Ukrayna, €3,7 milyarlık AB yardımını kaçırma riskiyle karşı karşıya: Tasarı meclisten geçmedi
Avrupa Komisyonu, 150 euroya kadar olan ithal paketlerdeki KDV muafiyetini kaldıran yasanın çıkarılmaması durumunda Ukrayna'nın sonbaharda planlanan 3,7 milyar euro tutarındaki AB makro finansal yardım dilimini alamayacağını açıkladı. Verkhovna Rada 1 Eylül'de ilgili tasarıları yeterli oyu alamadığı için reddetti. AB Komisyonu sözcüsü Balázs Ujvári, yasanın AB'nin ödemeleri yapabilmesi için şart olduğunu söyledi.
Öne çıkanlar
- Ukrayna, ithal düşük değerli paketlerde KDV muafiyetini kaldıran yasayı çıkarmazsa 3,7 milyar euro tutarındaki AB makro finansal yardım dilimini alamama riskiyle karşı karşıya.
- 3,7 milyar euro tutarındaki dilimin sonbaharın başında ödenmesi planlanıyordu.
- Paketlere ilişkin yasa, Ukrayna için AB makro finansal yardım programının 12 koşulundan biri.
- AB Komisyonu sözcüsü Balázs Ujvári Brüksel'deki brifingde, yasanın program kapsamındaki ödemelerin sürmesi için gerekli olduğunu söyledi.
- 1 Eylül'de Verkhovna Rada, 150 euroya kadar olan yabancı pazaryerlerinden alınan paketlere KDV getiren tasarı için yapılan oylamada 194 milletvekili 'evet' oyu verdi; gerekli 226 oya 32 oy eksik kaldı.
- 1 Eylül'de Verkhovna Rada, gümrük prosedürlerini düzenleyen 15460 sayılı tasarıyı ve uluslararası posta gönderilerindeki KDV muafiyetini kaldıran 15112-d sayılı tasarı ile alternatif tasarıları da desteklemedi.
- 2026 hedefi olan 8,35 milyar euroluk MFA programı kapsamında AB, 3,2 milyar euroyu Ukrayna'ya aktardı; ikinci dilim yaklaşık 3,7 milyar euro olarak öngörülüyordu.
Neden önemli
3,7 milyar euro tutarındaki AB dilimi, tek bir iç vergi yasasının çıkarılmasına bağlandı. Paketlere ilişkin KDV düzenlemesi hem AB'nin 12 koşulundan biri hem de IMF programının gerektirdiği dört vergi tasarısından biri; yani aynı yasa iki farklı uluslararası finansman hattını aynı anda koşullandırıyor. Meclisin 1 Eylül'deki başarısız oylaması, sonbahar başında planlanan ödeme penceresinden hemen önce bu koşulun karşılanmadığı anlamına geliyor.
Ne oldu
Avrupa Komisyonu, 1 Eylül'de Verkhovna Rada'nın 150 euroya kadar olan ithal paketlerde KDV muafiyetini kaldıran tasarıyı yeterli oyu alamaması nedeniyle reddetmesinin ardından açıklama yaptı. Yasa kapsamında gümrük prosedürlerini düzenleyen 15460 sayılı tasarı ile uluslararası posta gönderilerindeki muafiyeti kaldıran 15112-d sayılı tasarı ve alternatif tasarılar da aynı oturumda destek görmedi. Sadece 194 milletvekili lehte oy kullandı, gerekli 226 oya 32 oy eksik kaldı. AB Komisyonu sözcüsü Balázs Ujvári Brüksel'deki brifingde, paketlere ilişkin yasanın makro finansal yardım programı kapsamındaki ödemelerin sürmesi için zorunlu olduğunu belirtti. 3,7 milyar euro tutarındaki ikinci dilim sonbahar başında ödenmesi planlanan tutar olarak kayıtlarda yer alıyor. 2026 hedefi olan 8,35 milyar euroluk program kapsamında AB, 3,2 milyar euroyu Haziran ayında Ukrayna'ya aktarmıştı. Yasa aynı zamanda IMF'nin Ukrayna programının devamı için istediği dört vergi tasarısından biri. Başkan Volodymır Zelenskıy, parlamento ve hükümetin alması gereken kararlara bağlı yaklaşık 15 milyar dolarlık uluslararası desteğin söz konusu olduğunu söyledi.
Arka plan
Daha önce 26 Mayıs'ta da 150 euroya kadar olan ithal düşük değerli paketlerde KDV muafiyetinin kaldırılmasına yönelik bir girişim başarısız olmuştu. 1 Temmuz'dan bu yana 150 euroya kadar olan paketler için paket başına 3 euro tutarında Avrupa gümrük vergisi uygulanıyor. Nisan ayında milletvekilleri, IMF'nin istediği dört vergi tasarısından birini, savaştan sonra üç yıl süreyle yüzde 5'lik askeri verginin uzatılmasını kabul etti. Dijital platformların vergilendirilmesine ilişkin 15111-d sayılı tasarı ('OLX vergisi') ilk okumada destek gördü. Moldova, 1 Ekim'den itibaren uluslararası çevrimiçi platformlarda 150 euroya kadar olan alışverişlere yüzde 20 KDV uygulamaya başlayacak. Komisyon üyesi Dombrovskis ile Ukrayna Başbakanı Serhiy Koretsky arasında takip eden hafta bir video konferans gerçekleştirilmesi ve paket yasası konusunun gündemde olması bekleniyordu.