Ukrayna'da yolsuzluk soruşturması: SBÜ üst düzey yetkilisinin dairesi için sahte değerleme hazırlayan adli tıp uzmanlarına suç duyurusu
Ukrayna yolsuzlukla mücadele kurumları NABU ve SAP, Ukrayna Adalet Bakanlığı'na bağlı KNDİSE adli tıp enstitüsünün uzmanlarını, Ukrayna Güvenlik Servisi (SBÜ) üst düzey yetkilisinin eşine ait lüks bir dairenin piyasa değerini bilerek yanlış değerlendirdikleri şüphesiyle suçladı. Söz konusu değerleme daha sonra SBÜ eski siber güvenlik dairesi başkanı İlya Vityuk hakkındaki soruşturmada savunma tarafınca delil olarak kullanılmıştı.
Öne çıkanlar
- NABU ve SAP, Ukrayna Adalet Bakanlığı'na bağlı KNDİSE adli tıp uzmanlarına suç duyurusunda bulundu.
- Aralık 2023'te SBÜ yetkilisinin eşi daireyi gerçekte 21,6 milyon Grivnaya satın aldı; sözleşmede ise bedel 12,8 milyon Grivnya olarak gösterildi.
- Mayıs 2024'te KNDİSE komisyonu dairenin piyasa değerini 12,3 milyon Grivnya — gerçek fiyatın 9,3 milyon Grivnya altında — olarak belirledi.
- Uzmanlar karşılaştırma için ilgisiz gayrimenkuller ve metrekaresi 1550 ABD dolarından başlayan en ucuz ilanları kullandı; piyasa fiyatı metrekare başına yaklaşık 3000 dolar düzeyindeydi.
- 11 Kasım 2024'te NABU dedektifleri atadıkları komisyon uzmanlığını geri çekti; uzmanlar bu talebi yok sayarak 8 Kasım 2024 tarihini taşıyan raporu aralık başında imzaladı.
- Raporun bir kopyası dedektiflere KNDİSE yerine şüpheli SBÜ yetkilisinin avukatı tarafından iletildi.
- NABU, kendi bünyesinde bağımsız bir uzmanlık kurumu kurulması gerektiğini vurgulayarak bunun benzer delil manipülasyonlarını önleyeceğini savundu.
Neden önemli
Dava, Ukrayna'nın delil sistemi için belirleyici olan Adalet Bakanlığı'na bağlı bir adli tıp kurumunun güvenilirliğini hedef alıyor. Üst düzey bir SBÜ yetkilisinin ailesine uzanan bu soruşturma, ülkenin iki önemli yolsuzlukla mücadele odağı olan NABU ile SBÜ'yü karşı karşıya getiriyor. NABU, olayı kendi bünyesinde bağımsız bir uzmanlık kurumu kurulması yönündeki uzun süredir dile getirdiği talebin gerekçesi olarak kullanıyor.
Ne oldu
NABU ve SAP, KNDİSE'nin adli tıp uzmanlarını bilerek yanlış değerlendirme hazırlamakla suçladı. Aralık 2023'te SBÜ üst düzey yetkilisinin eşi, Kiev'deki lüks bir daireyi gerçekte 21,6 milyon Grivnaya satın aldı, ancak satın alma sözleşmesinde bedel 12,8 milyon Grivnya olarak gösterildi. Nisan 2024'te çiftin avukatı KNDİSE'de oda değerlemesi yapılmasını talep etti.
Mayıs 2024'te KNDİSE komisyonu dairenin piyasa değerini 12,3 milyon Grivnya olarak belirledi — gerçek fiyatın 9,3 milyon Grivnya altında. Uzmanlar, piyasa oranı olan metrekare başına yaklaşık 3000 ABD doları yerine karşılaştırma değerlerini metrekaresi 2.500–2.600 dolarla sınırladı ve metrekaresi 1.550 dolardan başlayan en ucuz ilanları bilinçli olarak seçti.
11 Kasım 2024'te daire alımını soruşturan NABU dedektifleri, daha önce atadıkları komisyon uzmanlığını geri çekerek malzemelerin tamamlanmadan iade edilmesini istedi. Uzmanlar geri çekilme talebini yok saydı, çalışmaya devam etti ve aralık başında imzaladıkları raporu — geri çekilme tarihinden önceye, 8 Kasım 2024'e — geriye dönük olarak tarihledi. Raporun bir kopyası dedektiflere KNDİSE yerine şüpheli SBÜ yetkilisinin avukatı tarafından ulaştı.
Bu uzmanlık raporu, 2 Eylül 2025'te NABU ve SAP tarafından yasa dışı zenginleşme ve yanlış bildirim şüphesiyle suçlanan SBÜ eski siber güvenlik dairesi başkanı İlya Vityuk'un davasında savunma tarafınca NAZK, NABU ve mahkemede delil olarak kullanıldı; mahkeme 4 Eylül 2025'te Vityuk'a 9 milyon Grivnalık kefaletle önleyici tedbir uyguladı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Dört kaynak da Ukrayna merkezli yayınlardan geliyor ve olayı NABU'nun resmi açıklamaları temelinde aktarıyor. Hepsi Adalet Bakanlığı'na bağlı KNDİSE'nin şüpheli kurum olduğunu vurgularken soruşturmayı yürüten makam olarak NABU dedektiflerini merkeze alıyor. NABU'nun kendi bünyesinde bağımsız bir uzmanlık kurumu kurulması yönündeki kurumsal tutumu, harici bir yorum olarak değil haberin bir parçası olarak aktarılıyor. Kaynak belgelerinde uluslararası yayın kuruluşlarına veya Ukrayna dışı seslere yer verilmiyor.
Arka plan
Aralık 2023'te SBÜ üst düzey yetkilisinin eşi bir daireyi 21,6 milyon Grivnaya satın aldı, ancak sözleşmede bedel 12,8 milyon Grivnya olarak gösterildi. Nisan 2024'te çiftin avukatı KNDİSE'de oda değerlemesi başlattı; Mayıs 2024'te KNDİSE uzmanları, ilgisiz karşılaştırma örnekleri kullanarak dairenin piyasa değerini 12,3 milyon Grivnya olarak belirledi. Uzmanlar karşılaştırma değerlerini metrekaresi 2.500–2.600 ABD dolarıyla sınırladı ve metrekaresi 1.550 dolardan başlayan en ucuz ilanları seçti; piyasa oranı ise metrekare başına yaklaşık 3.000 dolardı. 11 Kasım 2024'te NABU dedektifleri davadaki komisyon uzmanlığını geri çekip malzemelerin tamamlanmadan iadesini istedi; KNDİSE uzmanları bu talebi yok saydı, çalışmayı aralık başında tamamladı ve raporu 8 Kasım 2024'e geriye dönük tarihledi. Belge, KNDİSE yerine şüphelinin avukatı aracılığıyla dedektiflere ulaştı.