SBU ile GUR arasında silahlı çatışma: Stepan Kaplunov davası Ukrayna istihbarat servislerini karşı karşıya getirdi
Kyiv'in Berezniaky mahallesinde 2 Eylül 2026'da Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ile Askeri İstihbarat (GUR) personeli arasında silahlı çatışma yaşandı. Olay, RDK (Rus Gönüllüleri Alayı) yönetici yardımcısı Stepan Kaplunov'un gözaltına alınmasıyla bağlantılı. SBU, Rusya Federal Güvenlik Servisi'nin (FSB) Çeçen Cumhuriyeti İçkerya sürgün hükümeti başkanı Ahmet Zakayev'e yönelik suikast girişimini engellediğini açıkladı. Kaplunov ise itirafının baskı altında alındığını savundu. Çatışmada üç GUR personeli yaralandı. Devlet Başkanı Zelensky olayı "utanç verici" olarak nitelendirdi ve bir SBU yetkilisini görevden aldı.
Öne çıkanlar
- 2 Eylül 2026 gecesi ve sabahı Kyiv'in Dnipro ilçesindeki Berezniaky mahallesinde SBU ile GUR personeli arasında silahlı çatışma yaşandı.
- Çatışmada üç GUR mensubu yaralandı; Kaplunov, birinin ciddi durumda olduğunu ve atardamarının delinebildiğini söyledi.
- SBU, FSB'nin Bağımsızlık Günü kapsamında Ukrayna'ya gelen Rus muhalefet hareketi liderine yönelik suikast planını engellediğini duyurdu; medya kaynaklarına göre hedef Ahmet Zakayev'di.
- RDK yönetici yardımcısı Stepan Kaplunov, 23 Ağustos'ta kimliğini polis olarak tanıtan kişiler tarafından kaçırıldığını, dokuz gün boyunca sorgulandığını ve itirafının psikolojik baskı altında alındığını iddia etti.
- Devlet Başkanı Zelensky olayı "utanç verici" olarak nitelendirdi; SBU Devlet Sırlarının Korunması ve Lisanslama Dairesi Başkanı Oleh Khramov görevden alındı.
- GUR, askeri istihbaratı ve Timur özel birliğini itibarsızlaştırmaya yönelik bilinçli bir dezenformasyon kampanyası yürütüldüğünü açıkladı.
- 3 Eylül'de Savcı General Kravchenko, çatışmaya katılan bir SBU çalışanı ve bir GUR askerine şüpheli sıfatı verildiğini duyurdu.
Neden önemli
Bu olay, Ukrayna'nın iki büyük güvenlik ve istihbarat kurumu (SBU ve GUR) arasında silahlı çatışmaya ve GUR tarafında yaralanmalara yol açmış, Devlet Başkanı Zelensky'nin doğrudan müdahalesini ve bir SBU yetkilisinin görevden alınmasını gerektirmiştir. Olay, Ukrayna topraklarında yüksek profilli bir ulusal bayram sırasında yabancı bir muhalefet figürüne (Ahmet Zakayev) yönelik iddia edilen bir FSB suikast planı iddiası etrafında dönmektedir. Uzun bir savaş geçmişine sahip kıdemli bir gönüllü komutanın (Stepan Kaplunov) gözaltına alınması, Ukrayna'nın savunma ve istihbarat ekosistemi içindeki denetim, gözetim ve kurumlar arası rekabet hakkında soruları gündeme getirmektedir. GUR, olayı askeri istihbaratı itibarsızlaştırmaya yönelik bilinçli bir dezenformasyon kampanyası olarak çerçeveleyerek, kamuoyunun gerçekleri anlamasını zorlaştırmaktadır.
Ne oldu
2 Eylül 2026'da Kyiv'in Dnipro ilçesindeki Berezniaky mahallesinde (Yuriya Şumskoho Sokağı) Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ile Askeri İstihbarat Ana Müdürlüğü (GUR) personeli arasında silahlı çatışma çıktı. Çatışma, RDK (Rus Gönüllüleri Alayı) yönetici yardımcısı ve GUR'a bağlı 'Timur' özel birliği mensubu Stepan Kaplunov'un Berezniaky'deki dairesinde SBU'nun arama ve soruşturma işlemleri sırasında meydana geldi. Üç GUR personeli yaralandı.
SBU, olayın, Rusya Federal Güvenlik Servisi'nin (FSB) Bağımsızlık Günü için Ukrayna'ya gelen Rus muhalefet hareketi liderine yönelik suikast hazırlığını engelleme operasyonunun parçası olduğunu açıkladı. Medya kaynakları hedefin Çeçen Cumhuriyeti İçkerya sürgün hükümeti başkanı Ahmet Zakayev olduğunu bildirdi. SBU, Kaplunov'un FSB ile bağlantıları olduğunu ve itiraf ettiğini, telefonda FSB temsilcisiyle yazışma bulunduğunu açıkladı.
RDK ve Kaplunov ise farklı bir anlatı sundu: Kaplunov, 23 Ağustos'ta kimliğini polis olarak tanıtan kişiler tarafından evinin avlusundan kaçırıldığını, gözleri kapatılarak iki ayrı tesiste dokuz gün tutulduğunu, psikolojik baskı ve ölüm tehditleri altında sorgulandığını iddia etti. Avukatı Taras Borovskiy, SBU'nun yayınladığı itiraf videosunun esaret altında kaydedildiğini söyledi. Kaplunov'a göre asıl amaç, GUR'un Timur özel birliğini ve onun komutanı Dmytro Ivanov'u itibarsızlaştırmaktı.
Devlet Başkanı Zelensky, 2 Eylül'de olayı "tamamen utanç verici" olarak nitelendirdi, her iki serviste de iç soruşturma çağrısı yaptı ve özel servis başlarının personel kararları alması gerektiğini söyledi. Aynı gün, SBU Devlet Sırlarının Korunması ve Lisanslama Dairesi Başkanı Oleh Khramov'u görevden alan bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi (No. 868) imzaladı. Savcı General Ruslan Kravchenko, 3 Eylül'de çatışmaya katılan bir SBU çalışanı ve bir GUR askerine şüpheli sıfatı verildiğini duyurdu. Kurumlar arası çatışma, GUR'un SBU'yu askeri istihbaratı itibarsızlaştırmaya yönelik bilinçli bir dezenformasyon kampanyası yürütmekle suçlamasıyla daha da derinleşti.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Olayın kronolojisi ve koşulları konusunda temel anlatı farklılıkları bulunmaktadır. SBU, gelişmeleri bir karşı-terör operasyonu olarak çerçeveledi ve 2 Eylül'de Kyiv'deki çatışmayı, Kaplunov'un arkadaşlarının soruşturma grubuna silahlı direniş göstermesi olarak sundu. RDK ve Kaplunov ise Kaplunov'un 23 Ağustos'ta SBU görevlileri tarafından kaçırıldığını ve resmi suçlama olmaksızın tutulduğunu iddia etti. Çatışmanın niteliği konusunda da anlaşmazlık var: medya, üç GUR personelinin yaralandığını bildirirken, SBU kendi operasyon grubunun silahlı bir grup tarafından engellenmeye çalışıldığını söyledi.
Kaplunov'un itirafının geçerliliği bir diğer tartışma noktasıdır. SBU, FSB bağlantılarını kabul ettiğini ve telefonunda FSB temsilcisiyle yazışma bulunduğunu açıklarken, Kaplunov ve avukatı itirafın fiziksel ve psikolojik baskı, ölüm tehditleri altında alındığını savundu. İddia edilen suikastin hedefi konusunda da belirsizlik sürüyor: SBU kamuoyuna yalnızca 'Rus muhalefet hareketi lideri' dedi, ancak medya kaynakları hedefin Ahmet Zakayev olduğunu bildirdi; Zakayev'in çevresi ise suikast girişiminden yalnızca medyadan haberdar olduklarını ve SBU'dan resmi bildirim almadıklarını söyledi.
Son olarak, olayın genel çerçevelenmesi konusunda da derin bir anlaşmazlık var. GUR ve Kaplunov, bunu askeri istihbaratı ve Timur birliğini itibarsızlaştırmaya yönelik kasıtlı bir SBU operasyonu olarak tanımlarken, SBU olayı silahlı müdahale ile kesintiye uğrayan meşru bir karşı-terör soruşturması olarak nitelendirdi.
Arka plan
Stepan Kaplunov, 2014'ten beri Ukrayna için savaşan Rus uyruklu bir gönüllü olup GUR'a bağlı 'Timur' özel birliğine dahil olan Rus Gönüllüleri Alayı'nın (RDK) yönetici yardımcısıdır. Çeçen Cumhuriyeti İçkerya sürgün hükümeti başkanı Ahmet Zakayev, 24 Ağustos'taki Bağımsızlık Günü'ne katılmak üzere Kyiv'e geldi. Olay, Ukrayna'nın SBU ve GUR arasındaki uzun süredir devam eden kurumsal rekabet ortamında yaşandı.