Lviv mahkemesi, dilbilimci İrina Farion'ın katilini ömür boyu hapis cezasına çarptırdı

Neden önemli

Bu karar, Ukrayna'nın kutuplaştırıcı bir kamusal figürünün Lviv'deki siyasi açıdan hassas cinayetini azami ceza ile kapatıyor. Nibıtov'un azmettirici ve suç ortağı bulunmadığı yönündeki resmi açıklaması, olası bir arka planın varlığına dair süregelen kamuoyu spekülasyonlarına doğrudan yanıt veriyor. Soruşturmanın 92 adli inceleme ve 1.500'den fazla kişinin dinlenmesini kapsayan ölçeği, davanın tek bir faile isnat edilme biçimini ortaya koyuyor.

Ne oldu

Lviv'deki Şevçenkivsky Bölge Mahkemesi 1 Ekim 2026'da Vyaçeslav Zinçenko'yu, dilbilimci İrina Farion'ın 19 Temmuz 2024'te Lviv'deki evinin avlusunda başından vurularak öldürülmesi suçundan ömür boyu hapis cezasına çarptırdı. Kararı açıklayan yargıç Petro Nevoyt, Zinçenko'nun Farion'un kamusal faaliyetlerine duyduğu nefretten hareketle tek başına hareket ettiğini ve suçun ulusal hoşgörüsüzlük saikiyle, Farion'un toplumsal görevini yerine getirmesiyle bağlantılı olarak işlendiğini belirtti. Zinçenko suçu kabul etmedi ve son söz hakkından vazgeçti; mahkeme, dosyada toplanan 30 cilt delile dayanarak hükmünü verdi.

Mahkeme ayrıca Zinçenko'nun Farion'un kızı Sofiya Osoba'ya 5 milyon grivna manevi tazminat ödemesine hükmetti; Osoba 15 milyon talep etmişti. Osoba, tazminatı eşi Vasıl Osoba'nın görev yaptığı Rubiji tugayının ihtiyaçlarına bağışlayacağını söyledi. Karar 30 gün içinde temyiz edilebilir ve savunma heyeti temyiz hazırlığında olduklarını açıkladı.

2 Ekim 2026'da ulusal Birleşik Haber telemaratonunda konuşan Ulusal Polis Genel Müdür Yardımcısı Andriy Nibıtov, Ulusal Polis, Savcılık ve SBU'nun azmettirici veya suç ortaklarının tespitine yönelik iki yıl boyunca çalıştığını, ancak şu ana kadar böyle bir kişinin ortaya çıkarılamadığını söyledi. Soruşturma kapsamında 92 adli inceleme yapıldı, 1.500'den fazla kişi dinlendi, yüzlerce güvenlik kamerası incelenerek onlarca gigabaytlık video verisi tarandı, onlarca hektarlık alan tarandı. Tüm dosya malzemesi 30 ciltte toplandı.

Soruşturma, Zinçenko'nun Mart 2024'ten itibaren Farion'u çevrimiçi olarak takip ettiğini, Rusça aşırılık yanlısı Telegram gruplarında yer aldığını, silahlar ve patlayıcı düzenekleri araştırdığını ortaya koydu. Nisan 2024'ün başında dönüştürülmüş bir «Stalker 2906» tabanca satın aldı. 9 Temmuz'da Lviv'e taşınarak birkaç daire kiraladı; 10-18 Temmuz arasında Farion'un evinin önündeki bankta saatlerce oturarak onu izledi. Mahkeme, Zinçenko'nun başarısız bir saldırı girişimi olduğu iddiasını da kayda geçti.

Cinayet yerinde 9x18 milimetre kalibrelik bir kovan bulunmasına karşın, ateş edilen silahın kendisi hâlâ bulunamadı. DNA analizi, Zinçenko'nun DNA'sının bankta ve sandalyede tespit edildiğini; portre tanıma uzmanlığı, kameralarda görülen kişinin Zinçenko olduğunu doğruladı.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna basını haberin merkezine Ulusal Polis brifingini yerleştirir ve davayı, mahkemenin Zinçenko'nun kişisel nefret saikiyle tek başına hareket ettiğine hükmetmesiyle birlikte tamamen kapatılmış bir dava olarak sunar. Birçok Ukrayna yayını, Farion'un kızına ödenen tazminatı ve paranın Rubiji tugayına bağışlanacağı yönündeki açıklamayı öne çıkararak davayı savaş dönemindeki askerî hizmetle ilişkilendiriyor. Ukrayna haberciliği, sanığın Rusça aşırılık yanlısı Telegram faaliyetine ve kendisini «bu toplumun sağlık memuru» olarak tanımlayan notlarına da geniş yer ayırıyor.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Kaynaklar arasında iki temel farklılık göze çarpıyor. Birincisi, dosyada yapılan adli inceleme sayısı konusunda: resmi açıklamalar 92 incelemeden söz ederken, davayı ayrıntılı şekilde işleyen haberde 60'ın üzerinde inceleme yer alıyor. İkincisi, suç ortaklarına ilişkin bulguların sunuluşu: bir Ukrayna yayını Zinçenko'nun Farion'ı «talimat üzerine öldürdüğüne ya da suç ortağı bulunduğuna dair kanıt bulunmadığını» çerçevelerken, Polis Genel Müdür Yardımcısı'nın açıklaması ve diğer yayınlar bunu daha geniş bir ifadeyle, azmettirici, suç ortağı ya da yardımcının tespit edilemediği şeklinde aktarıyor.

Arka plan

İrina Farion, Ukrayna dili konusundaki kutuplaştırıcı açıklamalarıyla tanınan bir dilbilimciydi; 19 Temmuz 2024'te Lviv'deki Masarik Caddesi'ndeki evinin avlusunda başından vurularak birkaç saat sonra hastanede hayatını kaybetti. Karar sırasında 20 yaşında olan Vyaçeslav Zinçenko, 25 Temmuz 2024'te Dnipro'da gözaltına alındı, ertesi gün kefaletle serbest bırakılmaksızın tutuklandı; suçu kabul etmedi ve son söz hakkından vazgeçti. Soruşturma iki yıl sürdü ve Ulusal Polis, Savcılık ve SBU'nun katılımıyla yürütüldü; Zinçenko'nun Mart 2024'ten itibaren çevrimiçi faaliyetleri, dönüştürülmüş bir «Stalker 2906» tabanca satın alması ve Lviv'deki hareketleri belgelendi. Farion'un kızı Sofiya Osoba, eşi Vasıl Osoba'nın Rubiji tugayında görev yaptığını belirterek 15 milyon grivna manevi tazminat talep etti; mahkeme bu miktarı 5 milyon grivnaya indirdi.