ABU DABI'DE ABD, UKRAYNA VE RUSYA ARASINDA ÜÇLÜ GÖRÜŞMELER PLANLANDI
ABD yönetimi Ukrayna savaşını sona erdirecek yeni öneriler hazırlarken Washington ile Kremlin, üçlü görüşmelerin Kasım'ın ilk yarısında Abu Dabi'de yapılması konusunda anlaştığını açıkladı. Kesin tarih, katılımcıların tamamı ve nihai çerçeve henüz belirlenmedi. Görüşmelerde savaş sonrası güvenlik ile birlikte ABD'nin Rusya'ya yönelik ekonomik ve yaptırım önerileri de gündemde.
Öne çıkanlar
- Üçlü görüşmelerin Kasım'ın ilk yarısında Abu Dabi'de yapılması bekleniyor.
- ABD yönetimi savaşın sona ermesine yönelik yeni öneriler hazırlıyor.
- Ukraynalı yetkililer önerilerin tamamını bilmiyor, ancak genel parametreleri biliyor.
- Öneriler; Donbas'ta demilitarize bölge, Ukrayna'ya yatırım paketi ve AB üyeliği ile НАТО'ya girmeme ihtimalini içeriyor.
- Rusya için sanksiyonların gevşetilmesi, ABD ile normalizasyon, ticari anlaşmalar ve gaz ihracatı düşünülüyor.
- ABD başkanı Donald Trump, Rusya'nın üçlü görüşmeleri yeniden başlatmayı kabul ettiğini bildirdi.
- Zelensky, cephedeki mevcut hat boyunca askerî eylemlerin dondurulmasını içeren bir anlaşmaya hazır olduğunu açıkladı.
Neden önemli
Görüşmelerin yeniden başlaması, Ukrayna savaşında doğrudan üçlü diplomasiyi yeniden mümkün hale getirebilir. Ancak öneriler yalnızca ateşkes veya güvenlik düzenlemeleriyle sınırlı değil; Ukrayna'nın НАТО ve AB konumunu, Rusya'ya uygulanan yaptırımları, ABD-Rusya ilişkilerini ve Avrupa'nın enerji marketsini etkileyebilir. Cephedeki hatın dondurulması kabul edilirse, savaşın sona erme yolunda önemli bir güvenlik çerçevesi belirlenebilir.
Ne oldu
Donald Trump, 21 Ekim'de Rusya'nın Kasım ayında ABD ve Ukrayna ile üçlü görüşmeleri yeniden başlatmayı kabul ettiğini açıkladı. Kremlin de görüşmelerin Kasım'ın ilk yarısında Abu Dabi'dе провести готов olduğunu повідомила. Точна дата та склад делегації ще не визначені. Основними темами мають стати питання безпеки Росії та України після початку врегулювання війни. Київ та європейські столиці раніше пропонували гарантії безпеки, подібні до статті 5 Статуту НАТО, а в оновленому документі не було пункту про 100 млрд доларів російських активів.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna, mevcut cephedeki hatın dondurulmasını içeren bir barış anlaşmasını değerlendirmeye hazır olduğunu belirtiyor. Ancak Kyiv, ABD'nin savaş bitmeden Rusya ile ekonomik anlaşmalar yapmasından kaynaklanan risklere dikkat çekiyor. Önerilen AB üyeliği ve yatırım paketinin НАТО'dan vazgeçme karşılığında sunulması da ukraynalı çevrelerde temel tartışma noktalarından biri.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Uluslararası değerlendirmelerde görüşmelerin yeniden başlaması olumlu bir diplomasi adımı olarak ele alınıyor; ancak Washington'ın Rusya'ya sunduğu ekonomik teşviklerin kapsamı tartışmalı. The Economist, ABD'nin Rusya'nın gazını Avrupa pazarına geri getirme kararını tek başına veremeyeceğini ve bunun AB hukukuyla çeliştiğini değerlendirdi. ISW ise Kremlin'in görüşmeleri esas olarak savaşı bitirmekten çok ekonomik kazanç ve askerî faaliyetlerini sürdürebilmek için kullanabileceğini öne sürdü.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kremlin'in açıklamalarında çelişki var. Bir yandan Peskov, Putin'in Witkoff'a herhangi bir Rusya barış önerisi aktarmadığını söyledi; diğer yandan başka bir haberde Peskov'a atfedilen açıklamada Putin'in üçlü görüşmelerde tartışılacak öneriler sunduğu aktarıldı. Ayrıca görüşmelerin yalnızca süregelen süreci ve Rusya'ya ekonomik avantaj sağlamayı mi, yoksa savaşın sona ermesine yönelik bir süreci mi amaçladığı konusunda kaynaklar farklı değerlendirmelerde bulunuyor.
Arka plan
Steve Witkoff, Volodymyr Zelensky ile Oslo'da görüştükten bir gün sonra, 21 Ekim'de Saint Petersburg'da Putin ile üç saatlik bir toplantı yaptı. Kremlin görüşmelerin yeniden başlamaya hazır olduğunu, ancak önerilerin yeterince somut olmadığını bildirdi. ABD'nin 2025'te hazırladığı 28 maddelik plan, Cenevre'deki görüşmelerin ardından oluşturulan çerçeve ve Zelensky'nin 24 Aralık'ta sunduğu 20 maddelik taslak, yeni ABD önerilerinin arka planında yer aldı. AB temsilcileri Oslo'daki görüşmelere katıldı; ancak gelecekteki üçlü görüşmelerdeki statüleri kesinleşmedi.