Alman ve Rus dışişleri bakanları New York'ta ilk kez masaya oturdu

Neden önemli

Bu görüşme, 2022'deki tam kapsamlı işgalden bu yana iki ülke dışişleri bakanları düzeyinde yapılan ilk temas olması nedeniyle diplomatik açıdan önemli bir sinyal teşkil ediyor. Wadephul, Rusya'nın savaşı sona erdirme yönünde bir hazırlık göstermediğini açıkça dile getirirken, Leipzig havaalanı drone olayını 'kırmızı çizgi' olarak gündeme getirerek Almanya'nın Ukrayna'ya desteğini ve Rusya'ya yaptırım baskısını sürdüreceğini teyit etti. Görüşme sonrasında Sibiha'nın Wadephul ile yaptığı telefon görüşmesi, temasın Ukrayna ile koordineli yürütüldüğünü gösterdi.

Ne oldu

26 Eylül'de New York'ta BM Genel Kurulu kapsamında Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov bir araya geldi. Bu, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalinin başlangıcından bu yana iki ülke dışişleri bakanları arasındaki ilk temas oldu. Rus Dışişleri Bakanlığı'na göre biraz 20 dakikadan fazla süren görüşmede Ukrayna çevresindeki durum ve ikili ilişkiler ele alındı.

Wadephul, Rusya'nın savaşı bitirme müzakerelerine başlama çağrısına hazır olmadığını ve kendisinin Ukrayna'nın geleceğini Lavrov ile müzakere etmediğini, bunun Ukraynalıların kendi kararı olduğunu söyledi. Bakan ayrıca Leipzig havaalanındaki drone olayını 'kırmızı çizgi' olarak gündeme getirdi, Almanya'nın Ukrayna'ya desteğini sürdüreceğini ve Rusya üzerindeki ekonomik baskıyı koruyacağını bildirdi. Görüşme, Alman Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre Rusya ile diyalogu yalnızca ABD'ye bırakmama gerekçesiyle Alman tarafının inisiyatifiyle gerçekleşti.

Görüşmenin ardından Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, Wadephul ile telefonda görüşerek sonuçlar hakkında bilgi aldı. Lavrov ise basın toplantısında Wadephul'ün Ukrayna cephesinde 'tavizler' ve Karadeniz'de tanker ile kargo gemilerinin geçişine yönelik bir düzenleme önerdiğini, bunu reddettiğini söyledi.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna medyası, Wadephul'ün savaşı sona erdirmek için müzakereye hazır bir Rusya görmediği yönündeki değerlendirmesini öne çıkardı. Haberlerde, Leipzig drone olayının 'kırmızı çizgi' olarak gündemececi getirilmesi ve Ukrayna'ya desteğin yeniden teyidi vurgulandı. Görüşme sonrasında Sibiha'nın Wadephul ile yaptığı telefon görüşmesi ve 'ortak pozisyonlar' çerçevesinde sunulması, temasın Ukrayna ile koordineli yürütüldüğü şeklinde aktarıldı. Ukrayna basını ayrıca Wadephul'ün Ukrayna'nın geleceğinin Ukraynalılar tarafından belirlenmesi gerektiğine dair açıklamasına da yer verdi.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Batı kaynaklı çerçeveleme, görüşmeyi öncelikle Rusya ile diyaloğu yalnızca ABD'ye bırakmama gerekçesiyle yapılan Alman diplomatik inisiyatifi olarak konumlandırdı. Bazı yayınlar, Wadephul'ün Karadeniz'de insani ateşkes gerekçesini ve Global Güney'in gıda güvenliği endişelerini öne çıkardı. Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna'nın görüşmeyi 'Moskova için zafer' olarak nitelendiren eleştirisi, Avrupa içindeki farklı bir tepki olarak yansıtıldı.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Wadephul, görüşmeyi savaşı bitirmek için ciddi bir de-eskalasyon ve müzakere girişimi olarak çerçeveledi; Lavrov ise Alman bakandan Berlin'in zaten açıkladığı kamuoyu pozisyonlarından farklı bir şey duymadığını söyledi ve bu açıklamaların telefonla da iletilebileceğini belirtti. Lavrov ayrıca Wadephul'ün Ukrayna cephesinde 'tavizler' ve Karadeniz'de tanker ile kargo gemilerinin geçişine yönelik düzenleme çağrısını reddettiğini açıkladı.

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, görüşmeyi 'Moskova için zafer' olarak nitelendirerek sert biçimde eleştirdi; Almanya'nın bu temasla Moskova'nın çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini ve bunun normalleşme izlenimi yaratabileceğini söyledi. Wadephul ve Sibiha ise görüşmeyi Ukrayna–Almanya ortak pozisyonlarının Rus tarafına iletildiği ve tırmanışa karşı uyarı yapıldığı bir platform olarak sundular.

Arka plan

İki ülke dışişleri bakanları arasındaki bir önceki görüşme, 18 Ocak 2022'de Moskova'da gerçekleşmişti; o dönem Alman Dışişleri Bakanlığı Annalena Baerbock tarafından yönetiliyordu ve bu ziyaret Ukrayna sınırında yoğunlaşan Rus askeri yığınakları döneminde yapılmıştı. Eylül 2026'daki temas, BM Genel Kurulu'nun 81. oturumu kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun 23 Eylül'de Lavrov ile yaptığı görüşmenin ardından gerçekleşti. Wadephul, görüşme için Soğuk Savaş dönemi temaslarını ve özellikle Global Güney ülkelerinden gıda güvenliği endişesi dile getiren ortakların tavsiyelerini gerekçe gösterdi.