Ukrayna'da genel savcı Kravchenko görevden alındı, yurt dışına çıktı
Ukrayna Genel Savcısı Ruslan Kravchenko, 14 Eylül 2026'da NABU Direktörü Semen Krıvonos'a ve SAP başkanına yakın bir kişiye şüphe duyurduğunu açıkladı; aynı gece ülkeyi terk etti. Aynı gece Cumhurbaşkanı Zelenskıy tarafından görevden uzaklaştırıldı ve ertesi gün 317 milletvekilinin oyuyla Verkhovna Rada tarafından görevden alındı. Olay, NABU ve SAP tarafından yürütülen 'Carthage' yolsuzluk operasyonu ve Genel Savcılık Ofisi'ndeki (OPG) iç denetim eksikliklerine ilişkin tartışmalarla iç içe geçti.
Öne çıkanlar
- Ruslan Kravchenko 7 Eylül 2026'da genel savcılıktan istifa etti; 14 Eylül'de NABU Direktörü Semen Krıvonos'a ve SAP başkanı Oleksandr Klymenko'ya yakın bir kişiye şüphe duyurdu.
- Krıvonos şüphenin kendisine tebliğ edilmediğini ve davanın sahte olduğunu söyledi; NABU bunu yolsuzluk karşıtı organlara yönelik bir saldırının devamı olarak nitelendirdi.
- Olayın ardından OPG, kapsamında hiçbir kişiye şüphe tebliğ edilmediğini, yasal dayanağın bulunmadığını ve ERDR kayıtlarının silindiğini açıkladı.
- Kravchenko 14 Eylül'ün gecesinde görevli araçla önce Litvanya'ya, ardından PACE oturumlarına katılacağı gerekçesiyle beş günlüğüne Fransa'ya çıktı.
- Cumhurbaşkanı Zelenskıy 14 Eylül akşamı Kravchenko'yu görevden uzaklaştırdı; 15 Eylül'de Verkhovna Rada 317 oyla görevden alınmasını onayladı ve Zelenskıy aynı gün azil kararnamesini imzaladı.
- NABU ve SAP, 15 Eylül'de Kravchenko'nun eski yardımcısı ve eski Devlet Vergi Dairesi başkanı Lesia Karnaukh'un evine arama yaptı; Kabine aynı gün onun yetkilerini sonlandırdı.
- Cumhurbaşkanı Zelenskıy, Hmelnitski bölge savcuculuk ofisi başkanı Anton Kovalsky'yi geçici genel savcı olarak atadı.
Neden önemli
Görevdeki bir genel savcının ülkenin iki temel yolsuzlukla mücadele kurumunun başına karşı şüphe açıklaması ve ardından yurt dışına kaçması, Ukrayna'nın yolsuzlukla mücadele altyapısı içindeki kırılmaç arızasını ve Cumhurbaşkanlığı Ofisi ile bağımsız kurumlar arasındaki gerilimi gözler önüne seriyor. 'Carthage' operasyonunun OPG'nin kendi bünyesindeki bir yolsuzluk şemasını ortaya çıkarması, kurumun iç denetim mekanizmalarının yetersizliğini gösteriyor. Verkhovna Rada'nın bir gün içinde 317 oyla verdiği görevden alma kararı, kısa süreli bir siyasi krizin atlatılmasını sağlasa da AB üyeliği yolunda taahhüt edilen rekabetçi atama usulüne geçiş meselesi çözülmeden kalıyor; halefin seçimi ve kurumsal güvenceler Ukrayna'nın hukuk devleti reformları açısından belirleyici olmaya devam ediyor.
Ne oldu
7 Eylül 2026'da Genel Savcı Ruslan Kravchenko, yolsuzluk şemalarına karıştığına ilişkin bilgilerin ardından istifa etti. 14 Eylül'de NABU Direktörü Semen Krıvonos'a ve SAP başkanı Oleksandr Klymenko'ya yakın bir kişiye şüphe duyurdu; Krıvonos bunu yolsuzlukla mücadele organlarına yönelik bir saldırının devamı olarak nitelendirip şüphenin tebliğ edilmediğini açıkladı. Kravchenko aynı gece görevli araçla, önce Litvanya sonra PACE oturumları gerekçesiyle Fransa'ya gitmek üzere ülkeyi terk etti. Aynı gece OPG, kapsamda hiçbir kişiye usulüne uygun şüphe tebliğ edilmediğini ve ERDR kayıtlarının silindiğini duyurdu. Cumhurbaşkanı Zelenskıy da aynı gece bir kararnameyle Kravchenko'yu görevden uzaklaştırdı. 15 Eylül'de Verkhovna Rada 317 oyla görevden alınmasını onayladı, Zelenskıy azil kararnamesini imzaladı ve Anton Kovalsky geçici genel savcı olarak atandı; aynı gün NABU ve SAP, Kravchenko'nun eski yardımcısı ve eski Devlet Vergi Dairesi başkanı Lesia Karnaukh'un evine arama yaptı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna medyası olayı, Cumhurbaşkanlığı Ofisi (Bankova) ile bağımsız yolsuzlukla mücadele kurumları (NABU, SAP) arasındaki bir güç mücadelesi olarak çerçeveliyor. Poltikolog Volodymyr Fesenko, Bankova'nın kriz yönetiminin Kravchenko'dan mesafe almak, yurt dışına çıkışını kolaylaştırmak, OPG–NABU arasındaki kurumsal çatışmayı önlemek ve 'yeni bir Kravchenko' bulmak olduğunu öne sürüyor. Yolsuzlukla Mücadele Merkezi Başkanı Daria Kaleniuk, bir sonraki savcının kimliğinden çok AB üyeliği için taahhüt edilen ve uluslararası uzmanların belirleyici oyuna yer verdiği rekabetçi atama usulüne geçilmesi gerektiğini vurguluyor. Haberlerde 'Carthage' operasyonunun OPG'nin kendi içindeki bir yolsuzluk şemasını açığa çıkardığı ve halef seçiminin AB entegrasyonu açısından taşıdığı önem öne çıkarılıyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar üç noktada anlaşmıyor. Birincisi, Krıvonos'a herhangi bir şüphenin tebliğ edilip edilmediği: Kravchenko 14 Eylül'de şüphe açıkladığını duyurdu, Krıvonos tebliğ edilmediğini söyledi, OPG ise usulüne uygun tebliğ yapılmadığını ve ERDR kayıtlarının silindiğini açıkladı. İkincisi, Kravchenko'nun yurt dışına çıkışının Bankova ile koordineli mi yoksa kendi inisiyatifi mi olduğu: Fesenko koordinasyon ihtimalini güçlü bulurken Krıvonos'a şüphenin eşzamanlı açıklanmasını Kravchenko'nun Bankova'nın planlarını bozan 'kendi inisiyatifi' olarak yorumluyor; Kaleniuk ise ona bu çıkışın bilerek izin verildiğini ve hazırladığı şüpheleri yurt dışından seslendirmesinin amaçlandığını savunuyor. Üçüncüsü, sınırı hangi gece geçtiği: bir kaynağa göre 14 Eylül'ün gecesinde, diğerlerine göre ise 14 Eylül günü.
Arka plan
'Carthage' operasyonu NABU ve SAP tarafından yürütüldü; OPG temsilcilerinin, aralarında Uluslararası İşbirliği Departmanı başkan yardımcısı Serhii Kropyva'nın da bulunduğu bir yolsuzluk şemasını hedef alıyor. 7 Eylül 2026'da istifa eden Kravchenko, Ukrayna tarihinin en genç genel savcısıydı ve Zelenskıy döneminde görevden ayrıldıktan sonra yurt dışına çıkan dördüncü savcı oldu (önceki üçü Riaboshapka, Venediktova ve Kostin). Ukrayna, AB üyeliği yolunda 'Kachka–Kos planı' kapsamında ve 2014'ten bu yana süren bir taahhüt olarak, Yüksek Adalet Konseyi'nde uluslararası uzmanların belirleyici oyuna yer veren rekabetçi bir atama usulü getirmeyi taahhüt etti; ancak Kabine henüz bu yönde kendi yasa tasarısını sunmuş değil. Kravchenko'nun eski yardımcısı ve eski Devlet Vergi Dairesi başkanı Lesia Karnaukh, 14 Eylül'de Kabine tarafından görevden alındı ve 15 Eylül'de NABU/SAP tarafından arama yapıldı.