NATO'nun Avrupa Başkomutanı Grinkeviç: Rusya bağlantılı sabotaj dalgasına karşı istihbarat paylaşımı artırıldı
NATO'nun Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı General Alexus Grinkeviç, Reuters'a verdiği röportajda, Rusya'yla bağlantılı olduğu değerlendirilen sabotaj ve diğer olaylara karşı ittifakın istihbarat paylaşımını yoğunlaştırdığını söyledi. Grinkeviç, sakin ve kendinden emin olunması çağrısı yaparken, ABD'nin uzun menzilli hassas füze stoklarının İran'la savaşta büyük ölçüde tüketildiği için Putin'in NATO'ya saldırabileceği yönündeki değerlendirmeyi reddetti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise Rusya'nın Ukrayna'daki saldırılarının Avrupalı liderleri Ukrayna'ya desteği sürdürmekten alıkoymaması gerektiğini vurguladı.
Öne çıkanlar
- NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı General Alexus Grinkeviç, Rusya bağlantılı sabotaj ve olaylara karşı istihbarat paylaşımının artırıldığını söyledi
- Grinkeviç sınırlı bir Rus saldırısı riskini 'olası değil, ancak göz ardı edilemez' olarak değerlendirdi
- Grinkeviç, ABD'nin İran savaşında füze stoklarını tüketmesini fırsat olarak görmesi halinde Putin'e uyarıda bulundu: 'Kesinlikle hayır. Ben bu görevde olduğum sürece bunu denemeye kalkmasın'
- Son endişe verici olaylar arasında Almanya'nın Leipzig/Halle havalimanına drone saldırısı girişimi ve Danimarka askeri helikopterine Rus gemisinin işaret fişeği ateşlemesi yer aldı
- Danimarka istihbaratı, Rusya'nın önümüzdeki aylarda Batı'ya yönelik hibrit operasyonlarını yoğunlaştıracağı ve sınırlı bir askeri saldırı riskinin 'düşük ama artan' olduğu uyarısında bulundu
- Polonya Başbakanı Donald Tusk, istihbarat verilerinin Ukrayna'a destek veren ülkelere yönelik Rus 'hibrit saldırı planlarına' işaret ettiğini söyledi
Neden önemli
NATO'nun en kıdemli askeri komutanı, son sabotaj ve hibrid olayları Rusya bağlantılı bir kampanyanın parçası olarak tanımladı. Grinkeviç'in Putin'e yönelik açık uyarısı, ittifakın daha kararlı bir kamu duruşuna geçtiğini gösteriyor. Danimarka ve Polonya istihbaratlarının paralel uyarıları, hibrid ve hatta sınırlı askeri eylemlerin yakın vadeli bir risk olarak değerlendirildiğini ortaya koyuyor. Açıklamalar aynı zamanda ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığı ve Avrupalı müttefiklerin artan sorumluluğu üzerinden ittifak içi yük paylaşımı tartışmasına da dokunuyor.
Ne oldu
NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı General Alexus Grinkeviç, Reuters'a verdiği röportajda, Rusya bağlantılı olduğu değerlendirilen sabotaj ve diğer olaylara yanıt olarak ittifakın istihbarat paylaşımını yoğunlaştırdığını söyledi. Almanya'nın Leipzig/Halle havalimanına yapılan drone saldırısı girişimi ve bir Rus gemisinin Danimarka askeri helikopterine işaret fişeği ateşlemesi son endişe verici olaylar arasında sıralandı. Grinkeviç, sınırlı bir Rus saldırısı riskini 'olası değil, ancak göz ardı edilemez' olarak nitelendirdi. ABD'nin uzun menzilli hassas füze stoklarının İran'la savaşta büyük ölçüde tüketildiği için Putin'in NATO'ya saldırabileceği değerlendirmesini reddetti ve Putin'e uyarıda bulundu. Grinkeviç, ittifakın müttefik topraklarının her karışını savunma kapasitesine sahip olduğunu ve kendisinin ittifaka karşı herhangi bir saldırganlığı caydırmak için gerekli yetkiye sahip olduğunu söyledi. Danimarka askeri istihbaratı, Rusya'nın önümüzdeki aylarda hibrit savaşı yoğunlaştıracağı ve sınırlı bir askeri saldırı riskinin 'düşük ama artan' olduğu uyarısında bulundu. Polonya Başbakanı Donald Tusk da 18 Eylül'de istihbarat verilerinin Ukrayna'a destek veren ülkelere yönelik Rus hibrit saldırı planlarına işaret ettiğini söyledi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, enerji altyapısına yönelik saldırılar dahil Rusya'nın Ukrayna'daki saldırılarının Avrupalı liderleri Ukrayna'ya destekten alıkoymaması gerektiğini vurguladı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Tüm kaynaklar Ukrayna dilinde yayın yapan medya kuruluşlarıdır ve hepsi aynı çerçeveyi paylaşır: NATO, Rusya bağlantılı sabotaj dalgasına karşı istihbarat paylaşımını artırıyor; bu, Avrupa'ya yönelik Rus tehdidinin altını çizer. Ukrayna basını, Grinkeviç'in uyarılarını Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları bağlamına oturtarak, Rutte'nin Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi çağrısını öne çıkarıyor. Avrupa güvenliği ile Ukrayna'ya destek birbirinden ayrılmaz biçimde işleniyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukrayna ve bazı uluslararası kaynaklar arasında üç ana noktada görüş ayrılığı göze çarpıyor. Birincisi, ABD'nin İran'la savaşta uzun menzilli hassas füze stoklarının önemli bir bölümünü kullanıp kullanmadığı ve bunun NATO'ya yönelik riski etkileyip etkilemediği: Grinkeviç bu varsayımı reddederken, röportajın bağlamına atıfta bulunan kaynaklar ABD'nin füze kullanımını hesaplamada ilgili bir faktör olarak değerlendiriyor. İkincisi, İspanya, Fransa veya İtalya'ya olası Rus drone saldırılarına ilişkin bir CIA uyarısının gerçekten var olup olmadığı: İtalyan Savunma Bakanı Guido Crosetto El Mundo'nun haberini yalanlarken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron CIA'nın böyle bir veri sağlamadığını söyledi; ancak bazı yayınlar uyarıyı aktarmaya devam etti. Üçüncüsü, Rusya'nın NATO'ya yönelik askeri bir hamlesinin ne kadar yakın olduğu: Danimarka istihbaratı sınırlı bir saldırı riskinin 'düşük ama artan' olduğunu söylerken, Polonya istihbaratı Ukrayna destekçilerine yönelik hibrit saldırı planlarına işaret etti, Çek istihbaratı 'aylar, yıllar değil' ifadesiyle sınırlı bir operasyon veya düzmece bayrak provokasyonu öngördü, Litvanya Savunma Bakanlığı ise Baltık ülkelerine karşı kapsamlı bir saldırı hazırlığına dair nesnel bir belirti olmadığını açıkladı.
Arka plan
Son haftalarda birçok Avrupa istihbarat servisi, Wall Street Journal ve CNN çeşitli olası Rus hibrid operasyonlarını, NATO'nun 5. madde hazırlığının test edilmesini ve hatta bir Baltık devletine sınırlı bir girişimi gündeme getirdi. İtalya, Fransa, Litvanya ve diğer bazı hükümetler, belirli tehdit değerlendirmelerine veya haberlere karşı kamuoyu önünde itiraz ederek, müttefikler arasında riskin ölçeği ve yakınlığı konusunda görüş ayrılığı olduğunu ortaya koydu. Rusya, Batılı ülkelere yönelik sabotaj veya çatışma hazırlığına karıştığını geleneksel olarak reddediyor. ABD şu anda yaklaşık 80 bin askeri personeli Avrupa'da konuşlandırılmış durumda; ancak sayının değiştirilmesi veya ABD birliklerinin yeniden konuşlandırılması konusunda nihai bir karar verilmiş değil. Norfolk'taki NATO Müşterek Kuvvet Komutanlığı (Arktik, Kuzey Avrupa ve Atlantik rotalarından sorumlu), Avrupalı ülkelerin güvenlik sorumluluğunu artırması kapsamında artık bir İngiliz general tarafından yönetiliyor.