AB Komisyonu: Ukrayna 2026 sonuna kadar yaklaşık 30 milyar euro alabilir; 2027 için 70 milyar euroluk açık kapatılmaya çalışılıyor

Neden önemli

AB, Ukrayna'ya 2026'da yaklaşık 30 milyar euro, 2027 için ise büyük ölçüde uluslararası ortaklarla birlikte kapatılması gereken 70 milyar euroluk bir açık öngörüyor. Bu rakamlar, reform şartına bağlı kısa vadeli AB desteğinin ve müttefiklerden ek kaynak gerektiren orta vadeli paketin ölçeğini ortaya koyuyor. Slovakya ve Macaristan'ın ek 70 milyar euroluk pakete katılmama açıklaması, AB içindeki bölünmelerin finansman tartışmasını zorlaştıracağına işaret ediyor. 14 Ekim'de savunma bileşeni kapsamında tahsis edilen 2,86 milyar euroluk dilim ise AB'nin Ukrayna'ya silah ve mühimmat akışını sürdürdüğünü gösteriyor.

Ne oldu

Avrupa Komisyonu sözcüsü Balázs Ujvári, 19 Ekim'de Brüksel'deki brifingde, Ukrayna'nın reformları sürdürmesi halinde 2026 sonuna kadar AB'den yaklaşık 30 milyar euro alabileceğini söyledi. Bu tutarın büyük bölümü Ukrayna destek kredisinden, bir kısmı ise kredi dışından gelecek. Ujvári, AB'nin bu yolda tek başına yürüyemeyeceğini ve uluslararası ortaklardan net taahhütler gerektiğini vurguladı.

Komisyon ayrıca Ukrayna'nın 2027 bütçesinde yaklaşık 70 milyar euroluk bir finansman açığı bulunduğunu ve bu açığın uluslararası ortaklarca karşılanması gerektiğini kabul etti. AB Konseyi, Komisyonu bu açığı kapatmaya yönelik öneriler hazırlamakla görevlendirdi. 70 milyar euroluk açığın 45 milyar euroluk kısmının AB'den, kalanının ise uluslararası ortakların taahhütlerinden geleceği belirtildi.

16 Ekim'de Brüksel'deki zirvede Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, savaşın Ukrayna'ya 2027'de 155 milyar euroya mal olacağını söyleyerek AB liderlerinden ek 70 milyar euro destek istedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, G7 ülkeleri, Avrupa devletleri ve diğer Kyiv müttefiklerini içeren ek savunma finansmanı talebinin ortaklarca değerlendirileceğini belirtti. Slovakya Başbakanı Robert Fico ise Slovakya ve Macaristan'ın bu girişime katılmayacağını açıkladı.

Komisyon, 14 Ekim'de 90 milyar euroluk kredinin savunma bileşeni kapsamında Ukrayna'ya 2,86 milyar euroluk yeni bir dilim tahsis etti; bu tutar insansız hava araçları, hava savunma sistemleri, füzeler, radarlar, elektronik harp sistemleri ve mühimmat için kullanılacak. Daha önce yaklaşık 3,9 milyar euroluk bir makro-finansal yardım dilimi ödenmiş, 3,7 milyar euroluk bir sonraki dilim ise Ukrayna parlamentosunun AB gerekliliklerine uygun olarak kabul ettiği son yasal düzenlemelerin Komisyon tarafından değerlendirilmesinin ardından şekillenecek.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Zelenskyy'nin ek 70 milyar euroluk savunma finansmanı talebinin G7 ülkeleri, Avrupa devletleri ve diğer Kyiv müttefiklerinin katılımıyla uluslararası ortaklarca değerlendirileceğini söyledi. Slovakya Başbakanı Robert Fico, Slovakya ve Macaristan'ın 2027 için önerilen ek 70 milyar euroluk girişime katılmayacağını açıklayarak pakete ilişkin AB içindeki görüş ayrılıklarını ortaya koydu. AB Komisyonu sözcüsü Ujvári, AB'nin açığı tek başına kapatamayacağını ve çalışmaların uluslararası ortaklardan gelecek net taahhütlerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı; Komisyon, dondurulmuş Rus varlıklarının aktif kullanımına ilişkin sorulara ise yorum yapmaktan kaçındı.

Arka plan

2026 ödemelerinin büyük bölümü, Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk AB destek kredisinden sağlanıyor; dilimlerin serbest bırakılması Ukrayna'nın mutabık kalınan reformları uygulamasına bağlı. Makro-finansal yardım transepler halinde ödeniyor; bir transeptçe ödenmiş durumda ve bir sonraki transeptçe Ukrayna parlamentosunun kabul ettiği son yasal düzenlemelere bağlı. 2027 açığı için öngörülen 70 milyar euroluk rakamın 45 milyar euroluk kısmının AB'den, geri kalanının uluslararası ortakların taahhütlerinden geleceği belirtiliyor.