Putin'in ekonomik elçisi Dmitriev, Alman AfD ile Rus gazı görüşmesi için hazırlık yapıyor
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in baş ekonomik elçisi Kirill Dmitriev ile Almanya'nın aşırı sağ partisi AfD'nin liderliği, Rusya'dan Almanya'ya gaz tedarükinün yeniden başlatılmasını görüşmek üzere gelecek yıl yapılması planlanan bir toplantı için hazırlıklara başladı. Toplantı, yalnızca Rusya ile Ukrayna arasında bir barış anlaşması çerçevesinde önceden anlaşmaya varılması halinde gerçekleştirilecek. Organizatörler ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın da katılımını umuyordu, ancak bir ABD'li yetkili Reuters'e iki ismin toplantıdan haberdar edilmediğini ve davet almadığını söyledi.
Öne çıkanlar
- Planlanan katılımcılar arasında Kirill Dmitriev ile AfD eş başkanları Alice Weidel ve Tino Chrupalla yer alıyor.
- Toplantının mart ayında (bazı kaynaklara göre 2027 mart) gerçekleştirilebileceği belirtiliyor, muhtemel yerler arasında İsrail, BAE veya Hindistan gösteriliyor.
- Görüşme, yalnızca Rusya ile Ukrayna arasında bir barış çerçevesi üzerinde önceden anlaşmaya varılması koşuluyla yapılacak.
- Organizatörler Witkoff ve Kushner'ın da katılmasını umuyordu; ABD'li bir yetkili ikisinin haberdar edilmediğini ve davet almadığını söyledi.
- AfD Alman federal hükümetinde yer almıyor, bu nedenle olası bir toplantı büyük ölçüde sembolik bir nitelik taşıyacak.
- 2022 yaptırımlarından önce Rusya, Almanya'nın ham petrol ithalatının üçte birinden ve doğal gaz ithalatının yarısından fazlasını karşılıyordu.
- AfD sözcüsü ve Dmitriev'in temsilcisi yorum yapmayı reddetti.
Neden önemli
Toplantı, doğrudan 2022 sonrası enerji yaptırımları çerçevesini sona erdirecek bir adım olarak Rus gaz akışlarının — Kuzey Akım dahil — yeniden başlatılmasını ele almayı hedefliyor. Mevcut Alman hükümetinin dışında, bir muhalefet partisini üst düzey bir Putin elçisiyle dış politika görüşmelerinde buluşturuyor. Toplantı açıkça bir Rusya-Ukrayna barış çerçevesine bağlandığından, daha geniş savaş-çözüm diplomasisinin parçası olarak okunuyor. ABD'nin özel temsilcileri Witkoff ve Kushner'ın umulan katılımına karşı bir ABD'li yetkilinin 'haberdar değillerdi' açıklaması, iki müttefik arasındaki sürtüşmeye işaret ediyor. AfD, Alman seçmenler arasında en popüler parti olarak enerji meselesini dış politika yetkinliğini göstermek için kullanıyor.
Ne oldu
Vladimir Putin'in baş ekonomik elçisi ve Rusya Devlet Fonu'nun başındaki Kirill Dmitriev ile Almanya'nın aşırı sağ partisi AfD'nin liderliği, önümüzdeki yıl yapılması planlanan bir toplantı için hazırlıklara başladı. Reuters'ın plan hakkında bilgilendirilen iki kaynağa dayandırdığı habere göre, görüşmede Rusya'dan Almanya'ya gaz tedarükinin — Kuzey Akım boru hatları dahil — yeniden başlatılması ele alınacak. Katılımcılar arasında Dmitriev ile AfD eş başkanları Alice Weidel ve Tino Chrupalla yer alıyor; olası toplantı yerleri arasında İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri veya Hindistan gösteriliyor. Toplantı, yalnızca Rusya ve Ukrayna arasında bir barış anlaşması çerçevesinde önceden anlaşmaya varılması halinde gerçekleştirilecek. Organizatörler ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın da katılımını umuyordu, ancak bir ABD'li yetkili ikisinin bilgilendirilmediğini ve davet almadığını söyledi. AfD federal hükümette olmadığından olası bir toplantı öncelikle siyasi ve sembolik bir nitelik taşıyacak. AfD sözcüsü ve Dmitriev'in temsilcisi yorum yapmayı reddetti.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna kaynaklarının tamamı Dmitriev'i Putin'in 'elçisi' veya 'temsilcisi' olarak nitelendiriyor; bazıları daha sert ifadeler kullanıyor: 'Putin'e yakın danışman', 'Rusya ile ABD arasındaki müzakerelere katılan kişi' veya 'Rus diktatörün kıdemli ekonomik elçisi.' AfD tutarlı şekilde 'aşırı sağcı' ya da 'Rus yanlısı' olarak tanımlanıyor; kimi yayınlar yüklü 'Rus yanlısı aşırı sağcı parti' ifadesini kullanıyor. Ukrayna manşetleri hem gaz tedarükinin yeniden başlatılmasını hem de AfD görüşmesini öne çıkararak, bunu Kremlin'le masaya oturan Batılı aktörler hakkında bir siyasi-stratejik hikâye olarak sunuyor. Ukrayna kaynakları Avrupa enerjisi üzerindeki Rus baskısını başlıca kaygı olarak merkeze alırken AfD'nin iç seçim dinamiklerine daha az vurgu yapıyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Sentez uluslararası çerçeçveyi ayrı bir başlık altında sunmuyor; ancak arka plan bilgileri, Yeşiller milletvekili Michael Kellner'ın Rusya'ya yeniden bağımlı olunmaması uyarısını, CDU milletvekili Roderich Kiesewetter'ın enerjinin hibrit etki aracı olarak kullanıldığı yönündeki değerlendirmesini ve AB başdiplomatı Kaja Kallas'ın Rusya tehdidini 'bir ölçüde görmezden gelen' siyasi güçlere karşı uyarısını aktarıyor. ABD tarafında, Witkoff ve Kushner'ın toplantı hakkında bilgilendirilmediği ve davet almadığı yönündeki açıklama, ABD'nin bu girişimden habersiz olduğunu gösteriyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar arasında iki başlıca görüş ayrılığı var. İlk olarak, bir kaynak zaman çizelgesini yıl belirtmeksizin 'en erken mart olarak aktarırken, diğer bir kaynak 'Mart 2027' ifadesini kullanıyor; bu, daha geniş haberlerdeki gelecek-yıl çerçevesini yansıtıyor. İkinci olarak, organizatörler ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın gaz toplantısına katılmasını umduklarını söylerken, bir ABD'li yetkili Reuters'e iki ismin önerilen zirveden haberdar edilmediğini ve herhangi bir davet almadığını belirtti.
Arka plan
2022 yaptırımlarından önce Rusya, Almanya'nın ham petrol ithalatının üçte birinden ve doğal gaz ithalatının yarısından fazlasını karşılıyordu. Tam kapsamlı savaşın başlamasının ardından Kuzey Akım boru hatları üzerinden gaz akışı durduruldu; 2022 sonbaharında dört kolunun üçü patlatıldı. Alman kolluk kuvvetleri sabotajla ilgili iki Ukrayna vatandaşından şüpheleniyor. AfD yakın zamanda Saksonya-Anhalt'taki eyalet seçimlerinde birinci oldu; Kuzey Akım boru hatlarının Almanya topraklarına girdiği Mecklenburg-Vorpommern'da da test edilecekti. Yeşiller milletvekili Michael Kellner arzın kesilmesinden sonraki enerji krizinin ülkeye 50 milyar avroya mal olduğunu söyledi; CDU milletvekili Roderich Kiesewetter Rusya'nın enerjiyi hibrit etki aracı olarak kullandığını belirtti. AB başdiplomatı Kaja Kallas, Avrupa'daki Rusya tehdidini 'bir ölçüde görmezden gelen' siyasi güçlere karşı uyardı. Dmitriev bu ayın başında Moskova'da ABD temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile bir görüşmeye katıldı. Beyaz Saray, Ukrayna'daki çatışmalar sona ermeden önce bile Rusya ile iş anlaşmaları yapılmasını değerlendiriyor.