Ukrayna'nın hava savunma füzesi stokları tükeniyor; Avrupa alternatifleri devreye giriyor
Rusya'nın jet motorlu Geran drone'larına ve balistik füze üretimini yoğunlaştırmasına karşı Ukrayna'nın F-16 ve Patriot sistemleri için hava savunma füzesi stokları neredeyse tükenmiş durumda. Ukrayna, SAMP/T bataryaları ve Freyja projesi gibi daha ucuz Avrupa alternatiflerine yöneliyor.
Öne çıkanlar
- Ukrayna'nın Patriot sistemleri için PAC-3 ve F-16'lar için AIM-120/AIM-9 füze stokları neredeyse tükenmiş durumda.
- Rusya, Geran-4 ve Geran-5 jet drone'larını ayda yaklaşık 3.000 adet, balistik füzeleri ise ayda yaklaşık 100 adet (60 İskender-M, 40 RM-48U) üretiyor.
- Geran-4 ve Geran-5 drone'ları 600 km/s hıza ulaşabiliyor; turbojet motorları büyük ölçüde Çin'den temin ediliyor.
- PAC-3 ihracat versiyonunun birim maliyeti yaklaşık 7 milyon dolar; Aster füzesi bunun yarısından azına mal oluyor.
- Ukrayna 2026 sonuna kadar birkaç eski SAMP/T bataryası (Aster füzeleriyle), 2027'de ise sekiz yeni SAMP/T NG kompleksi almayı bekliyor.
- Ukrayna-Avrupa ortak projesi Freyja, Ukrayna'nın kısa menzilli FP-7 balistik füzesini temel alarak PAC-3'e daha ucuz, seri üretilebilir bir alternatif geliştirmeyi hedefliyor; sensör ve kontrol sistemlerini Thales, Leonardo, Diehl ve Saab gibi 12 Avrupa şirketi sağlayacak.
- Almanya, lisanslı üretimle yılda 200 adede kadar PAC-2 füzesi üretmeyi planlıyor; NATO ülkelerinin onayıyla bunların bir kısmı Ukrayna'ya aktarılabilir.
Neden önemli
Ukrayna'nın hava savunma kapasitesindeki bu darboğaz, Rusya'nın drone ve balistik füze üretimini artırmasıyla birleşince önümüzdeki kış aylarında Ukrayna şehirlerinin ve enerji altyapısının korunmasını doğrudan tehdit ediyor. Aynı zamanda pahalı Amerikan PAC-3 füzelerinden, Aster ve geliştirilmekte olan Freyja gibi daha uygun maliyetli Avrupa çözümlerine doğru bir stratejik kayışa işaret ediyor.
Ne oldu
Rusya, Ağustos ayı boyunca her gün jet motorlu Geran drone'ları ile Ukrayna'yı vurdu. Ukrayna askeri yetkilileri BBC'ye, jet motorlu drone saldırılarının Haziran'da 350, Temmuz'da 1.600 ve Ağustos'ta 2.800'e yükseldiğini bildirdi. Bu drone'lar 600 km/s hıza ulaşabiliyor ve büyük ölçüde Çin kaynaklı turbojet motorlarla çalışıyor. Rusya, balistik füze üretimini ayda yaklaşık 100 adede çıkardı. Bu yoğunlaşan saldırı dalgası karşısında Ukrayna'nın Patriot için PAC-3 ve F-16'lar için AIM-120/AIM-9 füze stokları tükenme noktasına geldi. ABD'nin İran savaşı nedeniyle stoklarının azalması, yeni büyük çaplı PAC-3 teslimatlarını olasılık dışı kılıyor. Bunun üzerine Ukrayna, 2026 sonuna kadar birkaç eski SAMP/T bataryası ve 2027'de sekiz yeni SAMP/T NG kompleksi almayı bekliyor. Bunun ötesinde Ukrayna, Ukrayna'nın FP-7 kısa menzilli balistik füzesini temel alan ve Avrupa savunma şirketleri (Thales, Leonardo, Diehl, Saab dahil) tarafından desteklenen ortak Freyja projesini geliştiriyor. Ukrayna ayrıca kendi drone karşıtı insansız hava araçlarını ve dört Ukrayna şirketinin test ettiği füzeleri de geliştiriyor. Almanya ise lisanslı üretimle yılda 200 adede kadar PAC-2 füzesi üretmeyi planlıyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Fransız askeri kaynakları, Aster füzesinin bazı açılardan Patriot'tan daha iyi performans gösterdiğini iddia ederken, mevcut bilgiler PAC-3'ü yaklaşık 7 milyon dolarlık ihracat fiyatıyla standart referans olarak sunuyor. Bu, doğrudan çelişen rakamlar değil, farklı ulusal değerlendirmelerin yansıması niteliğindedir.
Arka plan
Geran-4 ve Geran-5 jet drone'ları büyük ölçüde Çin kaynaklı turbojet motorlarla çalışıyor; bazı bileşenler Rusya'da kaçak batılı 3D yazıcılarla üretiliyor. Rusya ayrıca giderek düşük maliyetli bir seyir füzesine benzeyen daha büyük 'Banderole' drone'unu da sahaya sürdü. Aster füzesi hedefin yakınında patlayan bir savaş başlığı kullanırken, PAC-3 kinetik (vur-vur) önleme prensibiyle çalışıyor. PAC-3'ün ihracat versiyonu yaklaşık 7 milyon dolara mal olurken, Aster bunun yarısından azına mal oluyor. Almanya, lisanslı üretimle yılda 200 adede kadar daha az güçlü PAC-2 füzesi üretmeyi ve NATO ülkelerinin onayıyla bunların bir kısmını Ukrayna'ya aktarmayı planlıyor.