Trump, Rusya'ya yönelik tutumunu değiştirdi: Ukrayna'ya baskıyı artırıyor, Putin'le yakınlaşıyor
Son bir ayda Donald Trump, Ukrayna savaşı konusundaki tutumunu değiştirdi; Vladimir Putin'e yönelik eleştirilerden Rusya'ya açık bir yakınlık gösterisine geçti. Trump, Vladimir Zelensky'ye Putin'le anlaşma yapması yönünde baskıyı artırırken Rusya'ya karşı kısmen yaptırımları gevşetti, Rus dizel yakıtı satın almaya başladı ve Putin ile Şi Cinping'i Zelensy'sız bir zirvede bir araya getirmeyi değerlendiriyor. Ukrayna ve Avrupalı müttefikleri bu politika değişikliğinden duydukları endişeyi dile getirdi.
Öne çıkanlar
- Trump son bir ayda Putin'e yönelik tutumunu eleştiriden açık bir yakınlığa çevirdi.
- Trump, Zelensky'ye Putin'le barış anlaşması yapması yönünde baskıyı artırıyor ve 'Ukrayna'nın yeni bir lidere ihtiyacı olduğunu' ima etti.
- Trump, Rusya'ya karşı yaptırımların bir kısmını gevşetti ve Rus dizel yakıtı satın almaya başladı; karşılığında Moskova dünya piyasalarına daha fazla dizel gönderecek.
- Trump, Kasım ayında Putin ve Şi Cinping'i Zelensky'nin katılımı olmadan bir araya getirmeyi değerlendiriyor; silah kontrolü zirvenin Ukrayna'yı da kapsayabileceğini söyledi.
- Ukrayna, SpaceX uydu sisteminin yüksek hızlı dronlara takıldıktan sonra çalışmayı durdurduğunu ve Rus hedeflerine saldırı ile savunma kapasitesini sınırladığını bildirdi.
- Reuters/Ipsos anketine göre Amerikalıların yaklaşık %78'i Trump'ın politikalarını artan fiyatlarda en azından kısmen sorumlu tutuyor; çoğu Cumhuriyetçi ve Demokrat yaşam maliyetini birincil sorun olarak gösteriyor.
Neden önemli
ABD'nin Rusya ve Ukrayna politikasındaki bu kayış, müzakere sürecini, Ukrayna'ya sağlanan güvenlik desteklerini ve uluslararası ilişkileri doğrudan etkileyebilir. Yaptırımların gevşetilmesi ve Rus dizelinin satın alınması hem Ukrayna hem Rusya hem de dünya enerji piyasaları için ekonomik ve siyasi sonuçlar yaratıyor. Uydu iletişimi ve istihbarat paylaşımında kısıtlamalar olduğu yönündeki iddialar, Ukrayna'nın Rus hedeflerini vurma ve saldırılara karşı koyma kapasitesini azaltabilir. Trump'ın tutum değişikliği, Ukrayna ve Avrupalı müttefiklerinin yanı sıra Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinin sonuçlarını da etkileyebilir.
Ne oldu
Son bir ayda Donald Trump, Ukrayna savaşına ilişkin tutumunu belirgin biçimde değiştirdi ve Vladimir Putin'e yönelik eleştirilerden açık bir yakınlık gösterisine geçti. Trump, Zelensky'ye Putin'le bir anlaşma yapması yönünde baskıyı artırırken, 'Ukrayna'nın yeni bir lidere ihtiyacı olduğunu' ima etti. Yönetimi, geçmişte Senatör Lindsey Graham'ın desteklediği yasayla öngörülen birçok Rusya yaptırımını kaldırdı veya hafifletti; Rus dizel yakıtı üzerindeki yaptırımlar geçici olarak gevşetildi, bunun karşılığında Moskova dünya piyasalarına daha fazla dizel tedarik etmeyi kabul etti. Trump ayrıca Kasım ayında Putin ve Çin lideri Şi Cinping'i Zelensy'sız bir araya getirmeyi değerlendiriyor; bu zirvede silah kontrolünün yanı sıra Ukrayna'nın da görüşülebileceğini söyledi. Pazartesi günü Trump, 'Açıkçası Rusya Ukrayna'ya karşı gayet normal davranıyor' dedi ve savaşın 'her zamankinden daha çok bitmeye yakın olabileceğini' öne sürdü. Ukrayna, SpaceX uydu sisteminin yüksek hızlı dronlara takıldıktan sonra çalışmayı durdurduğunu, bunun da Rus hedeflerine saldırı ve savunma kapasitesini sınırladığını bildirdi. Ukraynalı yetkililer ABD'nin uydu iletişimini ve istihbarat paylaşımını kısıtladığından şüpheleniyor; Trump yönetimi bu iddiaların büyük bölümünü reddediyor. Reuters/Ipsos anketi, Amerikalıların yaklaşık yüzde 78'inin Trump'ın politikalarını artan fiyatlarda en azından kısmen sorumlu tuttuğunu, çoğu Cumhuriyetçi ve Demokratın ise yaşam maliyetini birincil sorun olarak gördüğünü ortaya koydu. Analistler, dizel fiyatlarındaki artışın büyük bölümünü İran'a karşı ABD savaşının neden olduğu Hürmüz Boğazı'ndaki tedarik aksaklıklarına bağladı; Trump ise artıştan Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine saldırılarını sorumlu tuttu.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna kaynakları, ABD'nin Zelensky üzerindeki baskısını, olası uydu iletişimi ve istihbarat paylaşımı kısıtlamalarını ve Trump'ın Rusya'ya yönelik tutum değişikliğinin yarattığı endişeyi öne çıkarıyor. Ukrayna, SpaceX uydu sisteminin yüksek hızlı dronlara takıldıktan sonra çalışmayı durdurduğunu ve bunun Rus hedeflerine saldırı ile savunma kapasitesini sınırladığını bildiriyor. Zelensky, ABD'li kongre üyelerine yaptığı açıklamada son kararlara ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Uluslararası çerçeve, Trump'ın Putin'e yönelik eleştiriden açık bir yakınlığa geçişine ve bu değişimde Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinin olası etkisine odaklanıyor. Yabancı kaynaklar, Rusya'ya yönelik yaptırımların gevşetilmesini, Rus dizelinin satın alınmasını, Trump'ın Zelensy'sız Putin ve Şi ile olası zirvesini ve ABD'deki yaşam maliyeti ile enerji fiyatları baskısını vurguluyor. WSJ baş uluslararası muhabiri Yaroslav Trofimov, Rusya yaptırımlarının kaldırılması, dizel anlaşması ve Trump'ın özel temsilcisinin Putin'e 'insancıl' demesinin Trump'a ne kazandırdığını anlamanın çok zor olduğunu ve ara seçimlere iki haftadan az kalmışken Trump-Putin yakınlaşmasının seçim kampanyası mantığıyla örtüşmediğini belirtti.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukraynalı yetkililer, ABD'nin uydu iletişimini ve istihbarat paylaşımını kısıtladığını öne sürüyor; Trump yönetimi bu iddiaların büyük bölümünü reddediyor. Trump, dizel fiyatlarındaki küresel artıştan Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını sorumlu tutarken, piyasa analistleri artışın büyük bölümünü İran'a karşı ABD savaşının neden olduğu Hürmüz Boğazı'ndaki tedarik aksaklıklarına bağlıyor.
Arka plan
Trump, geçen ay merhum Senatör Lindsey Graham'ın desteklediği, Rusya'ya yeni sert yaptırımlar ve gümrük vergileri öngören yasayı imzalamış, ancak daha sonra bu yasayla öngörülen birçok Rusya kısıtlamasını kaldırmış veya hafifletmişti. Olası bir açıklama olarak Kasım ayında yapılacak ABD ara seçimleri gösteriliyor; Trump aynı zamanda Ukrayna'da bir anlaşmanın ABD'deki ekonomik baskıyı hafifletebileceğini savunuyor. Ukraynalı yetkililer SpaceX uydu sistemiyle ilgili sorunlar bildirirken, Trump yönetimi uydu iletişimi ve istihbarat paylaşımı kısıtlamalarına ilişkin iddiaların büyük bölümünü reddetti. Trump, fiyat artışlarının sorumluluğunu Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine saldırılarına yüklerken analistler, dizel fiyatlarındaki artışın çoğunu Hürmüz Boğazı'ndaki tedarik aksaklıklarına bağladı.