazı silahların teslimatının yıllar sürebileceği konusunda Kongreyi uyardığı bildirildi. Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler, Aralık 2025'te onaylanan fonların kullanımındaki gecikmeler nedeniyle Pentagon'u eleştirdi.