Ukrayna 2027 bütçesinde KDV'yi yüzde 20'den 21'e çıkarıyor; fon savaş riski sigortasını finanse edecek
Ukrayna Başbakanı Serhiy Koretsky, 2027 devlet bütçesi taslağında standart KDV oranının yüzde 20'den 21'e çıkarılmasının, Rus füze ve drone saldırılarından zarar gören işletmeleri hızla tazmin edecek yeni bir savaş riski sigorta fonunu finanse etmek için gerekli olduğunu söyledi. Fonun yaklaşık 1 milyar dolarlık Ukrayna katkısı ve uluslararası ortaklardan beklenen yaklaşık 4 milyar dolarla toplam 5 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.
Öne çıkanlar
- 2027 bütçesi taslağında standart KDV oranı yüzde 20'den 21'e yükseltiliyor.
- Bu adım, Rus saldırılarından zarar gören işletmeleri hızla tazmin edecek özel bir fonu finanse etmek için öngörülüyor.
- Ukrayna yaklaşık 1 milyar dolarlık ilk katkı yapacak; uluslararası ortakların bunu yaklaşık dört katına çıkarması, yani 4 milyar dolar eklemesi bekleniyor.
- Toplam fon büyüklüğünün yaklaşık 5 milyar dolar olması planlanıyor.
- Koretsky, klasik savaş riski sigortasının yüksek maliyet ve uzun ödeme süreleri nedeniyle 'fiilen işlemediğini' belirtti.
- Yeni mekanizmada girişimciler, kurtarma ekiplerinin olayı doğrulamasının ardından tazminat alacak.
- Koretsky kararı 'popüler olmayan' olarak nitelendirdi ve 'başka kaynak maalesef yok' dedi.
- Bütçe tasarısı 15 Eylül'de Verkhovna Rada'ya (Ukrayna parlamentosu) sunuldu ve Bütçe Komitesi'ne gönderildi.
Neden önemli
KDV artışı, tüketicilerin fiyatlarını ve işletmelerin maliyetlerini doğrudan etkileyecek, siyasi açıdan hassas bir vergi tedbiri. Ukrayna hükümeti yeni geliri, Rus saldırılarından zarar gören işletmelerin hızla toparlanmasını sağlamaya yönelik somut bir savaş riski sigorta mekanizmasına bağlıyor. Plan, uluslararası ortakların devletin katkısını kabaca dörde katlamasına bağlı; yani Ukrayna'nın kendi mali çabası, daha büyük uluslararası destekli fonun tohumu işlevini görüyor. Başbakan kararın popüler olmadığını kabul etti, ancak bunu eldeki tek finansman seçeneği olarak sundu.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Dört kaynak da Ukraynalı medya kuruluşları; hikâyeyi Başbakan'ın kendi açıklaması etrafında, KDV artışının Rus saldırılarından etkilenen işletmelere yönelik savaş riski sigortasını finanse etmeyi amaçladığını vurgulayarak çerçeveliyor. Ukrayna medyası ayrıca Koretsky'nin masrafları karşılamak için 'başka kaynak yok' ifadesini ve kararın popüler olmadığını kabul etmesini öne çıkarıyor.
Arka plan
15 Eylül'de Verkhovna Rada 2027 devlet bütçesi tasarısını aldı ve Bütçe Komitesi'ne gönderdi. EBRD, Eylül incelemesinde Ukrayna'nın GSYİH büyüme tahminini 2026 sonu için yüzde 1,5'e ve 2027 için yüzde 2,5'e düşürdü; bu, Haziran tahminine göre sırasıyla 0,7 ve 1,5 puanlık düşüş anlamına geliyor. Dünya Bankası başkanı, Ukrayna'nın önümüzdeki on yılda yeniden inşa için 580 milyar doların üzerinde kaynağa ihtiyaç duyacağını tahmin etti. Ocak ayından bu yana ayrı bir mülk savaş riski sigorta mekanizması (EKA) yürürlükte; EBRD'nin ESE programı kapsamında mülk hasarı nedeniyle kredinin bir kısmı silinebiliyor. Koretsky ayrıca yurt dışından gelen KDV'siz ucuz paketlerin Ukrayna iş dünyasına zarar verdiğini, bu paketlerin yüzde 80'inin dürüst olmayan operatörlerce malları küçük partilere bölmek için kullanıldığını söyledi.