ABD, Polonya'daki NATO toplantısına İngiltere, Fransa ve Baltık ülkelerini davet etmedi
Trump yönetimi, ABD Politika Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby'nin başlattığı, NATO'nun geleceğini ele alacak ve gelecek ay Polonya'da yapılması planlanan çalışma grubu toplantısına İngiltere, Fransa ve Baltık ülkeleri başta olmak üzere birçok önemli NATO müttefikini davet etmedi. Diplomatlar, toplantının fiilen NATO'nun geleceğine odaklanan bir çalışma grubu olduğunu belirtti.
Öne çıkanlar
- ABD, gelecek ay Polonya'da düzenlenecek NATO toplantısına İngiltere, Fransa ve Baltık ülkeleri dahil birçok önemli müttefiki davet etmedi.
- Toplantı, ABD Politika Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby tarafından başlatıldı ve fiilen NATO'nun geleceğine odaklanan bir çalışma grubu işlevi görüyor.
- Altı diplomat Politico'ya toplantının içeriği ve davetsiz bırakılan müttefikler hakkında bilgi verdi.
- Colby, daha önce Norveç, İsveç, Finlandiya, Polonya, Almanya ve Hollanda ile 'Bergen Grubu' formatında iki benzer toplantı gerçekleştirdi; ilk toplantı haziran ayında Norveç'in Bergen kentinde yapıldı.
- Davet edilen Bergen Grubu üyeleri, grubun amacının NATO'yu bölmek değil, NATO'ya sunulacak fikirler geliştirmek olduğunu söylüyor.
- ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 'örnek müttefik' konseptini destekledi ve ABD çıkarlarını desteklemeyen ülkeler için sonuçları olacağı uyarısında bulundu.
- Birçok davet edilmeyen müttefik, Trump yönetiminin talep ettiği savunma harcaması hedeflerini karşılamış veya aşmış durumda.
Neden önemli
Avrupa'nın önemli müttefiklerinin ABD liderliğindeki bir NATO çalışma grubundan dışlanması, Rusya'nın Avrupa üzerindeki baskısı sürerken İttifak içindeki uyumu ve transatlantik güvenliğin temelini ilgilendiren soruları gündeme getiriyor. Söz konusu gruplaşma, Washington'un müttefikleri 'itaatkâr' ve 'itaatsiz' olarak ayırma yönündeki politika değişiminin yansıması; bu durum savunma işbirliği ve yük paylaşımı tartışmalarını doğrudan etkileyebilir. Üstelik dışlanan ülkelerin birçoğu ABD'nin talep ettiği savunma harcaması eşiklerini karşılamış veya aşmış durumda; bu da dışlanma gerekçesini karmaşık hale getiriyor. Formatın NATO'nun Rusya ve savunma yetenekleriyle ilgili daha geniş gündemine beslenecek politika girdilerini şekillendirme potansiyeli bulunuyor.
Ne oldu
Trump yönetimi, gelecek ay Polonya'da yapılması planlanan ve NATO'nun geleceğini ele alan bir çalışma grubu toplantısına İngiltere, Fransa ve Baltık ülkeleri dahil birçok önemli NATO müttefikini davet etmedi. Toplantı, ABD Politika Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby tarafından başlatıldı. Altı diplomat Politico'ya verdiği bilgide, toplantının fiilen NATO'nun geleceğine odaklanan bir çalışma grubu olduğunu söyledi. Bu, Colby'nin daha önce Norveç, İsveç, Finlandiya, Polonya, Almanya ve Hollanda ile 'Bergen Grubu' formatında düzenlediği iki benzer toplantının devamı niteliğinde; ilk Bergen toplantısı haziran ayında Norveç'in Bergen kentinde gerçekleştirilmişti. Bergen Grubu'na katılan müttefikler, grubun amacının NATO'yu bölmek değil, NATO tarafından değerlendirilmek üzere fikirler geliştirmek olduğunu belirtti. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth 'örnek müttefikleri ödüllendirme' konseptini destekledi ve ABD çıkarlarını desteklemeyen ülkeler için sonuçları olacağı uyarısında bulundu. ABD'nin, Grönland'daki ABD askeri varlığının genişletilmesine ilişkin yakın tarihli bir ABD–Danimarka anlaşmasının ardından Danimarka'yı gruba davet edebileceği bildiriliyor. Birçok davet edilmeyen müttefikin Trump yönetiminin talep ettiği savunma harcaması hedeflerini karşılamış veya aşmış olması dikkat çekiyor.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna medyasındaki iki kaynak (ZN.UA ve LIGA.net), haberi bir Politico sızmasından hareketle Ukrayna'ya özgü bir çerçevelemeden ziyade, NATO içi transatlantik bir tartışma olarak aktarıyor. Ukrayna yayınları, geleneksel Avrupa müttefiklerinin (İngiltere, Fransa, Baltık ülkeleri, AB ortakları) dışlanmasını ve toplantının bir çalışma grubu niteliğini ön plana çıkararak İttifak içindeki kurumsal dinamiklere vurgu yapıyor.
Arka plan
Polonya'daki toplantı, ABD Politika Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby'nin Norveç, İsveç, Finlandiya, Polonya, Almanya ve Hollanda ile düzenlediği iki önceki Bergen Grubu toplantısının ardından geliyor; ilki haziran ayında Norveç'in Bergen kentinde yapıldı. ABD, Grönland'daki ABD askeri varlığının genişletilmesine ilişkin yakın tarihli bir ABD–Danimarka anlaşmasının ardından Danimarka'yı gruba davet edebilir. Colby, formatın amacını NATO'yu birleştirmek ve onu 'daha iyi, daha güçlü ve daha dirençli' kılmak olarak çerçeveledi; katılımcılar ise grubun amacının NATO'yu bölmek değil, NATO değerlendirmesine sunulacak fikirler geliştirmek olduğunu söyledi. Nisan ayında Beyaz Saray'ın, Trump'ın isteklerini yerine getirmeyen ülkeleri cezalandırma yollarını araştıran bir tür 'itaatkâr/itaatsiz müttefikler' listesi oluşturduğu bildirildi; ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth 'örnek müttefikler' konseptini destekledi. Trump, geçen ay Güney Kore'nin İran'a karşı bir savaşa katılmayı reddetmesini gerekçe göstererek planlanan ABD–Güney Kore ortak askeri tatbikatlarını ani bir şekilde kısıltı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 29 Eylül'de İttifakın Rusya'nın hibrit saldırılarına karşılık vermek için kamuya açık olmayanlar dahil çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini söyledi.