AB, Ukrayna'nın 2027 ödemelerini öne çekme talebini reddetti
Avrupa Birliği, Ukrayna'nın 2027 için planlanan mali desteğin bir kısmının şimdiden ödenmesi yönündeki talebini geri çevirdi. Brüksel, bunun yerine Kiev'in söz verilen reformları tamamlamasını istedi; bu reformlar 2026'da hâlâ kullanılabilir durumdaki yaklaşık 34 milyar avronun kilidini açabilir. Karar, Ukrayna'nın savunma için ek 27 milyar dolarlık açığını kapatma çabasının reddedilmesi anlamına geliyor.
Öne çıkanlar
- AB, 2027 için planlanan AB kredisinin bir kısmının öne çekilmesi talebini reddetti.
- 2026'da yaklaşık 34 milyar avroluk AB desteğinin kilidini açabilecek adımlar için Kiev'e reformları tamamlaması çağrısı yapıldı.
- Geçen yılın sonunda kararlaştırılan 90 milyar avroluk AB kredisi, yılda en fazla 45 milyar avro olmak üzere reform kilometre taşlarına bağlı.
- Ukrayna 2026'da AB'den şimdiye kadar yalnızca 15,7 milyar avro aldı.
- Küçük paketlerdeki KDV muafiyetinin kaldırılması ve dijital platformların vergilendirilmesine yönelik yasalar Verkhovna Rada'dan geçti ancak siyasi nüfuz sahibi kişilere (PEP) ilişkin kuralları zayıflatan tartışmalı bir değişiklik içeriyor.
- Komisyon üyeleri Valdis Dombrovskis ve Marta Kos, Verkhovna Rada başkanına PEP kurallarının zayıflatılmamasının kritik olduğunu yazdı.
- Komisyon, Ukrayna'nın 2027 mali ihtiyaçlarına ilişkin değerlendirmesini ekim ortasında AB liderlerine sunacak.
Neden önemli
Ukrayna'nın savunma finansmanı, AB'nin IMF dışındaki en büyük dış kaynağına bağlı. Brüksel, kalan ödemeleri belirli yolsuzlukla mücadele ve vergi reformlarına bağlayarak, savaş dönemindeki Ukrayna maliyesini reform siciliyle doğrudan ilişkilendiriyor. Siyasi nüfuz sahibi kişilere ilişkin kuralları zayıflatan tartışmalı değişiklik, kalan AB fonlarına erişimi tehlikeye atabilir. 2026 ödemelerinin yavaşlaması nedeniyle istenen öne çekmenin reddi, Ukrayna'nın kısa vadeli mali baskısını derinleştiriyor ve ekim ortasında açıklanacak 2027 ihtiyaç değerlendirmesinin önemini artırıyor.
Ne oldu
Avrupa Birliği, Ukrayna'nın 2027 için planlanan mali desteğin bir bölümünün şimdiden ödenmesi talebini reddetti. Brüksel, Kiev'e söz verilen reformları tamamlayarak 2026'da hâlâ kullanılabilir durumdaki yaklaşık 34 milyar avroyu serbest bırakması çağrısında bulundu. Karar, Temmuz ayında Ukrayna'nın ek savunma ihtiyacını 27 milyar dolar olarak açıklayıp, geçen yılın sonunda kararlaştırılan 90 milyar avroluk AB kredisinden tranşların öne çekilmesini istemesinin ardından geldi. Ukrayna 2026'da şimdiye kadar AB'den yalnızca 15,7 milyar avro aldı; bunun bir kısmı reformlardaki gecikmelere bağlandı. Komisyon üyeleri Valdis Dombrovskis ve Marta Kos, Verkhovna Rada başkanına yazdıkları mektupta, 2026 ek desteğinin gerekli reformlar yapılırsa hâlâ erişilebilir olduğunu ve siyasi nüfuz sahibi kişilere ilişkin kuralların zayıflatılmamasının kritik önemde olduğunu vurguladı. Verkhovna Rada, küçük paketlerdeki KDV muafiyetinin kaldırılması ve dijital platformların vergilendirilmesine ilişkin iki yasayı kabul etti, ancak her iki metin de PEP kurallarını zayıflatan tartışmalı bir değişiklik içeriyor. FT'ye göre bu değişiklik yürürlüğe girerse, Ukrayna'nın AB fon koşullarına uyumu riske girebilir. Komisyon, Ukrayna'nın 2027 mali ihtiyaçlarına ilişkin ayrı bir değerlendirmeyi ekim ortasında AB liderlerine sunacak.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
FT, Zelenskiy ile AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasında reformlar konusundaki müzakerelerin gergin geçtiğini bildirdi. LIGA.net ve Forbes Ukrayna da bu yönde haber yaptı. Zelenskiy, FT'ye verdiği röportajda müzakerelerin gergin olduğu yönündeki haberleri yalanlayarak görüşmeyi 'çok iyi' olarak nitelendirdi.
Arka plan
2025 sonunda AB, Ukrayna'nın 2026–2027 ihtiyaçlarının büyük bölümünü karşılayacak, reform kilometre taşlarına bağlı olarak yılda 45 milyar avroya kadar ödenebilen 90 milyar avroluk bir kredi üzerinde anlaştı. Ukrayna 2026'da bu krediden şimdiye kadar yalnızca 15,7 milyar avro aldı; gecikmelerin bir kısmı reformların yavaş uygulanmasına bağlandı. Verkhovna Rada'dan geçen iki reform yasası — küçük paketlerdeki KDV muafiyetinin kaldırılması ve dijital platformların yeni vergilendirilmesi — PEP kurallarını zayıflatan tartışmalı bir değişiklik içeriyor; AB Komisyonu üyeleri bunun yürürlüğe girmemesi gerektiği yönünde uyarıda bulundu. Ukrayna ek savunma ihtiyacını 27 milyar dolar olarak açıkladı ve 8 milyar dolarlık IMF programı kapsamında ek ödemeler için müzakereler yürütüyor; bu ödemeler, AB ve ortaklarla 2027 finansmanına ilişkin anlaşmalara bağlı. Başbakan Serhiy Koretsky, eylül ortasında Ukrayna'nın kamu maliyesini 'kritiğe yakın' olarak nitelendirdi; 30 Eylül'de ise Bakanlar Kurulunun maksimum tasarruf tedbirlerine başladığını açıkladı.