Çek, Letonya ve İsveç istihbarat şefleri Rusya'nın sabotaj kampanyasının yoğunlaşacağını söyledi

Neden önemli

Kıdemli üç Avrupa istihbarat şefinin Rusya'nın Avrupa'daki sabotaj kampanyasını yoğunlaştıracağı yönündeki açık uyarıları, Ukrayna'yı destekleyen Avrupa ülkelerine yönelik artan hibrid tehdit konusunda nadiren görülen bir transatlantik istihbarat değerlendirmesi sunuyor. Üçlünün bir NATO ülkesine olası bir Rus işgalinin zamanlaması konusunda farklı tahminler yürütmesi, Moskova'nın yakın vadeli niyetleri hakkındaki belirsizliği ve Avrupa'nın buna hazırlanırken ne kadar temkinli davranması gerektiğini ortaya koyuyor.

Ne oldu

Çekya Güvenlik Bilgi Servisi (BIS), Letonya Devlet Güvenlik Servisi (VDD) ve İsveç askeri istihbarat ve güvenlik servisi başkanları The Guardian'a ayrı ayrı röportaj verdi. Üçü de Rusya'nın Avrupa'daki sabotaj kampanyasının önümüzdeki aylarda güçleneceğini söyledi. BIS başkanı Michal Koudelka, Kremlin'in Ukrayna'nın askeri çabalarına verilen Batı desteğini bastırmak için zayıf noktalara baskı yapmaya çalıştığını ve mevcut Rus taktiğinin "tırmandırma yoluyla tansiyonu düşürme" olduğunu söyledi. Koudelka ayrıca Rusya'nın sınır komşusu NATO ülkelerine sınırlı bir işgal, sahte bayrak provokasyonları veya büyük çaplı bir etki kampanyası başlatabileceğini ve bunun "aylar, yıllar değil" içinde gerçekleşebileceğini değerlendirdi; ancak birçok kişinin bunu önlemek için elinden geleni yaptığını da sözlerine ekledi.

Letonya VDD başkanı Normunds Mežviets, yakın bir Rus saldırısı işareti görmediklerini, ancak Moskova'nın Avrupa'da daha kararlı eylemlere hazırlandığına dair işaretlerin bulunduğunu belirtti. Mežviets, bu hazırlığın doğrudan bir saldırı planı mı yoksa korku ve belirsizlik yayarak Batı toplumlarını istikrarsızlaştırma stratejisinin parçası mı olduğunun hâlâ netleşmediğini söyledi. Ona göre Rusya, panik yaymayı amaçlayan kaotik sabotaj ve kundaklama eylemlerinden Ukrayna'ya verilen Batı desteğiyle bağlantılı belirli hedeflere yönelik saldırılara geçiyor.

İsveç askeri istihbarat başkanı Thomas Nilsson, Moskova'nın Ukrayna'daki savaşı sona erdirecek gerçek müzakerelere hazır olduğuna dair hiçbir işaret görmediğini, Moskova'nın stratejik hedeflerine ulaşabileceğini düşünmeye devam ettiğini ve yalnızca "müzakere adlı tiyatro oyununu" sahnelediğini söyledi. Nilsson, Alman makamlarınin Rus istihbaratıyla ilişkilendirdiği Leipzig havaalanındaki patlayıcılı drone olayını "dönüm noktası" olarak nitelendirdi. Nilsson'a göre yoğunlaşan sabotaj faaliyetinin hedefleri Ukrayna'ya verilen desteği azaltmak, NATO içinde bölünme yaratmak ve Avrupa halkını korkutmak.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna dilindeki haberler, üç istihbarat şefinin Rusya'nın Avrupa'daki sabotaj kampanyasının önümüzdeki aylarda yoğunlaşacağı konusundaki mutabakatını ve bir NATO ülkesine sınırlı bir Rus işgali olasılığını vurguladı. Çerçeveleme, Rusya'nın Ukrayna'yı destekleyen NATO ülkelerine yönelik provokasyon riskini ve Ukrayna desteğinin azaltılması, NATO'nun bölünmesi ve Avrupa halklarının korkutulması gibi hedefleri öne çıkardı. Ukrayna kaynakları, Polonya Başbakanı ve Litvanya Dışişleri Bakanı'nın Rus hibrid hazırlıklarına ilişkin son uyarılarının yanı sıra Baltık politikacılarının, yakın bir işgalden söz etmenin toplumlarına ve ekonomilerine zarar verebileceği endişesiyle bu konuşmaları dizginleme çağrılarını da aktardı.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Çekya BIS başkanı Michal Koudelka, Rusya'nın sınır komşusu NATO ülkelerine sınırlı bir işgal, sahte bayrak provokasyonları veya büyük çaplı bir etki kampanyası başlatabileceğini ve bunun "aylar, yıllar değil" içinde gerçekleşebileceğini değerlendirdi. Buna karşılık Letonya VDD başkanı Normunds Mežviets, yakın bir Rus saldırısı işareti görmediklerini söyledi. Mežviets, Moskova'nın Avrupa'da daha kararlı eylemlere hazırlandığına dair belirtileri kabul etmekle birlikte, bunun doğrudan bir saldırı planı mı yoksa daha geniş bir istikrarsızlaştırma stratejisinin parçası mı olduğunun belirsizliğini koruduğunu kaydetti. Her iki kaynak da aynı The Guardian röportajlarına dayanıyor.

Arka plan

Röportajlar The Guardian tarafından geçtiğimiz hafta içinde ayrı ayrı yayımlandı. Alman makamları, İsveç istihbarat başkanının "dönüm noktası" olarak nitelendirdiği Leipzig havaalanındaki patlayıcılı drone olayını Rus istihbaratıyla ilişkilendirdi. Polonya Başbakanı Donald Tusk 17 Eylül'de Rusya'nın NATO devletlerine karşı drone ve füzelerle hibrid saldırılar hazırlıyor olabileceğini söyledi. Litvanya Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys ise 18 Eylül'de ülkesinin istihbaratının Ukrayna'yı destekleyen devletlere karşı Rus hibrid operasyonu hazırlığına ilişkin veriler aldığını belirtti. Yıllardır Batı Avrupa'nın Rusya'ya karşı yumuşak tutumunu eleştiren Baltık politikacıları, şimdi yakın işgal söyleminin toplumlarına ve ekonomilerine zarar verebileceği endişesiyle bazı Batılı liderlere açıklamalarında ölçülü olmaları çağrısı yapıyor.