Putin Eylül'de 1.301 km² ele geçirdiğini iddia etti; ISW 'halüsinasyon' dedi

Neden önemli

Rusya'nın Eylül ayına ilişkin büyük ilerleme iddiası, bağımsız değerlendirmelerin aynı ay Rus kuvvetlerinin toprak kaybettiğini gösterdiği bir tabloyla doğrudan çelişiyor. ISW'nin Putin'in iddialarını 'halüsinasyon' diye nitelendirmesi, savaş alanı gerçekliği ile Rusya üst yönetimine ulaşan bilgiler arasında olası bir kopukluğa işaret ediyor. ISW ayrıca Rusya'nın stratejisinde bir kayışa dikkat çekiyor: kademeli kara ilerlemesinden, kış 2026-2027'de Ukrayna'yı teslime zorlamayı amaçlayan yoğun bir uzun menzil saldırı kampanyasına geçiş. Putin'in Valdai konuşması aynı zamanda Rus tehditlerini reddeden ve Avrupa'yı agresör olarak gösteren Avrupalı muhatapları hedefleyen daha geniş bir mesajla bu saha iddialarını birleştirdi.

Ne oldu

1 Ekim 2026'da düzenlenen Valdai Uluslararası Tartışma Forumu'nda konuşan Vladimir Putin, Rus güçlerinin Eylül 2026'da 1.301 kilometrekare Ukrayna toprağı ele geçirdiğini ve bunun önceki aylardaki iddia edilen kazanımların 2,5 katı olduğunu öne sürdü. Aynı konuşmada Putin, savaşı NATO ve Ukrayna'nın eylemlerine bir yanıt olarak niteledi, Avrupa ve dünyadaki durumu 'çok tehlikeli' diye tanımladı, 'ölümcül sonuçlar' uyarısında bulundu ve Rusya'nın 'kimseyi tehdit etmediğini' ya da 2029, 2030, 2050'de saldırma planı olmadığını savundu.

ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW) bu iddiaya sert karşılık vererek, Eylül 2026'da Rus kuvvetlerinin görünür kanıtlara dayalı olarak 80,81 kilometrekare net toprak kaybı yaşadığını, Rusya'nın tam kontrolünde olmayan alanlara yaptığı nüfuzlar da hesaba katıldığında kaybın 175,18 kilometrekareye ulaştığını değerlendirdi. ISW, Putin'in 'cephe başarısına' ilişkin iddialarını 'gerçeklikten o kadar uzak ki halüsinasyona benziyor' diye nitelendirdi ve Putin'in Rakamların bilerek mi uydurulduğunu yoksa Rus askeri komuta kademesindeki 'yalan kültürü'nün kendisine beslediği verileri mi tekrarladığını belirlemenin mümkün olmadığını kaydetti.

ISW ayrıca Putin'in, cephe ilerlemesinin yavaşlaması üzerine yeni bir 'zafer teorisi' olarak kış 2026-2027 için yoğun uzun menzil saldırılarına odaklandığını, Moskova'nın Ukrayna'nın bu kampanyayla teslim olacağını hesapladığını bildirdi. Aynı dönemde 3. Kolordu komutanı Andriy Biletsky, 15 Eylül'de kuzey Donetsk Oblast'taki Ukrayna taarruzunu (Vivaldi Harekâtı) ilk kez kamuoyu önünde doğruladı; 28 Eylül'de harekâtın başından bu yana 176 kilometrekare toprağın kurtarıldığını söyledi. 30 Eylül'de ise Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskiy, harekâtın Slovyansk-Kramatorsk aglomerasyonunun gerisine ulaşma planlarını bozduğunu, o sektördeki durumu stabilize ettiğini ve Rusya'nın 5.000'den fazla zayiat (ölen ve yaralı) verdiğini, ayrıca 250 kişinin Ukrayna'nın mübadele fonuna eklendiğini bildirdi.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Putin'in Valdai konuşması, Rusya'nın Avrupa'da artan saldırılarını (Moldova ve NATO ülkelerinin hava sahasına kasıtlı drone sızmaları, sabotaj ve istihbarat girişimleri) sürerken 'Rusya kimseyi tehdit etmiyor' mesajıyla savaş alanı iddialarını birleştirmesiydi. ISW, bu çerçeveyi Kremlin'in bazı Avrupalı liderler arasında 'gerçek Rus tehditlerinin yapay olarak üretildiği ve Rusya'nın aslında Batı agresyonunun kurbanı olduğu' yönündeki temelsiz anlatıyı destekleme çabasının parçası olarak okudu. NATO temsilcisi Allison Hart, Rusya'yı 'sorumsuz nükleer söylem' kullanmakla suçladı ve ittifakın güç kullanımı tehditlerini kınadığını, NATO'nun 'her karış müttefik toprağını' savunacak imkânlara sahip olduğunu yineledi.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Putin, Eylül 2026'da Rus güçlerinin 1.301 kilometrekare Ukrayna toprağı ele geçirdiğini ve bunun önceki aylardaki iddia edilen kazanımların 2,5 katı olduğunu ileri sürdü. ISW ise aynı ay Rus kuvvetlerinin görünür kanıtlara göre 80,81 kilometrekare (Rusya'nın tam kontrolünde olmayan alanlara nüfuz dahil 175,18 kilometrekare) net kayıp yaşadığını, ayrıca Ukrayna'nın 256,35 kilometrekare geri aldığına karşılık Rusya'nın yalnızca 175,54 kilometrekare ele geçirdiğini değerlendirdi. ISW, Putin'in cephe iddialarını 'gerçeklikten o kadar uzak ki halüsinasyona benziyor' diye nitelendirip verilerin Rus askeri komuta yapısındaki 'yalan kültürü'nün bir yansıması olabileceğini öne sürdü; Putin'in kendi sunumu ise Eylül'ü Rusya'nın en başarılı ayı olarak çerçeveledi ve eldeki verilerde herhangi bir çelişki kabulüne yer vermedi.

Arka plan

ISW daha önce Mart 2026 ile Eylül 2026 arasında Ukrayna savunma kuvvetlerinin kontrolleri altındaki yaklaşık 300 kilometrekare toprağı geri aldığını, Eylül 2026'da ise Ukrayna'nın 256,35 kilometrekare geri aldığını, Rusya'nın ise 175,54 kilometrekare ele geçirdiğini bildirmişti. Cumhurbaşkanı Zelenskiy 23 Ağustos 2026'da yıl başından bu yana 820 kilometrekare toprak geri alındığını, Rusya'nın ise 990 kilometrekare işgal ettiğini ve Ukrayna'nın yıl sonuna kadar dengeyi sağlamayı hedeflediğini söylemişti. 15 Eylül 2026'da 3. Kolordu komutanı Andriy Biletsky, kuzey Donetsk Oblast'taki Vivaldi Harekâtı'nı ilk kez kamuoyu önünde doğruladı; 28 Eylül'de harekâtın başından bu yana 176 kilometrekare toprağın kurtarıldığını söyledi. 30 Eylül'de Zelenskiy, harekâtın Slovyansk-Kramatorsk aglomerasyonunun gerisine ulaşma planlarını bozduğunu, sektördeki durumu stabilize ettiğini ve 5.000'den fazla Rus zayiatı (ölen ve yaralı) ile mübadele fonuna eklenen 250 kişiyi bildirdi. NATO temsilcisi Allison Hart, daha önce Rusya'nın 'sorumsuz nükleer söyleme' başvurduğunu söylemişti.