ABD, Rusya istihbaratına bağlı 5 kişiyi suçladı: ABD ve Avrupa'da suikast ve sabotaj planı
ABD Adalet Bakanlığı, 15 Eylül'de Rus istihbarat servisleriyle bağlantılı beş kişiyi, ABD'de ve Litvanya'da yaşayan Rus muhalif figürleri öldürmeye yönelik komplo ve Ukrayna'yı destekleyen Avrupa ülkelerindeki altyapıya yönelik terör finansmanıyla suçlayan bir iddianame açıkladı. ABD Adalet Bakanı Todd Blanche 16 Eylül'de iddianameyi teyit etti. Tüm sanıklar firarda; Kremlin suçlamaları reddetti.
Öne çıkanlar
- İddianame 15 Eylül'de açıldı; Adalet Bakanı Todd Blanche 16 Eylül'de açıklamayı doğruladı
- Beş sanık: 63 yaşında eski Rus istihbarat albayı Yuri Khrameyev ('Albay Yuri'), 27 yaşında FSB mensubu oğlu Kirill Khrameyev, Kübalı Oemis Romagosa Durruthy (35), Kübalı Yaidel Delgado Suarez (35, 'Viking') ve Venezuelalı Angel Eduardo Castro (22)
- Tüm sanıklar 'terörizmi finanse etme komplosu' ile suçlanıyor (azami 20 yıl hapis); Khrameyev, Suarez ve Castro ayrıca 'para karşılığı adam öldürme komplosu' ile de suçlanıyor (azami 10 yıl)
- Yaz 2026'da ABD merkezli bir kişi, Washington'da yaşayan tanınmış bir Rus muhalifi (Mağdur-1) için 40.000 dolar teklifle işe alındı; 2025'te ise Litvanya'daki bir başka Rus muhalifi (Mağdur-2) için 25.000 dolarlık teklif yapıldı
- Aynı ağ Haziran 2024'te Prag'da üç otobüsü yakmakla (fail 8 yıl hapis cezası aldı), Eylül 2024'te Litvanya'nın Şiauliai kentindeki TVC Solutions tesislerine iki kez başarısız kundak girişiminde bulunmakla bağlantılı
- Tüm sanıklar firarda; Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov 'somut kanıt' görmeden yorum yapmayacaklarını söyledi
- The Insider'a göre bu, Rus istihbaratının ABD topraklarında bir kişiyi öldürmeye yönelik belgelenen ilk girişimi
Neden önemli
Bu iddianame, Kremlin'in talimatıyla hareket ettiği iddia edilen küresel bir sözleşmeli cinayet ve sabotaj ağını resmen ABD mahkemesine taşıyor. ABD topraklarında bir Rus muhalifin hedef alındığı, The Insider'ın 'belgelenen ilk girişim' olarak nitelendirdiği bir planı ortaya koyuyor. Aynı ağın Prag'daki otobüs kundaklaması ve Ukrayna ordusuna ekipman üreten Litvanya'daki TVC Solutions tesislerine yönelik başarısız kundak girişimleriyle bağlantısı, Ukrayna'yı destekleyen Avrupa ülkelerini hedef alan sınır ötesi bir kampanyanın resmi kaydını oluşturuyor. Sanıkların tümünün firarda olması ve Kremlin'in suçlamaları reddetmesi, hem kovuşturma hem diplomatik açıdan sonucun belirsiz kaldığını gösteriyor.
Ne oldu
ABD Adalet Bakanlığı, Güney New York Bölgesi Başsavcılığı tarafından 15 Eylül'de açılan ve 16 Eylül'de Adalet Bakanı Todd Blanche tarafından duyurulan bir iddianameyle, Rus istihbarat servisleriyle bağlantılı beş kişiyi suçladı. Üçü 'yüksek rütbeli' olarak nitelenen sanıklar: 63 yaşındaki eski Rus istihbarat albayı Yuri Khrameyev ('Albay Yuri'), oğlu ve FSB mensubu 27 yaşındaki Kirill Khrameyev ile Küba uyruklu, Rusya'da yaşayan ve saldırıları koordine eden Oemis Romagosa Durruthy (35). Diğer iki sanık, ABD'de yoğun işe alma faaliyeti yürüten Kübalı Yaidel Delgado Suarez (35, kod adı 'Viking') ve Venezuelalı Angel Eduardo Castro (22) olarak tanımlandı. İddianame, 2024'ten beri faaliyet gösteren ağın ABD'de ve başka ülkelerde insanlara ön operasyonel keşif ve hedefli cinayetler için ödeme yaptığını ya da yapmayı denediğini, ayrıca Ukrayna'yı destekleyen Avrupa ülkelerindeki sivil ve askeri altyapıya yönelik terör eylemleri için talimat verdiğini öne sürüyor. 2026 yazında ağ, Washington'da yaşadığı belirtilen tanınmış bir Rus muhalifi ('Mağdur-1') için ABD'deki bir kişiyi işe aldı; Suarez ve Castro bu kişiye cinayet için 40.000 dolar teklif etti ve kişiye Mağdur-1 ile bağlantılı iki adres gönderildi. 2025'te ağ, Litvanya'daki bir başka Rus muhalif figürü ('Mağdur-2') için başka bir ABD vatandaşını da işe aldı; Yuri Khrameyev bu kişiye 25.000 dolar teklif etti; reddedilince 'daha kolay iş' olarak Ukrayna'ya yardım eden ülkelere yönelik kundaklama veya Molotof kokteyli saldırısı önerdi. Tüm beş sanık 'terörizmi finanse etme komplosu'yla (azami 20 yıl hapis), Khrameyev, Suarez ve Castro ayrıca 'sözleşmeli cinayet komplosu'yla (azami 10 yıl) suçlanıyor. Hepsi firarda; Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov suçlamaları 'güvenilir kanıt' görmeden reddetti. Ağ ayrıca Haziran 2024'teki Prag otobüs kundaklaması (fail 8 yıl hapis aldı) ve Eylül 2024'te Litvanya'nın Şiauliai kentindeki TVC Solutions tesislerine yönelik iki başarısız kundakla da bağlantılı gösterildi. FBI New York şube başkanı James Barnacle Jr., Washington şube başkanı Darren Cox ve Ulusal Güvenlikten Sorumlu Başsavcı Yardımcısı John Eisenberg, FBI'ın planları engellediğini açıkladı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna dilindeki yayınlar olayı ABD'nin Rus istihbarat servislerine yönelik resmi suçlaması olarak öne çıkarıyor; ağın 'Ukrayna'nın müttefiklerini', FSB bağlantılarını ve Avrupa'daki sabotaj saldırılarını vurgulayarak iddianameyi Rusya-Ukrayna savaşı bağlamına oturtuyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
İngilizce tek kaynak olan İngiliz haber kuruluşu, Adalet Bakanlığı'nın çerçevesini — Rusya'nın ABD ve Avrupa'da Ukrayna müttefiklerini öldürmeye çalışmakla suçlanması — öne alarak hukuki boyutu öne çıkarıyor: suçlamalar, sanıkların firarda oluşu, FBI'ın engelleme süreci ve Kremlin'in reddiyesi.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar arasında sanıkların isimlerinin yazılışı ve transliterasyonu değişiyor: Khrameyev/Khramyev/Khrameev; Romagosa Durruti/Durruthy/Durutti. Bazı kaynaklar Suarez'i Kübalı olarak tanımlarken, bazıları onu Venezuela merkezli işe alımla ilişkilendiriyor. Yuri Khrameyev'in eski Rus istihbarat albayı olduğu genel olarak belirtilirken, bir kaynak bu kurumu GRU olarak daraltıyor. İddianamenin açıklandığı tarih konusunda da farklılık var: 15 Eylül mü yoksa Adalet Bakanı Todd Blanche'ın açıklamasına dayalı olarak 16 Eylül mü olduğu kaynaklara göre değişiyor.
Arka plan
Beş sanıklı iddianame, Güney New York Bölgesi Başsavcılığı tarafından açıldı: 63 yaşında eski Rus istihbarat albayı Yuri Khrameyev (kod adı 'Albay Yuri'), 27 yaşında FSB mensubu oğlu Kirill Khrameyev, Kübalı ve saldırıları koordine eden Oemis Romagosa Durruthy (35), Kübalı ve kapsamlı işe alımlar yürüten Yaidel Delgado Suarez (35, 'Viking') ile Venezuelalı Angel Eduardo Castro (22). İddianamede 'RIS Ağı' olarak anılan yapılanma, en az 2024'ten bu yana faaliyet gösteriyor; ABD ve diğer ülkelerdeki kişilere ön operasyonel keşif ve hedefli cinayetler için ödeme yapıyor ya da yapmayı deniyor, Ukrayna'yı destekleyen Avrupa ülkelerindeki sivil ve askeri altyapıya yönelik sabotaj için de talimat veriyor. Ağ ayrıca Haziran 2024'te Prag'da Kolombiyalı bir vatandaşın gerçekleştirdiği ve sekiz yıl hapisle sonuçlanan otobüs kundaklamasıyla, Eylül 2024'te Litvanya'nın Şiauliai kentinde Ukrayna silahlı kuvvetleri için ekipman üreticisi TVC Solutions'a yönelik iki başarısız kundak girişimiyle de bağlantılı gösterildi.