AİHM, Ukrayna'ya karşı Donetskli başvurucunun şikayetini kabul edilemez buldu
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 9 Ağustos 2014'te Donetsk'teki dairesinin Ukrayna güçlerinin topçu ateşiyle yıkıldığını ileri süren bir kişinin Ukrayna aleyhine açtığı davayı (Maslova v. Ukraine) kabul edilemez bularak reddetti. Mahkeme, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle tüm şikayetleri geri çevirdi.
Öne çıkanlar
- AİHM, Maslova v. Ukraine davasında Ukrayna aleyhine yapılan başvuruyu kabul edilemez ilan etti.
- Mahkeme, tüm şikayetleri Sözleşme'nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle reddetti.
- Başvurucu, 9 Ağustos 2014'te Ukrayna ordusunun topçu ateşi sonucu Donetsk'teki dairesinin yıkıldığını öne sürdü.
- AİHM, Ukrayna'nın benzer saldırı olaylarını soruşturacak hukuki çerçeveye ve uzman birimlere sahip olduğunu teyit etti.
- AİHM, doğudaki taşınan mahkemelerin etkili ve erişilebilir olduğuna hükmetti.
- Başvurucu, Donetsk'ten Ukrayna hükümetinin kontrolündeki topraklara düzenli olarak seyahat etmesine rağmen ulusal mahkemelere başvurma girişiminde bulunmadı.
- Mahkeme, soruşturmanın sözde etkisizliğinin başvurucunun kendi ihmalinden kaynaklandığını belirtti.
- Bilgi, Ukrayna'nın AİHM nezdindeki hükümet komiseri Marharyta Sokorenko tarafından Facebook sayfasında paylaşıldı.
Neden önemli
Karar, Ukrayna'nın savaş döneminde yerinden edilmiş bölgelerden gelen bireysel şikayetleri ele almak için etkili mekanizmalar kurduğunu teyit ediyor. AİHM, soruşturma eksikliğinin sorumluluğunu doğrudan devlete yüklemek yerine başvurucunun pasifliğine bağladı. Bu yaklaşım, Ukrayna aleyhine açılan benzer davalar için emsal oluşturabilir; ayrıca karar, dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna'ya aktarılmasına yönelik önerilen PACE mekanizması da dahil olmak üzere Avrupa Konseyi'nin daha geniş tartışmaları bağlamında geldi.
Ne oldu
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Maslova v. Ukraine olarak bilinen davada Ukrayna'ya karşı yapılan bir başvuruyu kabul edilemez buldu. Başvurucu, 9 Ağustos 2014'te Ukrayna hükümet güçlerinin topçu ateşi sonucu Donetsk'teki dairesinin yıkıldığını iddia etti. Mahkeme, iddiaları Sözleşme'nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları kapsamında iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddetti. AİHM, Ukrayna'nın benzer saldırı olaylarını soruşturacak hukuki çerçeveler ve uzman birimler oluşturduğunu ve doğudan tahliye edilen mahkemelerin etkili ve erişilebilir kaldığını tespit etti. Başvurucu, Donetsk'ten Ukrayna hükümetinin kontrolündeki topraklara düzenli olarak seyahat ettiğine dair belgelere rağmen ulusal mahkemelere hiç başvurmamıştı. AİHM, söz konusu soruşturma eksikliğinin sorumluluğunu başvurucunun kendi ihmaline yükledi. Başvurucunun çıkarlarını Moskova'da çalışan bir avukat temsil etti. Karar, Ukrayna'nın AİHM nezdindeki hükümet komiseri Marharyta Sokorenko tarafından Facebook sayfasında duyuruldu.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna medyası, haberi Ukrayna'ya karşı açılan bir davanın reddi olarak çerçeveledi ve AİHM'nin başvuruyu kabul edilemez bulmasını vurguladı. Ukrayna kaynakları, kararı aktarırken bilginin kaynağı olarak «Yevropeiska Pravda» ve hükümet komiseri Marharyta Sokorenko'ya atıfta bulundu. Vurgu, mahkemenin Ukrayna'nın soruşturma kapasitesine ve doğudan tahliye edilen mahkemelerin işlerliğine verdiği destek üzerine yoğunlaştı.
Arka plan
Başvurucunun çıkarlarını Moskova'da çalışan bir avukat temsil etti. Daha geniş bağlamda, Temmuz ayında AİHM, işgal altındaki Sivastopol'de arazi parsellerine el koyma davasında Rusya'nın mülkiyet haklarını ve adil yargılanma hakkını ihlal ettiğine hükmetmişti. Bunun da ötesinde, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, dondurulan Rus fonlarının AİHM kararlarına dayanarak Ukrayna'ya aktarılmasına yönelik bir mekanizma önermişti.