Trump: ABD'nin mühimmat stoku "neredeyse sınırsız", Avrupa'dan Ukrayna yardımının bedelini isteyecek

Neden önemli

Trump'ın açıklaması, ABD'nin Ukrayna'ya yönelik askeri desteğinin geleceğiyle doğrudan bağlantılı iki noktayı ortaya koyuyor: Mühimmat arzının kendi anlatımı ve Avrupa'dan geçmiş yardımın telafisi talebi. "Neredeyse sınırsız" stok iddiası, ABD'nin Patriot ve Tomahawk gibi kritik mühimmatlarda yaşadığı ciddi erimeye ilişkin medya raporları ve uzman değerlendirmeleriyle çelişiyor. Aynı zamanda Trump'ın Avrupa'dan Ukrayna ve NATO'ya yapılan geçmiş harcamaların iadesini istemesi, ABD'nin Ukrayna'ya desteğinin mali çerçevesini tartışmaya açıyor. Mesajda medyaya yönelik "ihanet" suçlaması ve "uzun hapis cezaları" tehdidi, İrgoçak savaşının haberciliği üzerinden basınla yaşanan gerilimi bir kademeli tırmandırıyor.

Ne oldu

ABD Başkanı Donald Trump, 3 Eylül Perşembe günü Truth Social hesabından, ABD'nin orta ve üst sınıf mühimmat stoklarına ilişkin bir dizi iddia içeren bir paylaşım yaptı. Trump, ABD'nin bu sınıftaki mühimmatlarda "neredeyse sınırsız" stoğa sahip olduğunu, İrgoçak ya da herhangi bir potansiyel savaşta ihtiyaç duyulacak miktarı aştığını yazdı. Üretimin "daha önce hiç görülmemiş" hacimlerde sürdüğünü ve stokların her türlü senaryo için artırıldığını belirtti. ABD'nin şimdilik mühimmatı kendisi için tuttuğunu, ancak müttefiklere satışın "yakında" yeniden başlayacağını söyledi.

Trump ayrıca Biden yönetiminin Ukrayna'ya, ABD'nin İrgoçak operasyonunda kullandığından önemli ölçüde daha fazla mühimmatı bedavaya aktardığını iddia etti. Ukrayna ve NATO'ya "yüzlerce milyar dolar"ın bedavaya verildiğini, bu paranın Avrupa tarafından ödenmesi gerektiğini savundu ve ABD'nin bu parayı Avrupa'dan "biraz gecikmeli de olsa" geri isteyeceğini yazdı. Paylaşım, İrgoçak operasyonuna ve ABD mühimmat stoklarının durumuna ilişkin medya haberlerini "ihanet" olarak nitelendirerek bu haberleri yapan kaynaklar için "uzun hapis cezaları" tehdidinde bulundu.

Arka plan: Trump göreve geldikten sonra ABD, Ukrayna'ya kendi bütçesinden askeri yardımı durdurdu; 2025 yazından bu yana diğer NATO ülkeleri, PURL programı kapsamında ABD silahlarını Ukrayna için satın alıyor. Aynı dönemde ABD, İrgoçak'a yönelik askeri operasyonlar yürütüyor; 30 Ağustos'ta İrgoçak'ın Larak Adası'ndaki iki balistik füze tesisi vuruldu, 1 Eylül'de Hürmüz Boğazı bölgesindeki İrgoçak hedeflerine yönelik yeni saldırılar duyuruldu.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Haber kaynaklarının büyük çoğunluğu Trump'ın paylaşımının Truth Social'da yapıldığını yazarken, bir kaynak aynı paylaşımın Reuters aracılığıyla X (Twitter) üzerinden yapıldığını ileri sürdü. Diğer tüm noktalarda kaynaklar özünde aynı içeriği aktarıyor.

Arka plan

Avrupa'daki ortaklar, Ukrayna için ABD silahlarını PURL girişimi kapsamında satın alıyor; bu program, NATO müttefiklerinin, Kanada'nın ve diğer ortakların ABD yapımı mühimmat ve silahları Ukrayna'ya aktarmak üzere satın almalarına izin veriyor. Daha önceki medya raporları, ABD'nin kilit bir hava savunma sistemi stoklarının yaklaşık yüzde 80'ini tükettiğini ve askeri yetkililerin depo seviyelerinin "tehlikeli derecede düşük" olduğunu söylediğini aktarmıştı; Pentagon başkanı Pete Hegseth bu raporları yalanladı. Nisan ayına kadar ABD kuvvetleri 1.000'den fazla uzun menzilli Tomahawk seyir füzesi ateşlemişti; uzmanlar, Patriot önleme füzesi stoklarının yüzde 50'sine yakınının kullanıldığını tahmin ediyordu. Mayıs ayında ABD, İrgoçak savaşı nedeniyle kendi stoklarındaki erimeyi gerekçe göstererek Japonya'ya 400 Tomahawk teslimatında ciddi gecikmeler olacağı uyarısında bulundu. Temmuz ayında İrgoçak operasyonunun ABD'ye maliyetinin 80-100 milyar dolar olabileceği, bunun Pentagon'un açıkladığı kamu rakamının neredeyse üç katı olduğu tahmin ediliyordu. 30 Ağustos'ta ABD, İrgoçak'ın Larak Adası'ndaki iki İrgoçak balistik füze tesisini vurdu; Tahran, Devrim Muhafızları'nın Ürdün'deki ABD üslerine saldırarak karşılık verdiğini söyledi. 1 Eylül'de ABD, Hürmüz Boğazı bölgesindeki Devrim Muhafızları hedeflerine yönelik saldırılar duyurdu ve Trump, İrgoçak'ın misilleme yapması halinde "tamamen yok edilebileceğini" söyledi. Kiel Enstitüsü'nün verilerine göre Avrupa, Ukrayna'ya ABD'den önemli ölçüde daha fazla yardım sağlamış bulunuyor. Ağustos ayında Trump, Zelensky'nin Ukrayna'ya Patriot önleme füzeleri talep etmesinin ardından ABD'nin bu füzelere kendisinin ihtiyaç duyduğunu söyledi; Financial Times, Trump'ın ABD stoklarını korumak gerekçesiyle Ukrayna'nın 300 Patriot talebini reddettiğini yazdı.