AB savunma bakanları EUMAM'ı iki yıl uzattı, Rusya'ya karşı 'acil protokol' önerdi
28 Eylül'de Brüksel'de toplanan AB savunma bakanları, Ukrayna'daki EUMAM eğitim misyonunun görev süresini iki yıl uzattı. Hollanda, iki Ukrayna eğitim merkezinin modernizasyonu için 10 milyon euro taahhüt etti; Almanya, İrlanda, Danimarka ve Lüksemburg da aynı merkezlere destek verecek. Bakanlar Ukrayna'ya ek hava savunma füzesi gönderilmesinde anlaşmaya varamadı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, silahlı saldırganlık eşiğinin altındaki hibrit saldırılara karşı ortak AB yanıtı için bir 'acil protokol' teklif edileceğini açıkladı.
Öne çıkanlar
- 28 Eylül'de Brüksel'de bir araya gelen AB savunma bakanları, EUMAM Ukrayna eğitim misyonunun görev süresini iki yıl uzattı.
- Hollanda, 10 milyon euro ile Ukrayna'daki iki eğitim merkezinin modernizasyonuna katkıda bulunacak; Almanya, İrlanda, Danimarka ve Lüksemburg da aynı merkezlere destek verecek.
- AB üyesi ülkeler, 28 Eylül toplantısında Ukrayna'ya ek hava savunma füzesi tedariki konusunda anlaşmaya varamadı.
- Kaja Kallas, silahlı saldırganlık eşiğinin altındaki hibrit saldırılara karşı ortak AB yanıtı için bir 'acil protokol' önerileceğini duyurdu.
- Hollanda Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz-Zegerius, Hollanda'nın EUMAM kapsamında Ukrayna'da şimdiye kadar yaklaşık 100 bin askerin eğitilmesine katkıda bulunduğunu söyledi.
Neden önemli
EUMAM'ın iki yıl uzatılması, 24 AB üyesi ülkenin katkıda bulunduğu ve bugüne kadar yaklaşık 97 bin Ukraynalı askeri eğiten AB'nin başlıca Ukraynalı asker eğitim hattını 2028'e kadar sürdürüyor. Hollanda'nın 10 milyon euroluk katkısıyla birlikte Almanya, İrlanda, Danimarka ve Lüksemburg'un desteği, iki eğitim merkezinin modernizasyonu için finansman açığını kapatıyor ve eğitim altyapısını fiilen Ukrayna topraklarına taşıyor. Aynı zamanda bakanlar, Ukrayna'ya ek hava savunma füzesi gönderilmesinde anlaşmaya varamadı; bu durum, 90 milyar euroluk kredi kapsamında onaylanmış 28,3 milyar euroluk savunma satın alma planına rağmen AB'nin acil askeri destek konusundaki konsensüs sınırlarını ortaya koyuyor. Silahlı saldırganlık eşiğinin altındaki hibrit saldırılara karşı önerilen 'acil protokol' — NATO'nun 4. maddesine benzer şekilde tasarlanan — AB'ye sabotaj, siber saldırı ve diğer hibrit operasyonlara ortak yanıt koordine etmek için kendi mekanizmasını kazandıracak.
Ne oldu
28 Eylül 2026'da AB savunma bakanları, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas başkanlığında Brüksel'de bir araya geldi. Toplantıda üye ülkeler, EUMAM Ukrayna eğitim misyonunun görev süresini iki yıl uzattı; bu karar misyonun daha kapsamlı bir stratejik gözden geçirmesinin ilk adımı olarak nitelendirildi. Hollanda, Ukrayna topraklarındaki iki eğitim merkezinin modernizasyonu için 10 milyon euro ayıracağını duyurdu; Almanya, İrlanda, Danimarka ve Lüksemburg da aynı merkezlere destek verecek. Bakanlar, Ukrayna'ya ek hava savunma füzesi tedarikinde anlaşmaya varamadı. Kallas, silahlı saldırganlık eşiğinin altındaki hibrit saldırılara karşı ortak AB yanıtı için bir 'acil protokol' teklif edileceğini açıkladı; protokol fikri Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından 16 Eylül'de yıllık Birlik Durumu konuşmasında NATO'nun 4. maddesinin bir benzeri olarak sunulmuştu. Ukrayna Savunma Bakanı Yevhenii Khmara toplantıya video konferans yoluyla katılarak Ukrayna'nın öncelikli savunma ihtiyaçlarını dile getirdi.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar arasında AB Savunma Bakanları Konseyi toplantısının tarihi konusunda anlaşmazlık var: çoğu kaynak toplantıyı 28 Eylül olarak belirtirken, bir kaynak toplantıyı ve EUMAM görev süresi uzatma duyurusunu 18 Eylül olarak kaydediyor.
Arka plan
EUMAM, Kasım 2022'de kuruldu ve görev süresi Kasım 2024'te 15 Kasım 2026'ya kadar uzatıldı; misyon kapsamında bugüne kadar 24 üye ülkenin desteğiyle yaklaşık 97 bin Ukraynalı personel eğitildi. 'Acil protokol' fikri ilk kez Avrupa Komisyonu Başkanı tarafından 16 Eylül'de Birlik Durumu konuşmasında NATO'nun 4. maddesinin bir AB benzeri olarak gündeme getirildi. 25 Eylül'de AB üye ülkeleri, Avrupa Barış Fonu'ndan Ukrayna'ya 6,6 milyar euro tahsis edilmesi koşullarını kararlaştırdı; bunun 900 milyon eurosu EUMAM'a, 1 milyon eurosu ise daha geniş Ukrayna desteğine yönlendirilecek. Stratejik bir gözden geçirme, batı Ukrayna'da üç eğitim merkezinin mevcut olduğunu ancak altyapı ve nitelikli eğitmen eksikliği nedeniyle tam kapasiteyle çalışmadığını ve EUMAM eğitiminin Ukrayna'ya taşınmasının bir ateşkes veya benzeri bir uzlaşıyı gerektireceğini kaydetti. Ağustos ayında Başkan Zelensky, Ukrayna'nın 2026 savunma bütçesi açığını 27 milyar euro olarak tahmin etti; 18 Eylül'de Ukrayna, AB'den dron ve füze alımı için 3,3 milyar euro aldı.