Rusya'nın Yahodyn sınır kapısına düzenlediği dron saldırısı Polonya'yı alarma geçirdi
13 Eylül'de bir Rus dronu, Ukrayna-Polonya sınırındaki Yahodyn-Dorogusk uluslararası geçiş noktasına isabet etti: yakındaki bir benzin istasyonu ve park halindeki kamyonlar hasar gördü ve bir yüksek hızlı reaktif dron, Varşova yönündeki Kyiv-Varşova yolcu treninin lokomotifine çarptı. Ukrzaliznytsia, 2 kilometre ötede vurulan trenin Kiev'den Varşova'ya gittiğini, monitör ekibinin 15 dakika önceden uyarı yaptığını ve saldırıda yolcu ya da demiryolu personelinin yaralanmadığını bildirdi. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Polonyalı havacıların F-16'larla havalandığı ve Polonya hava sahasının ihlal edilmediği gecede olağanüstü toplantı çağırdı; Polonyalı bir kaynak ise lokomotif isabetini doğrulamadı. Şubeden kısa süre önce AB üyesi ülkelerden güvenlik danışmanlarını, eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ı ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'in danışmanı Günter Sautter'ı taşıyan özel bir diplomatik tren Yahodyn istasyonundaydı.
Öne çıkanlar
- 13 Eylül sabahı Volın bölgesinde bir Rus reaktif dronu, Kiev-Varşova treninin lokomotifine isabet etti; Ukrzaliznytsia'ya göre 2 km ötede, Polonya sınırına yakın.
- Yahodyn geçiş noktasındaki benzin istasyonu da drondan zarar gördü; istasyon binası ve birkaç kamyon yandı, ancak geçiş noktasının binası doğrudan isabet almadı.
- Polonya'da F-16, helikopter ve SAAB keşif uçağı kaldırıldı; Lublin ve Podkarpackie voyvodalıklarında hava saldırısı uyarısı verilip yaklaşık 10:00'da iptal edildi.
- Başbakan Donald Tusk, Ulaştırma ve İçişleri bakanlarıyla 17:00'de acil güvenlik toplantısı düzenledi; önümüzdeki haftalarda artan Rus eylemleri konusunda uyarıda bulundu.
- Diplomatik bir tren, Boris Johnson, Günter Sautter, Carl Bildt ve diğer Avrupalı yetkililerle Yahodyn istasyonundaydı; Ukrzaliznytsia dronun muhtemel hedefinin bu tren olduğunu değerlendirdi, Spiegel ise vurulan lokomotifin aynı hatta farklı bir tren olduğunu bildirdi.
- Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha olayı 'Putin'in terörü AB ve NATO'nun kapısını doğrudan çalıyor' diye nitelendirip tam ticaret ambargosu, tam giriş yasağı ve Rus askeri-sanayi kompleksi üzerinde tam yaptırımlar talep etti.
Neden önemli
Rusya'nın bir AB ve NATO üye devleti sınırına yaklaşık iki kilometre mesafedeki sivil ve ulaşım altyapısını vurması, doğrudan kırmızı çizgi aşımının sınırına yaklaştığı anlamına geliyor. Başbakan Donald Tusk'un olağanüstü toplantısı, F-16'ların havalandırılması ve 'ilerleyen haftalarda Polonya topraklarını da etkileyebilecek tırmanma' uyarısı, NATO'nun doğu kanadında güvenlik algısını aniden değiştirdi. Trafikteyken vurulan trenin uluslararası bir diplomatik trenle aynı istasyonda olması, Ukrzaliznytsia'nın önceden 15 dakika uyarı vermesi sayesinde yaralanma olmaması, saldırının isabetli ve planlı göründüğünü güçlendiriyor.
Ne oldu
13 Eylül sabahı, Kiev-Varşava yolcu treninin lokomotifine Volın Oblastı'nda Polonya sınırından yaklaşık iki kilometre mesafede bir Rus reaktif dron isabet etti. Ukrzaliznytsia, tren ekibinin Central Monitoring Group tarafından 15 dakika önceden uyarıldığını ve yolcu ya da demiryolu personelinin yaralanmadığını bildirdi. Aynı dalgada, Yahodyn geçiş noktasının yanındaki bir benzin istasyonu da vuruldu; düşen enkaz istasyon binasını ve park halindeki birkaç kamyonu tutuşturdu. Geçiş noktasının kendisi doğrudan isabet almadı; hava saldırısı sırasında operasyonlar geçici olarak askıya alındı ve sabah 10:00 civarında normale döndü. Polonya sınırındaki Dorohusk geçiş noktasının Polonya tarafında, Yahodyn-Dorogusk geçiş noktasına yaklaşık 800 metre uzaklıkta bir kamyona ayrıca dron isabet ettiği bildirildi; kamyon yok oldu, Polanya tarafında yaralanan olmadı. Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, Leh hava sahasının ihlal edilmediğini, ancak Polonyalı F-16, helikopter ve bir SAAB keşif uçağının kaldırıldığını söyledi. Lublin ve Podkarpackie voyvodalıklarına hava saldırısı uyarıları gönderildi ve yaklaşık 10:00'da iptal edildi. Polonyalı bir kaynak, sabah 09:50 civarında rapor edilen lokomotif isabetini teyit etmediklerini, yalnızca benzin istasyonuna yakın bir nokta ile yedek raylardaki bir yük treni deposunda darbeyi doğruladıklarını söyledi. Tusk, Ulaştırma ve İçişleri bakanları ve özel servis temsilcileriyle 17:00'de acil bir güvenlik toplantısı düzenledi; önümüzdeki haftalarda artan Rus eylemlerine hazırlık için Polonya ray, tesis ve şebekelere yönelik dron tehditlerini değerlendirmeye yönelik talimat verdi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna bu olayı, Rusya'nın AB ve NATO eşiğinde doğrudan sivil altyapıyı hedef aldığının kanıtı olarak sunuyor. Dışişleri Bakanı Sybiha, saldırıları 'Putin'in kapıyı çalan terörü' olarak nitelendirip daha sert yaptırımlar çağrısı yaptı. Ukrzaliznytsia, kendi erken tespit ve tahliye kapasitesine vurgu yaparak merkezi izleme grubu tarafından 15 dakika önce uyarı verildiğini belirtti ve lokomotife yönelik dronun muhtemel hedefinin birkaç saat önce istasyondan ayrılan özel diplomatik tren olduğunu değerlendirdi. Ukrayna, treninin koridor boyunca ve Polonya sınırına yakın yerlerde tutarlı ulaşım kesintisi yaşadığını vurguladı.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Batılı yayınlar olayın diplomatik boyutunu öne çıkardı: Drentuh yakın zamanda Kremlin'in 'barış müzakerelerini' tartışan Avrupalı güvenlik danışmanlarıyla birlikte hareket etti. Alman ve İngiliz basını, özel trende Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'in dış ve güvenlik politikası danışmanı Günter Sautter, İngiltere, Fransa ve İtalya güvenlik danışmanları, Bundestag milletvekilleri, diplomatlar, bilim insanları ve eski İsveç Başbakanı Carl Bildt ile birlikte eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın yer aldığını bildirdi. Polonya yetkilileri lokomotif isabetini teyit etmedi ve kararlılık olarak Ukrayna'ya askeri destek ihtiyacını vurguladı. Estonyalı, Polonyalı ve Hollandalı yetkililer de Rusya'nın AB ve NATO sınırına doğru ilerlediği uyarısını yineledi.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukrayna ve Polonya kaynakları, olayın kritik unsurlarında anlaşmazlığa düşüyor: Ukrzaliznytsia, Kiev-Varşava treninin lokomotifine bir darbe olduğunu teyit etti, Polonya Başbakanı Tusk ise lokomotif isabetini teyit etmediklerini yalnızca bir benzin istasyonu yakınında ve yedek raylardaki bir yük treni deposunda darbe doğruladıklarını söyledi. Polonyalı sözcü Dariusz Sieniecki, Yahodyn-Dorogusk geçiş noktasına yaklaşık 800 metre uzaklıkta bir kamyona dron isabet ettiğini, Ukrayna sınır muhafızı Andriy Demchenko ise geçiş noktasının binasına doğrudan isabet olmadığını söyledi. Ukrzaliznytsia, dronun hedefinin özel diplomatik tren olduğunu yüksek ihtimal olarak değerlendirdi; Alman Spiegel ise vurulan lokomotifin aynı hat üzerindeki farklı bir trene ait olduğunu bildirdi. Bazı kaynaklar Carl Bildt'ı özel trende Boris Johnson ile birlikte tanımlarken, diğerleri trenin ayrı olup olmadığını netleştirmedi.
Arka plan
Saldırı, Ukrzaliznytsia'nın Rusya'nın demiryolu altyapısına art arda ikinci gün saldırdığını bildirdiği bir dönemde geldi. 12 Eylül'de Rusya Zhytomır, Rivne ve Volın bölgelerinde benzin istasyonlarına ve demiryollarına vurmuştu. Tusk, daha önce 9-10 Eylül gecesi Polonya ve Ukrayna güvenlik servislerinin ortaklaşa bir sınır geçiş noktasına yönelik doğrudan tehdidi önlediğini söylemişti. Polonya Savunma Bakanı Kosiniak-Kamysz, Polonya'nın 13 Eylül sabahı batı Ukrayna üzerinde biri sınıra 1 km, diğeri 5 km mesafede olmak üzere ondan fazla Geran-5 jet dronu tespit ettiğini açıkladı; Polonya Savunma Bakan Yardımcısı Cezary Tomczyk 13 etki noktası kaydedildiğini söyledi.