Berlin savcılığı, 'Rus Evi'nin kiracılarını yaptırımları ihlal şüphesiyle soruşturuyor

Neden önemli

Bu soruşturma Almanya'nın kendi topraklarında AB yaptırımlarını bir Rus devlet kuruluşuna karşı ne ölçüde uygulayabileceğini test ediyor. 'Rus Evi' binasında kapatma kararına rağmen bazı birimlerin hâlâ faaliyette olması, önlemin etkinliği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Dava, Almanya'nın topraklarında iddia edilen Rus sabotaj operasyonlarına verdiği daha geniş yanıtın parçası.

Ne oldu

Berlin savcılığı 'Rus Evi'nin kiracılarına yönelik olası yaptırım ihlalleri kapsamında soruşturma yürütüyor. Soruşturma, kimliği belirsiz kişilere ya da 'Rus Evi' bünyesindeki mekanların kiracılarına yöneltilen Dış Ticaret Yasası ihlali iddialarına odaklanıyor. Alman hükümeti kültür merkezini kapatma kararı almış olmasına rağmen binanın bazı bölümleri açık kalmaya devam ediyor: birinci kattaki MnogoKnig kitapçısı, kantin ve fuayedeki vize merkezi faaliyetlerini sürdürüyor.

'Rus Evi', 2022'den bu yana AB yaptırım listesinde bulunan Rusya devlet kuruluşu 'Rossotrudnichestvo' bünyesinde faaliyet gösteriyor. Alman Maliye Bakanlığı, 'Rossotrudnichestvo'ya fon sağlamanın yasak olduğunu ve kurumun yararlandığı her türlü ödemenin yaptırım ihlali oluşturacağını kaydediyor. Binanın tamamının mülkiyeti ayrı bir 2013 anlaşması uyarınca 99 yıllığına Rusya Federasyonu'na ait olduğu için kapatma kararının uygulanması sınırlı kalıyor.

Almanya ayrıca 2011 tarihli Alman-Rus ikili kültürel anlaşmasını da feshetti. Önlem paketi, Leipzig/Halle havaalanında Ukrayna'ya ait An-124 nakliye uçağının yakınında patlayıcı cihazlı bir drone bulunmasının ardından geldi. Alman makamları sabotajı Rusya'ya isnat ediyor; The Telegraph ve Welt am Sonntag'ın ortak araştırması, Rus vatandaşı Oleg Lyovushkin'un (Gruorvuyla bağlantılı olduğu iddia ediliyor) olası organizatör olduğuna işaret ediyor. Alman hükümeti ayrıca Rusya'nın Bonn'daki başkonsolosluğunu 18 Eylül'e kadar kapatma kararı aldı.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna kaynakları haberi, 2022'den bu yana 'Rossotrudnichestvo'ya karşı uygulanan AB yaptırımlarının ve Alman Maliye Bakanlığı'nın kuruma fon sağlamanın yaptırım ihlali sayılacağı yönündeki tutumunun altını çizdiği bir yaptırım uygulama çerçevesinde sunuyor. Ukrayna kaynakları, soruşturmayı Leipzig/Halle havaalanındaki iddia edilen Rus sabotajına ve Rus kurumlarına yönelik daha geniş diplomatik önlemlere bağlıyor.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Kaynaklar arasında Leipzig/Halle havaalanı sabotajının Rusya'ya kamuoyu önünde atfedilmesi konusunda farklılık var. Ukraynalı kaynaklardan biri, Alman siyasetçilerin ve istihbarat servislerinin Rusya'nın eylemin arkasında olduğuna inandığını ve Dışişleri Bakanı Johann Wadephul'un önlemleri 1 Eylül'de duyurduğunu aktarıyor. Aynı kaynaklardan gelen bir diğer bilgi, 'melez saldırı' suçlamasının 1 Eylül'de Dışişleri Bakanı 'Annalena Baerbock'a atfedilmesiyle çelişiyor. Her iki isim de farklı Alman dışişleri bakanlarıdır ve kaynaklar hangi bakana atıfta bulunulduğu konusunda örtüşmüyor.

Arka plan

Almanya'nın 'Rus Evi'yle ilgili adımları, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından 'Rossotrudnichestvo'ya 2022'de AB yaptırımları uygulanması temelinde atılıyor. 1 Eylül'de Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Leipzig/Halle havaalanındaki sabotaj olayına yanıt olarak bir dizi önlem açıkladı; Alman makamları eylemi Rusya'ya isnat ediyor. Alman hükümeti ayrıca Rusya'nın Bonn'daki başkonsolosluğunu 18 Eylül'e kadar kapatmaya ve temel ikili kültürel anlaşmayı feshetmeye karar verdi. Leipzig/Halle olayında, Ukrayna'ya ait An-124 nakliye uçağının yakınında patlayıcı cihazlı bir drone bulundu; The Telegraph ve Welt am Sonntag ortak araştırması, Rus vatandaşı ve iddiaya göre Gruorvuyla bağlantılı bir kişinin sabotajın olası organizatörü olduğuna dikkat çekti.