HUR Başkanı İvaşçenko, SBU-GUR çatışmasını 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi
Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Direktörlüğü (GUR) Başkanı Oleg İvaşçenko, Ukrinform'a verdiği röportajda 2 Eylül'de Kiev'de SBU ve GUR personeli arasında yaşanan silahlı çatışmayı 'kabul edilemez bir olay' olarak değerlendirdi. İki kurum arasında 'istihbarat servisleri savaşı' olmadığını savunan İvaşçenko, sorumluluğun bireysel olması gerektiğini belirterek 'kurumsal bağışıklık olmamalı, ama kolektif suç da olmamalı' dedi.
Öne çıkanlar
- GUR Başkanı Oleg İvaşçenko, Ukrinform'a verdiği röportajda SBU-GUR çatışmasını 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi.
- İvaşçenko, 'istihbarat servisleri arasında savaş' nitelendirmesini kesin bir dille reddetti.
- 2 Eylül gecesi Kiev'in Berezenki mahallesinde SBU ve GUR personeli arasında silahlı çatışma yaşandı.
- Çatışma, Rus Gönüllü Korpusu (RDK) yönetici yardımcısı Stepan Kaplunov'un dairesinde yapılan arama sırasında meydana geldi.
- Genel Savcılık Ofisi ile Devlet Soruşturma Bürosu (DBR) olay hakkında ön soruşturma başlattı.
- 4 Eylül'de mahkeme, çatışmaya doğrudan katılan SBU ve GUR personelini şahsi kefaletle serbest bıraktı.
- Devlet Başkanı Zelenski olayı 'utanç verici' olarak nitelendirerek iç soruşturma ve personel değişikliği talep etti.
Neden önemli
Olay, savaş zamanında Ukrayna'nın iki ana güvenlik ve istihbarat kurumu arasında silahlı bir çatışmanın yaşandığını gözler önüne serdi. Devlet başkanı da dahil üst düzey yetkililerin açıklamaları, SBU ve GUR arasındaki koordinasyon konusunda üst düzey siyasi kaygıyı ortaya koydu. Olay ayrıca Rus Gönüllü Korpusu (RDK) ve Ukrayna topraklarında Rus FSB'sinin planladığı iddia edilen suikast girişimiyle bağlantılı soruşturmayı gündeme getirdi.
Ne oldu
2 Eylül 2026 gecesi Kiev'in Berezenki mahallesinde (Şumskoho Sokağı), Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ve Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Direktörlüğü (GUR) personeli arasında silahlı bir çatışma yaşandı. Olay, Rus Gönüllü Korpusu (RDK) yönetici yardımcısı Stepan Kaplunov'un dairesinde yapılan arama sırasında meydana geldi. SBU, GUR ile birlikte Bağımsızlık Günü için Ukrayna'ya gelen Rus muhalefet hareketi liderine yönelik FSB bağlantılı bir terör eylemini engellediklerini açıkladı; medya daha sonra hedeflenen kişinin Ahmet Zakaev olduğunu bildirdi. SBU ayrıca arama sırasında Ukrayna Savunma Kuvvetleri birimine mensup kişilerin kendi personeline silahlı saldırı düzenlediğini ve müdahale için 'Alpha' özel birliğinin görevlendirildiğini duyurdu. GUR'nin 'Tymur' özel birliği komutanı ise SBU'nun 'gündüz vakti' bir HUR savaş komutanını kaçırdığını ve resmi suçlama olmaksızın alıkoyduğunu ileri sürdü. Genel Savcılık Ofisi bir kolluk görevlisine yönelik tehdit ve yağma girişimi, Devlet Soruşturma Bürosu (DBR) ise SBU-HUR çatışmasının koşulları hakkında ön soruşturma başlattı. 4 Eylül'de mahkeme çatışmaya doğrudan katılan her iki kurum personelini şahsi kefaletle serbest bıraktı. Devlet Başkanı Volodimir Zelenski olayı 'utanç verici' olarak nitelendirerek istihbarat servislerinin başındaki isimlerin personel değişikliğine gitmesi ve SBU ile GUR'de iç soruşturma yürütülmesi gerektiğini söyledi. GUR Başkanı Oleg İvaşçenko, Ukrinform'a verdiği röportajda olayı 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi, iki kurum arasında 'istihbarat servisleri savaşı' olmadığını vurguladı ve sorumluluğun kişisel olması gerektiğini belirtti.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Tüm kaynaklar Ukrayna merkezli: Ukraynalı medya kuruluşları ve bir Ukrayna ajansı (Ukrinform). Çerçeveleme, iç kurumsal hesap verebilirlik ve SBU-GUR koordinasyonunun savaş zamanı önemi üzerinden yapılıyor. Haberlerde resmi Ukrayna aktörlerine — İvaşçenko (GUR), SBU, DBR, Genel Savcılık Ofisi, Devlet Başkanı Zelenski ve milletvekili Roman Kostenko — ağırlık verilerek iç soruşturma talepleri ve 'istihbarat servisleri arasında savaş' reddi öne çıkarılıyor. Ukrayna medyası, Ukrayna topraklarında bir Rus muhalefet liderine yönelik iddia edilen FSB suikast girişimini ve RDK bağlantısını öne çıkararak olayı bir karşı istihbarat başarısı olarak sunarken, Kaplunov'un FSB bağlantılarına ilişkin birbiriyle çelişen iddiaları da aktarıyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar, iddia edilen FSB suikast planının hedefindeki Rus muhalefet figürünün kimliği konusunda anlaşamıyor: medya başlangıçta olayı Kaplunov'un dosyasına bağladı, ardından figürü Ahmet Zakaev olarak tanımladı; SBU ise Kaplunov'un kendisinin girişimi hazırladığını ileri sürdü. Kaplunov, FSB ile işbirliğini reddediyor ve itiraflarının baskı altında alındığını söylüyor; SBU ise video ve ekran görüntüleri yayımlayarak FSB bağlantılarını kabul ettiğini ve ajansın talimatıyla suikast hazırladığını iddia ediyor. 2 Eylül çatışmasının seyrine ilişkin anlatımlar da çelişiyor: SBU, arama sırasında Ukrayna Savunma Kuvvetleri birimine mensup kişilerin personeline saldırdığını ve Alpha özel kuvvetlerinin silah kullanarak müdahale ettiğini söylüyor; GUR'nin 'Tymur' birliği komutanı ise SBU'nun 'gündüz vakti' bir HUR savaş komutanını kaçırdığını ve resmi suçlama olmaksızın alıkoyduğunu belirtiyor. Kaplunov'un kaçırılma tarihi de tartışmalı: açıklamalarında olayı 23 Ağustos'a (kendilerini kolluk görevlisi olarak tanıtan operatifler tarafından) veya 1 Eylül'e (binasının avlusunda kimliği belirsiz kişiler tarafından) yerleştiriyor.
Arka plan
1 Eylül'de RDK, savaş operasyonları yönetici yardımcısı Stepan Kaplunov'un Kiev'de kaybolduğunu bildirdi. 2 Eylül 2024 gecesi Kiev'in Berezenki bölgesinde Kaplunov'la bağlantılı soruşturma işlemleri sırasında silahlı çatışma yaşandı. SBU, GUR ile birlikte Bağımsızlık Günü için Ukrayna'ya gelen bir Rus muhalefet figürüne yönelik FSB bağlantılı bir terör planını engellediklerini açıkladı; medya daha sonra hedefin Ahmet Zakaev olduğunu bildirdi. 4 Eylül 2024'te mahkeme, çatışmaya doğrudan katılan SBU ve GUR personelini şahsi kefaletle serbest bıraktı. Devlet Başkanı Zelenski olayı 'utanç verici' olarak nitelendirerek personel değişikliği ve iç soruşturma talep etti.