Zelenskiy: Savaşta olmayan kolluk kuvvetleri için mal beyanı geri dönüyor, dolandırıcılık çağrı merkezlerine ceza geliyor
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, 16 Eylül'deki akşam konuşmasında savaşta olmayan kolluk görevlileri ve Güvenlik Kuvvetleri mensupları için mal beyanı zorunluluğunun geri getirileceğini açıkladı. Başbakan Serhiy Koretskyi'ye merkezi yürütme organlarının — atanmış veya vekâleten görev yapan — tüm yöneticilerinin denetlenmesi talimatını verdi. Aynı gün, dolandırıcılık amaçlı çağrı merkezlerine yönelik cezai sorumluluk getiren 10190 sayılı yasa tasarısını imzaladı; tasarıyı 313 milletvekili kabul etmişti.
Öne çıkanlar
- Zelenskiy, savaşta olmayan kolluk görevlileri ve Güvenlik Kuvvetleri üyeleri için mal beyanının geri getirileceğini duyurdu.
- Yeni beyan düzeninin, görevlilerin mal varlığı ve yaşam tarzının gerçek anlamda denetlenmesine olanak tanıması öngörülüyor.
- Zelenskiy, Başbakan Serhiy Koretskyi'ye vergi dairesi, ARMA ve çeşitli denetim kurulları da dahil olmak üzere merkezi yürütme organı yöneticilerinin denetlenmesi talimatını verdi.
- Devlet şirketlerinin — 'Lisi Ukrainy' ve 'Energoatom' dahil — 'Ukrnafta' ve 'Naftogaz' deneyimi temelinde yenilenmesi talep edildi.
- Verkhovna Rada, elektronik iletişim dolandırıcılığı ve çağrı merkezlerine karşı cezai sorumluluğu güçlendiren 10190 sayılı tasarıyı 313 oyla kabul etti.
- Yeni yasa, elektronik iletişim dolandırıcılığı için 3–8 yıl, tekrarlanması halinde 5–10 yıl, savaş halinde 7–12 yıl hapis öngörüyor; örgüt kurma ve yönetme için 7–12 yıl hapis ve mal varlığına el koyma uygulanıyor.
- Zelenskiy, savaş halinde ciddi bir bütçe açığı olduğunu ve açığı kapatan her kararın Ukrayna halkına ve savunmasına yardımcı olduğunu söyledi.
Ne oldu
Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, 16 Eylül'de yaptığı akşam konuşmasında bir dizi yeni karar açıkladı. Bunların başında, savaşta olmayan kolluk görevlileri ve Güvenlik Kuvvetleri mensupları için mal beyanı zorunluluğunun geri getirilmesi geliyor; yeni düzenin, bu görevlilerin mal varlığı ve yaşam tarzının gerçek anlamda denetlenmesine izin vereceği belirtildi.
Zelenskiy, Başbakan Serhiy Koretskyi'ye merkezi yürütme organlarının — hem atanmış hem de vekâleten görev yapan — tüm yöneticilerinin denetlenmesi talimatını verdi. Vergi dairesi, ARMA ve çeşitli denetim kurulları, yüksek yolsuzluk riski taşıyan kurumlar olarak özellikle anıldı. Cumhurbaşkanı ayrıca hükümetin, 'Ukrnahtta' ve 'Naftogaz' deneyiminden yararlanarak 'Lisi Ukrainy' ve 'Energoatom' başta olmak üzere kilit devlet şirketlerinin yenilenmesini hızlandırmasını istedi.
Aynı gün Zelenskiy, Verkhovna Rada'nın 313 oyla kabul ettiği 10190 sayılı yasa tasarısını imzaladı. Yasa, Ceza Kanunu'na 'Elektronik iletişim dolandırıcılığı' başlıklı yeni bir madde ekliyor. Elektronik iletişim dolandırıcılığı için 3–8 yıl, tekrarlanması halinde 5–10 yıl, savaş halinde 7–12 yıl hapis öngörülüyor. Dolandırıcılık örgütü kurma ve yönetme için 7–12 yıl hapis ve mal varlığına el koyma; örgüte katılma için 5–10 yıl hapis cezası belirlendi. Örgüt üyeleri, kendi ihbarı ve soruşturma öncesi işbirliğiyle sorumluluktan kurtulabilirken bu olanak örgüt kurucuları ve yöneticileri için geçerli değil.
Zelenskiy ayrıca, savaş halinde ciddi bir bütçe açığı olduğunu ve bu açığı kapatan her kararın Ukraynalılara ve ülkenin savunmasına yardımcı olduğunu söyledi. Açıklanan kararların ayrıntılarının hükümet tarafından hazırlanıp sunulması öngörülüyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar arasında iki noktada küçük farklılıklar var. Birincisi, Zelenskiy'nin sözünü ettiği devlet şirketlerinin adlarının yazılışı: bazı yayınlar 'Lesy Ukrainy' derken bazıları 'Lisiv Ukrainy', 'Lisy Ukrainy' veya 'Forests of Ukraine' kullanıyor; 'Ukrnahta' bile farklı biçimlerde yazılmış.
İkinci fark, dolandırıcılık çağrı merkezlerine katılım için belirtilen azami cezada. Bir kaynak, katılım için azami cezanın mal varlığına el koyma ile birlikte 15 yıla kadar hapis olduğunu belirtirken, diğer kaynaklar cezayı suça göre ayrıştırarak veriyor: elektronik iletişim dolandırıcılığı için 3–8 yıl, tekrarı halinde 5–10 yıl, savaş halinde 7–12 yıl; örgüt kurma ve yönetme için mal varlığına el koyma ile 7–12 yıl; katılım için 5–10 yıl.
Arka plan
Ukrayna'da zorunlu mal beyanı ve tam kapsamlı beyan kontrolleri, Şubat 2022'deki tam kapsamlı işgalin başlamasının ardından askıya alınmıştı. 12 Ekim 2023'te yürürlüğe giren yasa ile beyan zorunluluğu yeniden getirildi, ancak askeri ve kolluk personelinin belirli kategorileri için beyan sunma süresi ertelendi.
Ağustos 2026'da Kabine, savunma ve güvenlik görevlerinde bulunan kişilerin beyanlarının savaş hali sona erdikten bir yıl sonra açılmasını öngören bir tasarıyı onayladı.
12 Ağustos'ta polis, 411 arama gerçekleştirildiğini ve tam donanımlı 1.794 çalışma istasyonuyla 94 dolandırıcılık çağrı merkezinin kapatıldığını açıkladı. NABU ve SAP, Başsavcılık Ofisi'nden bir görevlinin söz konusu ağı 'kolladığı' iddiasına yönelik 'Carthage' (Kartaca) kod adlı operasyonu yürüttü. 12 Eylül'de Başbakan Serhiy Koretskyi bu dosyaya ilişkin değerlendirmesinde, yolsuzluk olgularında farklı düzeylerde hesap verebilirlik gerektiğini ve mevzuatın iyileştirileceğini söyledi. AB de bu dosyanın ardından bağımsız yolsuzlukla mücadele kurumlarının engelsiz çalışması gerektiğini belirtti.