Trump-Putin görüşmesi diplomatik umut ve karşılıklı derin vuruşlarla çakıştı
ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna'daki savaşı sona erdirmek için anlaşma istediğini söyledi. Beyaz Saray yaklaşık bir saatlik görüşmeyi 'çok yapıcı ve açık' olarak nitelendirdi. Aynı gün Ukrayna, Rusya'nın Yamal bölgesindeki bir tesise yaklaşık 2.800 kilometre derinlikte drone saldırısı düzenlediğini açıklarken, Rusya'nın Ukrayna'nın birçok bölgesine saldırılarında en az altı kişi öldü, onlarca kişi yaralandı. ABD, Ukrayna ve Avrupa istihbarat yetkilileri Putin'in niyetinden duydukları şüpheyi dile getirirken, The New York Times Ukrayna'nın bu yılı geçirmek için 27 milyar dolar ek bütçe açığı bildirdiğini yazdı.
Öne çıkanlar
- Trump, Putin'in 'anlaşma yapmak istediğini', Zelensky'nin de istemesi halinde bunun 'çok iyi' olacağını söyledi.
- Kremlin, bir saatlik Trump-Putin görüşmesini 'çok yapıcı ve açık' olarak nitelendirdi; Trump görüşmeyi 'harika' olarak tanımladı.
- Trump, üçlü bir Trump-Putin-Zelensky zirvesinin 'olabileceğini' ancak asıl engelin 'birbirinden nefret eden iki kişi' olduğunu belirtti.
- ABD, Ukrayna ve Avrupa istihbarat yetkilileri, dört yılı aşan savaşı bitirmede Putin'in niyetinin ciddiyetinden şüphe duyduklarını ifade etti.
- The New York Times, Zelensky'nin müttefiklere Ukrayna'nın bu yılı geçirmek için 27 milyar dolar ek kaynağa ihtiyacı olduğunu söylediğini bildirdi.
- Ukrayna Özel Kuvvetleri, Yamal bölgesindeki 2.800 km içerideki iki gaz kondensatı tesisini vurduğunu ve bunun 2022'den bu yana en derin darbe olduğunu açıkladı.
- Rusya'nın Çarşamba günkü saldırılarında Kiev, Mykolaiv, Kramatorsk ve Sumy dahil birçok bölgede en az 6 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı.
Neden önemli
Trump'ın Putin ile yaptığı görüşmeyi 'harika' olarak nitelendirmesi ve anlaşma istediğini iddia etmesi, ABD başkanlık düzeyinde diplomatik sürece girme ihtimalini güçlendiriyor. Ancak ABD, Ukrayna ve Avrupa istihbarat yetkililerinin Putin'in niyetinden duydukları şüphe, bu iyimserliğin boşuna olabileceğine işaret ediyor. Savaşın dördüncü yılını aştığı bir dönemde Ukrayna'nın 27 milyar dolarlık ek bütçe açığı, müttefik desteğinde sürtünme yaratabilir. Aynı anda karşılıklı derin vuruşlar — Ukrayna'nın 2.800 kilometre içerideki tesisi ve Rusya'nın birçok Ukrayna kentindeki saldırıları — müzakere ortamını ağırlaştırıyor.
Ne oldu
ABD Başkanı Donald Trump, 9 Eylül Çarşamba günü Rus mevkidaşı Vladimir Putin'in Ukrayna savaşını sona erdirmek için anlaşma yapmak istediğini söyledi. Trump, Putin ile yaptığı yaklaşık bir saatlik telefon görüşmesini 'harika' olarak nitelendirdi ve Zelensky'nin de anlaşma istemesi halinde bunun 'çok iyi' olacağını belirtti. Kremlin görüşmeyi 'çok yapıcı ve açık' olarak tanımladı; Putin'in Trump'ya Avrupa'ya yönelik 'saldırgan planları olmadığını' ve savaş alanındaki duruma dair 'tarafsız ve ayrıntılı' bir analiz sunduğunu aktardı. Trump, Trump-Putin-Zelensky üçlü zirvesinin 'olabileceğini' ancak asıl engelin 'birbirinden nefret eden iki kişi' olduğunu söyledi. Aynı gün Ukrayna Özel Kuvvetleri, Rusya'nın Yamal bölgesinde sınırın yaklaşık 2.800 kilometre içerisindeki iki gaz kondensatı tesisini vurduğunu ve bunun 2022'den bu yana en derin darbe olduğunu açıkladı. Yamalo-Nenets Valisi Dmitry Artyukhov, Novy Urengoy yakınlarındaki tesiste drone enkazından kaynaklanan bir yangın dışında kayıp olmadığını, Moskova ise olaya yorum yapmadığını bildirdi. Ukrayna şirketi Fire Point, drone'un 3.300 kilometreden fazla yol aldığını ileri sürdü. Rusya'nın Çarşamba günkü karşılık saldırılarında Kiev'de bir kadın öldü, üç kişi (çocuklar dahil) yaralandı; Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko kentte gün boyunca yaralı sayısının 16'ya ulaştığını söyledi. Mykolaiv'de en az 2 kişi öldü, 12 kişi yaralandı; Kramatorsk'ta en az 9 glide bombalı saldırıda 9 kişi yaralandı; Sumy'de bir alışveriş merkezinin otoparkına isabet eden drone'da 3 kişi öldü, 14 kişi yaralandı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, önümüzdeki haftalarda Ukrayna-Rusya müzakerelerini yeniden başlatmak için bir eylem planı geliştirme fırsatı gördüklerini söyledi. The New York Times, Zelensky'nin müttefiklere Ukrayna'nın bu yılı geçirmek için 27 milyar dolar ek kaynağa ihtiyacı olduğunu söylediğini yazdı.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Tek bir Körfez merkezli Arapça kaynak (Al Jazeera Arabic), haberi üç iç içe geçmiş iplik eşit ağırlıkla sunuyor: Trump'ın Putin ile siyasi uyum iddiası, Ukrayna'nın Rusya'nın derinliklerindeki drone saldırısı ve Rusya'nın Ukrayna kentlerine yönelik saldırıları. Aynı metin, Putin'in niyetine dair ABD, Ukrayna ve Avrupa istihbarat yetkililerinin şüphelerini ve Ukrayna'nın 27 milyar dolarlık bütçe açığını editoryal ağırlık vermeden aktarıyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Trump, Putin'in savaşı bitirmek için anlaşma yapmak istediğini söylerken, ABD, Ukrayna ve Avrupa istihbarat yetkilileri Putin'in bu niyetinin ciddiyetinden şüphe duyduklarını belirtti. Yamal bölgesindeki saldırıyla ilgili olarak Ukrayna Özel Kuvvetleri iki gaz kondensatı tesisinin vurulduğunu açıklarken, Yamalo-Nenets Valisi Artyukhov yangının drone enkazından kaynaklandığını ve ölü ya da yaralı olmadığını söyledi, Moskova ise olay hakkında yorum yapmadı. Ukraynalı Fire Point şirketi drone'un 3.300 kilometreden fazla yol aldığını ileri sürerken, Kremlin'in Urallar elçisi Artyom Zhoga bunun bölgenin kutup kısmına yapılan ilk darbe olduğunu söyledi.
Arka plan
Moskova, Washington ve Kiev daha önceki üçlü müzakerelerin sonuncusunu şubat ayında İsviçre'nin Cenevre kentinde yaptı. CIA Direktörü John Ratcliffe, ağustos sonunda Moskova'da Rus istihbarat yetkilileriyle savaşı bitirmeleri yönünde görüştü. Ukrayna ay başında drone'larının Rus hava sahasını güvensiz kılacağı uyarısında bulunmuştu. Yamal'da vurulan Novy Urengoy, Arktik Dairesi'nin hemen güneyinde yer alıyor ve nüfusu yaklaşık 100.000.