Kharkiv'de Rus güçleri sivilleri gaz boru hattından çıkardı: Ukrayna 'insan kalkanı' olarak kullandıklarını söyledi

Neden önemli

Bu olay, bir ulusal muhafız biriminin dron görüntüleriyle belgelediği şekilde, Rus güçlerinin açıklanan bir geri çekilme sırasında çocuklar ve yaşlılar da dahil sivilleri açıkça 'kalkan' olarak kullandığı yönündeki Ukrayna anlatısının özünü oluşturuyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı'nın olayı kişisel olarak 'insan kalkanı' kullanımı ve uluslararası insancıl hukukun ağır ihlali olarak nitelendirmesi, konuya diplomatik bir görünürlük kazandırıyor. Gaz boru hattının daha önce Rus kuvvetlerinin Kupiansk'a gizlice saldırı birlikleri sokmak için kullandığı bir güzergâh olması, olayı daha geniş bir boru hattı tabanlı hareket örüntüsüne bağlıyor ve savaş suçları soruşturması için malzeme toplandığının bildirilmesi, hukuki takibat beklentisini artırıyor.

Ne oldu

Ukrayna Ulusal Muhafızları'nın 2. 'Khartiia' Kolordusu'na ait keşif dronları, 27 Eylül'de Rus birliklerinin Kharkiv Oblastı'ndaki Kupiansk topluluğundan sivilleri çıkardığını kayıt altına aldı. Görüntülerde çocuklar, yaşlılar ve koltuk değneğiyle yürüyen bir kişi dahil dokuz kişi görülüyordu; sivillerin yanında üniformasız, askerlik çağındaki erkekler yürüyordu. 'Khartiia', bu erkeklerin muhtemelen üniformalarını çıkarmış ve sivilleri kalkan olarak kullanarak çatışma bölgesinden çekilen Rus askerleri olduğunu değerlendirdi.

Siviller, Kupiansk'tan Holubivka köyü üzerinden 'Şebelinka — Ostrohozk' gaz boru hattına götürülüp boru hattının içine sokuldu. 'Khartiia'ye göre çocuklar ve yaşlılar boru hattı içinde 10 kilometreden fazla yürütülecek, boru hattı ormanlık alana açılıyor ve buradan insanların muhtemelen işgal altındaki topraklara taşınması bekleniyor. Rus güçleri sivilleri güzergâh boyunca kamera ile kayıt altına aldı.

Ukraynalı askerler grubu gördükleri hâlde, aralarında çocuk ve yaşlıların bulunması nedeniyle ateş açmadı. 'Khartiia', eylemlerin her birinin uluslararası hukuk kapsamında suç oluşturduğunu bildirerek malzemelerin savaş suçları soruşturması için teslim edileceğini söyledi ve bu görüntülerin yakında Rus medyasında 'sivillerin tahliyesi' ya da 'kurtarılması' etiketiyle ve Rusya yanlısı yerel halkla röportajlarla yayımlanabileceği uyarısında bulundu.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Rus güçlerinin Kupiansk civarındaki geri çekilmelerinde Ukrayna sivillerini 'insan kalkanı' olarak kullandığını, sivillerin silah tehdidiyle boru hattı içinden hareket ettirildiğini söyledi ve bu eylemlerin uluslararası insancıl hukukun ağır ihlalleri olduğunu belirterek belgelenmesini, soruşturulmasını ve cezalandırılmasını talep etti. 'Khartiia' sözcüsü Volodymyr Dehtiarov, işgalcilerin tünelden sivil çıkarma görüntülerini filme aldığını ve Rusya'nın bunu bir 'kurtarma' örneği olarak kullanabileceğini söyledi.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Sağlanan tüm kaynaklar Ukrayna kaynaklıdır ve olayı, Rus güçlerinin sivilleri geri çekilme sırasında 'kalkan' ve 'insan kalkanı' olarak kullandığı biçiminde tek sesle aktarır. Ukrayna kaynakları, eylemlerin uluslararası insancıl hukuk ihlali ve savaş suçu olarak hukuki nitelendirmesini ve gruptaki siviller nedeniyle Ukrayna'nın ateş açmama yönündeki askeri kısıtlılığını vurgular. 'Khartiia'nin, Rusya'nın bu kaydı 'tahliye' ya da 'kurtarma' propagandasına dönüştürebileceği yönündeki uyarısı, Ukrayna haberciliğinde tekrarlanan bir temadır.

Arka plan

Erken Mart 2025'te Rus saldırı birliklerinin Kursk Oblastı'ndaki Sudzha kentine 'Urengoy — Pomary — Uzhhorod' gaz boru hattı üzerinden ilerlediği bilgisi ortaya çıktı; Ukraynalı subay Myroslav Hai, Ukrayna paraşütçülerinin boru hattının çıkışını kapattığını ve düşman grubunun tahliyesini engellediğini söyledi. Eylül 2025'te 429. Münferit İnsansız Sistemler 'Achilles' Alayı, işgalcilerin yeraltı bir gaz borusu aracılığıyla Kupiansk'ın kuzey çeperlerine ulaştığını bildirdi; Ukrayna kuvvetleri boru hattını ilk etapta hasar gördü, Aralık ayında da Ukraynalı savunucular boru hattının imha edildiğini bildirdi.