AB, Ukrayna için dondurulmuş Rus varlıklarını Euroclear'dan yeni bir AB Custodian'ına taşımayı değerlendiriyor
Avrupa'da dondurulmuş Rus varlıklarını Ukrayna'ya destek amacıyla kullanmak ve Belçika'nın hukuki kaygılarını aşmak için yeni bir fikir tartışılıyor. Öneri, varlıkların Belçika'daki Euroclear saklayıcısından AB kontrolünde yeni bir kuruma devredilmesini öngörüyor. Ukrayna Dışişleri ve Maliye Bakanlıkları Brüksel'e somut tekliflerini iletmiş durumda; AB ise fikri şimdilik 'hazır bir plan değil, teorik bir olasılık' olarak değerlendiriyor.
Öne çıkanlar
- Öneri, dondurulmuş Rus varlıklarının Belçika'daki Euroclear'dan AB kontrolünde yeni bir saklayıcıya devredilmesini içeriyor.
- Yeni bir AB yapısı saklayıcı olduğunda hukuki sorumluluk Belçika'dan AB düzeyine geçecek.
- Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı Brüksel'e somut tekliflerini iletti.
- Ukrayna 2026 savunma bütçesi açığını 27 milyar dolar olarak açıkladı ve AB'den yardım istedi.
- AB Komisyonu'nun bu konuda henüz bir taslak mevzuat önerisi yok.
- Aralık 2025'te AB liderleri 'telafi kredisi' önerisini reddedip 2026-2027 için 90 milyar euroluk piyasa borçlanmasını kabul etmişti.
Neden önemli
Belçika'nın dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılmasına karşı çıkması, 2025 sonundaki 'telafi kredisi' önerisinin düşmesine yol açmıştı. AB düzeyine sorumluluk transferi, hukuki riskleri dağıtarak milyarlarca euroluk fonu Ukrayna'nın savunma ve yeniden inşasına açabilir. Ukrayna'nın 2026 için 27 milyar dolarlık savunma açığı, yeni finansman kaynaklarını acil hale getiriyor.
Ne oldu
Avrupa'da uzman çevrelerinde, dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna'ya destek için kullanılmasına ilişkin yeni bir fikir tartışılıyor. Öneri, varlıkların kullanım biçimini olduğu kadar saklandıkları kurumu da değiştirmeyi öngörüyor: Belçika'daki Euroclear'dan AB kontrolünde yeni bir saklayıcıya devredilmesi planlanıyor. Bu değişiklik, hukuki sorumluluğun Belçika'dan AB düzeyine kaydırılmasını ve Belçika'nın daha önce 'telafi kredisi'ne karşı öne sürdüğü endişelerin ortadan kalkmasını sağlayabilir. Ukrayna bu fikri destekliyor; Ukrayna Dışişleri Bakanlığı uygulama vizyonunu Brüksel'e iletti ve Maliye Bakanlığı fonları teslim alacak AB düzeyinde bir mekanizma kurulmasına ilişkin somut teklifini gönderdi. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Georgiy Tykhyi, fonların savunma, dayanıklılık ve yeniden inşa için kullanımına ilişkin kararların tüm AB hükümetleri arasında dağıtılmış sorumlulukla kolektif olarak alınacağını belirtti. AB şu anda bu fikri teorik bir olasılık olarak değerlendiriyor; yasal ve finansal mekanizma henüz oluşturulmadı, Avrupa Komisyonu'ndan taslak mevzuat önerisi yok.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı yayınlar Ukrayna'nın proaktif rolünü öne çıkarıyor: Dışişleri ve Maliye Bakanlıkları'nın Brüksel'e somut teklifler gönderdiği vurgulanıyor. Çerçeveleme, hamleyi 'Belçika vetosunu aşma mekanizması' olarak sunuyor ve Ukrayna'nın diplomatik-mali katkısını öne alıyor. 27 milyar dolarlık savunma bütçesi açığı, yeni fikrin aciliyetinin ana gerekçesi olarak işleniyor.
Arka plan
Aralık 2025'te Brüksel zirvesinde AB liderleri, Avrupa Komisyonu'nun dondurulmuş Rus varlıklarına bağlı 'telafi kredisi' önerisini zorlu gece müzakerelerinin ardından reddetti. Yerine, 2026-2027 Ukrayna desteği için ortak AB bütçesi garantisiyle finansal piyasalardan 90 milyar euro borçlanma kararlaştırıldı. Belçika, Belçika'daki Euroclear saklayıcısından AB kontrolündeki başka bir finansal kuruma fon devrine ve Ukrayna'ya destek amacıyla bunlara el konulmasına karşı çıkıyor. İsveç, Hollanda, İspanya ve Polonya dondurulmuş Rus egemen varlıklarının kullanılmasına yönelik çalışmanın yeniden başlatılması için ortak bir mektup yayımladı. Eylül başında İrlanda'daki AB dışişleri bakanlarının gayri resmi toplantısının ardından AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, tartışmanın başladığını ve süreceğini açıkladı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskiy, 24 Ağustos 2026'da savaş için ciddi fon açığı olduğunu kamuoyuna açıkladı; Ukrayna bu eksikliği diplomatik kanallardan yaklaşık Ağustos başından bu yana paylaşıyordu.