Ukrayna Başsavcısı Kravchenko, 'Kartaca' yolsuzluk soruşturması ardından istifa etti
Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravchenko, 7 Eylül akşamı NABU ve SAPO'nun Başsavcılık Ofisi içindeki bir suç örgütünü ortaya çıkardığı 'Kartaca' özel operasyonunun ardından istifa dilekçesini sundu. Kravchenko istifasını Başkan Volodimir Zelenski ve 'Halkın Hizmetkârı' fraksiyonu başkanı Davyd Arahamia ile yaptığı görüşmenin ardından açıkladı; birinci başsavcı yardımcısı Mariya Vdoviçenko da 9 Eylül itibarıyla istifa ederek savcılık görevinden de ayrıldı. Soruşturmanın baş şüphelisi, Başsavcılık Ofisi Uluslararası Hukuki İşbirliği Dairesi başkan yardımcısı Serhiy Kropyva olurken, VAKS yüksek koruma için 120 milyon UAH alternatif kefiletiyle tutuklama kararı verdi; Kropyva'nın partneri ve şoförü de tutuklandı. 9 Eylül saat 15:00 itibarıyla cumhurbaşkanlığının Kravchenko'nun görevden alınmasına ilişkin tezkeresi henüz Verkhovna Rada'ya ulaşmamıştı.
Öne çıkanlar
- Başsavcı Ruslan Kravchenko, 7 Eylül akşamı, Başkan Zelenski ve 'Halkın Hizmetkârı' fraksiyonu başkanı Davyd Arahamia ile görüştükten sonra istifa dilekçesini sundu.
- Kravchenko, Haziran 2025'te 36 yaşında Başsavcı olarak atanmıştı; kendisi resmen 'Kartaca' davasında şüpheli değil.
- Birinci başsavcı yardımcısı Mariya Vdoviçenko da istifa etti; görevden alma emri imzalandı ve 8 Eylül son çalışma günü oldu.
- 4 Eylül'de NABU ve SAPO, Başsavcılık Ofisi'nin Uluslararası İşbirliği Dairesi başkan yardımcısı Serhiy Kropyva'nın yönettiği ve dolandırıcılık call-center'larını 'kolladığı' iddia edilen suç örgütünü açığa çıkardı.
- VAKS, 6-7 Eylül'de Kropyva'yı 120 milyon UAH, partneri Yelyzavna İvahnenko'yu 20 milyon UAH ve şoförü Serhiy Kutıy'i 3 milyon UAH alternatif kefiletiyle tutukladı.
- NABU ve SAPO, Kravchenko, Vdoviçenko ve Odesa OVA başkanı Oleh Kiper'in ofis ve konutlarında arama yaptı; Vdoviçenko'nun adresinde anti-yolsuzluk kurumu başkanlarının izlendiğine ilişkin materyaller bulunduğu bildirildi.
- 9 Eylül saat 15:00 itibarıyla cumhurbaşkanlığının görevden alma tezkeresi henüz Verkhovna Rada'ya ulaşmamıştı; meclis komitesi 24 saat içinde ele alma sözü verdi.
Neden önemli
Haziran 2025'te atanan Başsavcının görevden ayrılması, devam eden anti-yolsuzluk soruşturmaları sırasında Başsavcılık Ofisi'ni zayıflatıyor. 'Kartaca' davası, Başsavcılık Ofisi içindeki üst düzey yetkililerin büyük çaplı dolandırıcılık call-center'larını 'kollamakla' bağlantılı olduğunu iddia ediyor ve NABU/SAPO'nun Başsavcı, yardımcısı ve bir bölge valisi gibi en üst düzey yetkililere yönelik aramaları, Ukrayna'nın ortaklarının talep ettiği bağımsız anti-yolsuzluk kurumlarının sınıvını test ediyor. Kravchenko'nun istifasının Başkan ile yaptığı görüşmenin ardından gelmesi ve parlamento görevden alma oylamasının henüz kayıtlara geçmemiş olması, krizin siyasi çözümünün hâlâ askıda olduğunu gösteriyor; bir sonraki Başsavcının atanma süreci de tartışma konusu.
Ne oldu
Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravchenko, 7 Eylül akşamı istifa dilekçesini sundu. Karar, Başkan Volodimir Zelenski ve 'Halkın Hizmetkârı' fraksiyonu başkanı Davyd Arahamia ile yaptığı görüşmenin ardından geldi. Kravchenko istifasını 'bilinçli olarak' verdiği bir 'siyasi karar' olarak tanımladı; öncesinde 'Kartaca' davasında kendisine yönelik herhangi bir usul statüsü bulunmadığını açıklamıştı. Birinci başsavcı yardımcısı Mariya Vdoviçenko da istifa etti; görevden alma emri imzalandı ve 8 Eylül son çalışma günü oldu; 9 Eylül itibarıyla OGP web sitesinde başsavcı yardımcıları listesinden çıkarıldı. İstifaların arka planında, 4 Eylül'de NABU ve SAPO'nun duyurduğu 'Kartaca' özel operasyonu yer alıyor. Soruşturma, Başsavcılık Ofisi Uluslararası Hukuki İşbirliği Dairesi başkan yardımcısı Serhiy Kropyva'nın yönettiği ve dolandırıcılık call-center'larını 'kolladığı' ile elde edilen gelirleri akladığı öne sürülen bir suç örgütünü ortaya koydu. VAKS, 6 Eylül'de Kropyva'yı 120 milyon UAH, 7 Eylül'de 24 yaşındaki partneri Yelyzavna İvahnenko'yu 20 milyon UAH ve şoförü Serhiy Kutıy'i 3 milyon UAH alternatif kefiletiyle tutukladı. NABU ve SAPO, Kravchenko, Vdoviçenko ve Odesa OVA başkanı Oleh Kiper'in ofis ve konutlarında arama yaptı; Vdoviçenko'nun adresinde NABU ve SAPO başkanları ile ailelerinin izlendiğine ilişkin materyaller ve Kropyva'nın hediye ettiği öne sürülen lüks Rolex saatler bulunduğu bildirildi. Beş kişi, Ukrayna Ceza Kanunu'nun 255. (suç örgütü kurma/yönetme) ve 209. (mal varlığını aklama) maddeleri kapsamında şüpheli sıfatıyla ifade edildi; hüküm giymeleri halinde 15 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. 9 Eylül saat 15:00 itibarıyla cumhurbaşkanlığının görevden alma tezkeresi henüz Verkhovna Rada'ya ulaşmamıştı; kanun uygulama komitesi, tezkerenin gelmesinden sonra 24 saat içinde görüşmeye hazır olduğunu açıkladı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna medyası istifayı ağırlıklı olarak 'Kartaca' soruşturmasının ayrıntıları üzerinden aktardı: Kropyva, Vdoviçenko ve diğer yetkililerin adları, aramalar, anti-yolsuzluk kurumu başkanlarının izlendiği iddiaları ve lüks hediyeler öne çıkarıldı. Ukrayna kaynakları olayı daha geniş bir kurumsal bağlama oturtarak Temmuz 2025'te NABU/SAPO bağımsızlığını kısıtlama girişimini ve dolandırıcılık call-center'larına ilişkin cezai sorumluluğu artıran, iki yıldır askıda olan parlamento tasarısını hatırlattı. Kanun uygulama ve anti-yolsuzluk komitelerinin milletvekilleri Andriy Osadçuk ile Anastasiya Radina'nın Radio NV'ye verdiği mülakatlar, istifayı savcılık sisteminin itibarını koruma gereğiyle ve bir sonraki Başsavcı için rekabetçi bir seçim süreci çağrısıyla ilişkilendirdi. Kravchenko'nun kendisi, olaya karıştığını reddeden açıklamaları, verdiği idari önlemler (personelin görevden uzaklaştırılması, denetimler, poligraf) ve Başsavcılık Ofisi'nin NABU'nun gece yarısı aramalarına ilişkin şikâyetleri de geniş şekilde yer aldı.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Fransız Le Monde, istifayı Zelenski'nin siyasi yapısını zayılatan yolsuzluk kaynaklı bir siyasi şok olarak çerçeveledi ve iç kurumsal ayrıntılardan çok cumhurbaşkanlığı için siyasi sonuçları vurguladı. Uluslararası yayınlar, bağımsız anti-yolsuzluk kurumlarının (NABU ve SAPO) rolünü ve Başsavcılık Ofisi'nin Temmuz 2025'te bu kurumları kendi otoritesi altına alma girişimini öne çıkararak gelişmeleri Ukrayna'nın anti-yolsuzluk taahhütleri için bir sınav olarak sundu.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar arasında üç temel görüş ayrılığı bulunuyor. Birincisi, Kravchenko istifayı bilinçli bir 'siyasi karar' olarak nitelendirirken, diğer bazı haberler cumhurbaşkanının görüşme sonrasında ondan istifa etmesini istediğini yazdı. İkincisi, Kravchenko'nun 'Kartaca' davasında usul statüsü bulunmadığını söylemesine karşın, NABU/SAPO materyalleri ve anti-yolsuzluk grupları onu baş şüpheli Kropyva'ya bağlayan kayıtlar, hediyeler ve mülk bağlantılarına atıfta bulundu. Üçüncüsü, 'Halkın Hizmetkârı' fraksiyonunun 7 Eylül itibarıyla Kravchenko'yu 'maksimum düzeyde savunmaya' yönelik olduğunu yazan kaynaklar, fraksiyonun tonunun ancak cumhurbaşkanıyla yapılan görüşmenin ardından değiştiğini aktaran diğer kaynaklarla çelişiyor.
Arka plan
Kravchenko, Haziran 2025'te 36 yaşında Başsavcı olarak atandı. Temmuz 2025'te Ukrayna cumhurbaşkanlığı NABU ve SAPO'yu Başsavcının otoritesi altına sokma girişiminde bulundu; sokak protestoları ve Avrupalı ortakların baskısı üzerine bu girişim geri çekildi. 4 Eylül'de NABU ve SAPO, Başsavcılık Ofisi'nin Uluslararası Hukuki İşbirliği Dairesi başkan yardımcısı Serhiy Kropyva'nın yönettiği, dolandırıcılık call-center'larını 'kolladığı' ve gelirleri akladığı iddia edilen bir suç örgütünü ortaya çıkaran 'Kartaca' özel operasyonunu duyurdu. 6-7 Eylül'de VAKS, Kropyva, partneri Yelyzavna İvahnenko ve şoförü Serhiy Kutıy'i sırasıyla 120 milyon, 20 milyon ve 3 milyon UAH alternatif kefiletiyle tutukladı. 5-7 Eylül arasında NABU ve SAPO, Kravchenko, Vdoviçenko ve Odesa OVA başkanı Oleh Kiper'in ofis ve konutlarında arama yaptı; Başsavcılık Ofisi Kravchenko'nun resmi mekânlarındaki aramaları doğruladı. Vdoviçenko'nun adresinde yapılan aramada anti-yolsuzluk kurumlarının başkanlarının izlendiğine ilişkin materyaller ile Kropyva'nın hediye ettiği öne sürülen lüks saatler bulunduğu bildirildi. Mahkemede gösterilen NABU/SAPO materyalleri, Kropyva'nın Kravchenko'ya yakın olduğunu ve Kravchenko'ya atfedilen Kozyn'deki evin tadilatını kontrol edip karşıladığını ileri sürdü.