Zelensky, genel yargıçlık görevinden uzaklaştırıldıktan sonra NABU müdürüne zanlı bildirisi imzalayan Başsavcı Kravçenko'nun azlini istedi
Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravçenko, 7 Eylül'de istifasını sunmasının ardından 14 Eylül sabahı yayımladığı video ile NABU Direktörü Semen Krivonos'a zanlı bildirisi imzaladığını açıkladı. Devlet Başkanı Volodimir Zelenski aynı gün Kravçenko'nun görevden alınması için Ukrayna Parlamentosu'na (Verhovna Rada) başvurdu, yargıçlık yetkisini askıya alan 905/2026 sayılı kararnameyi imzaladı ve milletvekillerinden derhal azli onaylamalarını istedi. Kravçenko ise kararnamenin imzalanmasından önceki gece Ukrayna'dan ayrıldığını doğruladı. AB Komisyonu sözcüsü Guillaume Mercier, soruşturmanın bağımsız yürütülmesi gerektiğini yineledi.
Öne çıkanlar
- 14 Eylül sabahı Başsavcı Ruslan Kravçenko, NABU Direktörü Semen Krivonos'a imza attığı zanlı bildirisini video ile duyurdu; belge 2009 ve 2014 yıllarına ait sahte belge ve fiktif evlat edinme iddialarını kapsıyor.
- Kravçenko 7 Eylül'de, 4 Eylül'de duyurulan ve 'Karfagen' operasyonu kapsamında Başsavcılık Ofisi'ndeki bir yolsuzluk örgütünü ortaya çıkaran NABU/SAPO soruşturmasının ardından istifasını sunmuştu.
- Devlet Başkanı Zelenski aynı gün hem 905/2026 sayılı kararname ile Kravçenko'yu askıya aldı hem de Verhovna Rada'ya azil önerisini sundu; Komisyon dilekçesini destekledi ve oylamanın 15 Eylül'de yapılması bekleniyor.
- Kravçenko, 14 Eylül gecesi yaklaşık 02:30'da Ukrayna sınırını resmi bir araçla geçtiğini doğruladı; bunu 'yurt dışı görevi' olarak nitelendirdi.
- NABU ve SAPO ortak açıklamayla sabah itibarıyla Krivonos'a herhangi bir zanlı bildirisinin usulüne uygun tebliğ edilmediğini duyurdu; Başsavcılık Ofisi ise akşam saatlerinde aynı gün kayıtların silindiğini açıkladı.
- Avrupa Komisyonu sözcüsü Guillaume Mercier, AB'nin yolsuzlukla mücadelede 'sıfır tolerans' politikasını yineledi ve bağımsız yolsuzlukla mücadele kurumlarının Ukrayna'da hukukun üstünlüğünün 'temel taşı' olduğunu vurguladı.
Ne oldu
14 Eylül sabahı Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravçenko, NABU Direktörü Semen Krivonos'a imza attığı zanlı bildirisini bir video ile duyurdu. Bildiri, Krivonos'un 2008-2009'da öğrencilere yönelik seçim yolsuzluğu davasında fiktif evlat edinme yoluyla af elde ettiği ve 2014'te Obuhiv'de bir arazi davasıyla bağlantılı olarak 'özel büyüklükte' haksız çıkar talep ettiği iddialarını kapsıyor. Kravçenko ayrıca SAPO Başkanı Oleksandr Klymenko'ya yakın bir kişiye, VAKS yargıçlarını etkileme ve askerlikten kaçmaya yardım iddialarıyla ikinci bir zanlı bildirisi imzaladığını açıkladı.
NABU ve SAPO ortak açıklamayla 14 Eylül sabahı itibarıyla Krivonos'a usulüne uygun bir zanlı bildirisi tebliğ edilmediğini duyurdu; Krivonos, kâğıt belge görmediğini belirterek bunu 'Telegram zanlısı' olarak nitelendirdi. Başsavcılık Ofisi ise akşam saatlerinde aynı gün, söz konusu ceza soruşturması kapsamında kimseye usulüne uygun bildiri yapılmadığını ve URDR kayıtlarının silindiğini açıkladı. Kravçenko, kendisinin imzaladığı bildiriyi 'posta yoluyla gönderdiğini' savundu.
Devlet Başkanı Zelenski, bir saat içinde Başsavcı'nın 'tek bir yolu' olduğunu söyleyerek azlini istedi, 905/2026 sayılı kararname ile Kravçenko'yu savaş hali hukuk rejimine dayanarak görevden askıya aldı ve azil önerisini Verhovna Rada'ya sundu. Parlamentonun Hukuk Koruma Komisyonu dilekçeyi oybirliğiyle destekledi; 'Sluğa Narodu' fraksiyonu başkanı David Arahamia, oylamanın 15 Eylül'de yapılacağını açıkladı.
Kravçenko, videonun yayımlanmasından önceki gece yaklaşık 02:30'da resmi bir araçla sınırı geçtiğini doğruladı ve bunu yurt dışı görevi olarak nitelendirdi. Adı geçen 'Karfagen' operasyonu 4 Eylül'de NABU ve SAPO tarafından, Başsavcılık Ofisi'nde bir yöneticinin yönettiği ve 'çatı' işlevi gördüğü iddia edilen yolsuzluk örgütünü ortaya çıkarmak amacıyla duyurulmuştu.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Krivonos'a zanlı bildirisinin geçerli şekilde tebliğ edilip edilmediği konusunda taraflar anlaşamıyor: Kravçenko ve Başsavcılık Ofisi başlangıçta bildirinin imzalandığını ve URDR'ye kaydedildiğini söylerken, NABU, SAPO ve Krivonos kendilerine kâğıt belge ulaşmadığını belirtti; Başsavcılık Ofisi aynı günün akşamı kayıtların silindiğini açıkladı. Kravçenko'nun yurt dışı seyahatinin asıl amacı da tartışmalı: Kravçenko ve Başsavcılık Ofisi 13 Eylül tarihli ve 13-17 Eylül'ü kapsayan bir görevlendirme emrine atıfta bulunarak Paris'teki PACE Parlamenter Ağı toplantısına katılacağını söylerken, PACE sözcüsü Nathalie Bargelli toplantıya Kravçenko'nun ya da temsilcilerinin katılmayacağını açıkladı; farklı medya organları ise sınır geçişi için Litvanya, Brüksel ve Polonya sınır kapılarının kullanıldığını yazdı. Kravçenko'nun bu ayrılışının ancak Devlet Başkanı Zelenski'nin izniyle mümkün olduğu (Yolsuzlukla Mücadele Eylem Merkezi tarafından iddia edildiği) ya da Anayasa gereği Başsavcı'nın bağımsız bir makam olduğu (milletvekili Serhiy Vlasenko'nun öne sürdüğü) de tartışma konusu. Kravçenko ayrıca 'Karfagen' aramaları sırasında korunan dosya materyallerinin ele geçirildiğini ve çalındığını ileri sürerken, NABU/SAPO yalnızca bir referans belgesine el konulduğunu söyledi. Son olarak Kravçenko, bu zanlı bildirilerini imzalamaktan daha önce 'siyasi olarak' Zelenski'nin alıkoyduğunu iddia ederken, Cumhurbaşkanlığı Ofisi kaynakları RBC-Ukrayna, NV ve LIGA.net'e girişimin Başsavcı'nın koordine edilmemiş kişisel tasarrufu olduğunu ve dilekçelerin geri çekileceğini söyledi.
Arka plan
4 Eylül'de NABU ve SAPO, Başsavcılık Ofisi bünyesinde milletvekili Sergei Kropiva'nın yönettiği ve sahte çağrı merkezlerini 'koruduğu' iddia edilen bir yolsuzluk örgütünü ortaya çıkaran 'Karfagen' operasyonunu duyurdu. Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi, Kropiva dahil beş şüpheliyi tutukladı ve Kropiva için 120 milyon UAH alternatif kefeletle tutukluluk kararı verdi. Kravçenko, Aralık 2024-Haziran 2025 döneminde Devlet Vergi Servisi başkanı olarak görev yaptıktan sonra Haziran 2025'te Başsavcı olarak atanmıştı; Karfagen soruşturmasının ardından 7 Eylül'de istifasını sundu ancak Verhovna Rada oylayana kadar görevde kaldı. NABU ve SAPO, 2014 Maydan devrimi sonrasında AB ve IMF desteğiyle kurulan ve uzun süredir AB'nin Ukrayna için bir kıstası olan bağımsız yolsuzlukla mücadele kurumlarıdır. Avrupa Komisyonu sözcüsü Mercier, 14 Eylül'de bağımsız yolsuzlukla mücadele organlarının Ukrayna'da hukukun üstünlüğünün 'temel taşı' olduğunu ve herhangi bir AB aday ülkesi için yolsuzlukla mücadelenin 'anahtar unsur' olduğunu yineledi.