Litvanya'da düşürülen drone Rusya yapımı 'Gerbera' tipi çıktı; Litvya ilk kez NATO hava polisliği görevi kapsamında bir drone vurdu
16 Eylül 2026'da Litvya Devlet Savunma Konseyi toplantısının ardından açıklama yapan Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, ülkesinin hava sahasına giren ve düşürülen droneun büyük olasılıkla Ukrayna'ya gönderilmiş Rusya yapımı bir Gerbera tipi insansız hava aracı olduğunu söyledi. Nausėda, droneun Ukrayna elektronik harp (REB) sistemleri tarafından rotasından çıkarıldığını ve saldırının kasten Litvanya'ya yönelik olmadığını değerlendirdi. Litvya, Belarus'a protesto notası vereceğini ve müttefikleriyle istişare edeceğini açıkladı.
Öne çıkanlar
- Litvya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, düşürülen droneun Ukrayna'ya gönderilmiş Rus Gerbera tipi bir drone olduğunu açıkladı.
- Nauseda'ya göre drone, Ukrayna'ya yönelik seyri sırasında Ukrayna'ya ait REB sistemleriyle rotasından çıkarıldı ve Litvya topraklarına saparak vuruldu.
- Drone, Litvya'ya Belarus üzerinden girdi ve Kaysiadorys bölgesindeki Pratkunay köyü yakınlarında, NATO hava polisliği görevindeki İtalyan savaş uçaklarınca düşürüldü.
- Bu, Litvya hava sahasında vurulan ilk drone ve Litvya üzerinde bir NATO hava aracının ilk drone engellemesi oldu.
- Düşürülen drone üzerinde patlayıcı bulundu ve Litvna askeri tarafından imha edildi.
- Litvya Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys, Belarus'a protesto notası verileceğini ve müttefiklerle istişare edileceğini duyurdu.
- Cumhurbaşkanı Nauseda benzer olayların tekrarlanabileceği uyarısında bulunarak, savaş uçaklarının drone vurmak için pahalı ve etkisiz bir yöntem olduğunu, alternatif imha yöntemlerinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Neden önemli
Bu olay, NATO hava polisliği görevi kapsamında Litvya hava sahasında vurulan ilk drone olması bakımından sembolik bir eşik oluşturuyor. Droneun Ukrayna'ya gönderilmiş Rusya yapımı bir Gerbera olması ve üzerinde patlayıcı bulunması, Ukrayna'daki savaşın insansız hava araçları yoluyla komşu ülkelere sızma riskini bir kez daha gözler önüne serdi. Litvanya Devlet Başkanı'nın benzer olayların tekrarlanabileceği uyarısı, savaş uçaklarının pahalı ve etkisiz bir çözüm olduğuna yönelik açıklaması ve Belarus'a protesto notası verileceğinin duyurulması, olayın diplomatik ve savunma kapasitesine ilişkin kısa-orta vadede yeni bir tartışma başlatacağına işaret ediyor.
Ne oldu
Olaylar silsilesi Litvnya hava sahasında 15 Eylül 2026 Salı gecesi yaşandı. Belarus üzerinden giren ve büyük olasılıkla Rusya yapımı Gerbera tipi bir insansız hava aracı olan drone, Litvya topraklarına saparak Kaysiadorys bölgesindeki Pratkunay köyü (Kruonis pompajlı hidroelektrik santrali yakını) civarında Şiaulyai hava üssünde konuşlu İtalyan savaş uçaklarınca düşürüldü. Düşürülen drone üzerinde patlayıcı tespit edildi; Litvyn silahlı kuvvetleri ve polisi olay yerini güvenlik çemberine alırken, Şçyt (Kalkan) planı devreye sokuldu. 16 Eylül'de toplanan Litvnya Devlet Savunma Konseyi'nin ardından açıklama yapan Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, droneun Ukrayna hedefli Rus Gerbera tipi olduğunu, Ukrayna tarafına ait REB tedbirleriyle rotasından çıkarıldığını ve büyük olasılıkla Litvnya'ya kasten yönlendirilmiş bir saldırı olmadığını söyledi. Litvna Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys, Belarus'a protesto notası verileceğini ve müttefiklerle istişare edileceğini duyurdu. Aynı gece Ukrayna Hava Kuvvetleri, kuzey Ukrayna üzerinde Gerbera tipi dahil çeşitli SİHA'ların uçtuğunu açıklamıştı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna medyası, olayı Rusya-Ukrayna savaşının bir uzantısı olarak çerçeveledi: drone Ukrayna'ya gönderilmiş Rus yapımı bir Gerbera tipi İHA olarak tanımlandı ve Ukrayna REB sistemleri tarafından rotasından çıkarıldığı vurgulandı. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin olay gecesi kuzey Ukrayna üzerinde Gerbera tipi dronların uçtuğuna ilişkin raporları hatırlatılarak, Litvnya vakasının Ukrayna hava savunma faaliyetleriyle bağlantısı ima edildi. Ayrıca daha önce Letonya ve Estonya hava sahasındaki benzer drone olaylarının, Rus REB yüzünden Rusya içindeki hedeflerden sapan Ukrayna dronlarından kaynaklandığını açıklayan Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha'nın değerlendirmeleri de bağlama oturtuldu. Litvna'nın diplomatik tepkisi ve NATO danışması süreci ön plana çıkarıldı.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukrayna kaynakları düşürülme noktasını farklı yer işaretleriyle veriyor: bazıları Pratkunay köyü ve Kaysiadorys bölgesini baz alırken, bazıları Kruonis pompajlı hidroelektrik santrali yakınını öne çıkarıyor; özünde aynı bölgeye işaret ediyorlar. Çerçeveleme açısından bazı yayınlar aynı olayı NATO hava polisliği misyonunun başarılı bir ilk drone engellemesi olarak sunarken, bazıları savaş uçaklarının pahalı ve etkisiz bir çözüm olduğunu, Litvnanın alternatif imha yöntemlerine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Arka plan
Rus Gerbera tipi SİHA, Ukrayna'ya yönelik saldırılarda kullanılan ve Ukrayna Hava Kuvvetleri tarafından da kaydedilen bir insansız hava aracı türü. Daha önce Letonya ve Estonya hava sahasında da drone vurulmuştu. Olaydan iki gün önce 13 Eylül'de Litvna'da Vilnius, Trakai ve Elektrenai'de sarı seviye hava uyarısı verilmiş, yapılan inceleme bunun bir kuş sürüsünden kaynaklandığını ortaya koymuştu. Olay öncesinde Belarus, Polonya ve Litvya sınırları yakınında dört günlük askeri tatbikat başlatmıştı; tatbikatta sınır savunması, sabotajla mücadele ve drone/ hafif uçak saldırılarına karşı savunma konuları işleniyordu.