BBC: Londra'daki cami grafitileri ve Starmer'a yönelik kundaklama eylemlerini aynı Rus ağı koordine etti

Neden önemli

Bu soruşturma, Londra'daki birbirinden bağımsız görünen iki olaylar serisini — başbakanı hedef alan kundaklama ve camilere yönelik İslamofobik vandallık — tek bir Rus istihbarat operasyonuna bağlıyor. Rusya'nın Telegram tabanlı işe alma yöntemiyle sahte aşırı sağ bir cephe grubu ('Direct Action UK') aracılığıyla düşük ücretli yabancı faillere sabotaj ve provokasyonları nasıl dış kaynak kullanarak yaptırdığını gösteriyor. Soruşturma, faaliyetlerin koordinatörü olarak 'EL' baş harflerini kullanan bir Rus diplomatı olan Yevheniy Liukshin'i tanımlayarak sorumluluğu devlet düzeyine taşıyor.

Ne oldu

21 yaşındaki Ukraynalı Ilya Bilyk, Ocak 2025'te Doğu Londra'daki camilere ve İslami topluluk binalarına grafiti yazmaktan ırki ve dini saikle ağırlaştırılmış beş adet kriminal hasar suçunu Thames Magistrates' Court'ta kabul etti. Bilyk polise, kendisini Telegram üzerinden Rusça konuşan, hedefleri bildiren ve iş sonrası ödeme yapan bir kişinin ücret karşılığı işe aldığını söyledi. Hedefler arasında Stratford Islamic Association, Al-Birr camisi, Leyton Jamia Masjid, Noor Ul Islam ilkokulu ve İslami Şeriat Konseyi yer aldı. Bilyk'ın davasında karar 19 Ekim'de Stratford Magistrates' Court'ta verilecek.

Haziran 2025'te Ukraynalılar Roman Lavrynovych ve Stanislav Karpiuk, eski İngiltere Başbakanı Keir Starmer'a bağlı mülklere ve araca yönelik kundaklama komplosundan hüküm giydi. Lavrynovych yedi yıl hapis cezası aldı. Lavrynovych'ın ayrıca Güney Londra'da bir Müslüman topluluk binasına yazılan İslamofobik grafitiyle bağlantısı olduğu ve onun da Telegram üzerinden 'EL' baş harflerini kullanan bir kişi tarafından işe alındığı ortaya çıktı.

BBC ve Hope not Hate tarafından yürütülen soruşturma, her iki olaylar serisinin arkasında aynı Rus istihbarat ağının olduğunu tespit etti. Soruşturma, 'EL'nin 'Direct Action UK' adlı sahte aşırı sağ cephenin koordinasyonunda merkezi bir rol oynadığını ve sosyal medya ile Telegram aracılığıyla düşük seviye failleri işe alarak uzaktan sabotaj ve provokasyon kampanyası yürüttüğünü belirledi. BBC, 'EL'nin Rus diplomat Yevheniy Liukshin olduğunu ve Rus istihbarat servislerinin üst düzey görevlilerinden 'enformasyon savaşı' eğitimi aldığını bildirdi. Financial Times, Lavrynovych'ı işe alan hesabın ABD'nin 'Rusya devleti tarafından onaylanmış proje' olarak nitelendirdiği Kremlin yanlısı NoName057(16) hacker grubuyla bağlantılı olduğunu yazdı.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Tüm sağlanan kaynaklar Ukrayna dilindeki medya kuruluşlarıdır ve haberi, Ukraynalıları yurt dışında sabotaj için işe alan Rus istihbarat faaliyetini ortaya koyan BBC kaynaklı bir soruşturma olarak çerçevelemektedir. Haberler, faillerin Ukrayna uyrukluğunu (Ilya Bilyk, Roman Lavrynovych, Stanislav Karpiuk) ve Telegram üzerinden işe alınma mekanizmasını ön plana çıkarırken Rusya'nın sorumluluğunu vurgulamaktadır. Bazı yayınlar, Rusça kanallar üzerinden işe alınan Ukraynalıların bir Batılı lidere (Starmer) ve Britanya'daki Müslüman topluluklara saldırmak için kullanılmasındaki ironiye dikkat çekmektedir; bu çerçeleme Rusya'nın Ukraynalıları istismar etmesini öne çıkarmaktadır.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Ukrayna kaynakları Lavrynovych ve Karpiuk'un hüküm giydiği yıl konusunda anlaşmazlık içindedir: bir kaynak bunu 'bu yılın Haziran ayı' (2025'e yerleştirerek) olarak tanımlarken, diğer üç kaynak Haziran 2026'yı belirtmektedir.

Arka plan

Ocak 2025'te 21 yaşındaki Ukraynalı Ilya Bilyk, Doğu Londra'daki camilere ve İslami topluluk binalarına İslamofobik grafiti yazdı; daha sonra ırki ve dini saikle ağırlaştırılmış beş adet kriminal hasar suçunu kabul etti ve 19 Ekim'de Stratford Magistrates' Court'ta hüküm giymesi bekleniyor. Haziran 2025'te Ukraynalılar Roman Lavrynovych ve Stanislav Karpiuk, eski Başbakan Keir Starmer'a bağlı mülklere yönelik kundaklama komplosundan hüküm giydi; Lavrynovych yedi yıl hapis cezası aldı ve Güney Londra'daki İslamofobik grafitiye de karıştığı ortaya çıktı. Hem Lavrynovych hem Bilyk, 'EL' baş harflerini kullanan ve BBC tarafından Rus istihbarat üst düzey görevlilerinden 'enformasyon savaşı' eğitimi almış Rus diplomat Yevheniy Liukshin olarak tanımlanan Rusça konuşan bir Telegram yöneticisi tarafından işe alındı. Financial Times, Lavrynovych'ı işe alan hesabın ABD'nin 'Rusya devleti tarafından onaylanmış proje' olarak tanımladığı Kremlin yanlısı NoName057(16) hacker grubuyla bağlantılı olduğunu bildirdi.