Rusya, Kiev'e üç dalga balistik füze saldırısı düzenledi; iki kişi öldü, en az sekiz kişi yaralandı

Neden önemli

Bu saldırı, Ukrayna'nın tam ve koşulsuz ateşkesi kabul etmesinden ve 51 BM üye devletinin Rusya'ya aynı adımı atma çağrısından saatler sonra geldi; uluslararası diplomatik girişime karşı bir yanıt olarak değerlendirildi. Bir doğum hastanesinin, lojistik tesisinin, sivil konutların ve bir tapınağın hasar görmesi, saldırının sivil altyapıyı hedeflediğine dair kanıtları güçlendirdi. Zelenskiy'in ABD Kongresi üyeleriyle yaptırım görüşmeleri sırasında gerçekleşmesi, Kiev'in ek balistik füze önleme sistemleri ve daha sert yaptırımlar için çağrısını yoğunlaştırdı. Yüzde 60 balistik füze düşürme oranı, hava savunmasının çalıştığını ancak küresel mühimmat kıtlığı nedeniyle sınırlı kaldığını somut olarak ortaya koydu.

Ne oldu

23 Eylül gecesi başlayıp 24 Eylül saat 01:00 civarında şiddetlenen saldırıda, Ukrayna Hava Kuvvetleri ülke genelinde üç balistik füze dalgası, Tsirkon ve İskender-M/S-400/KN-23 füzeleri ile 282 Şahed/Gerbera tipi dronun ateşlendiğini açıkladı. Saat 08:00 itibarıyla hava savunması 227 hedefi — 4 Tsirkon, 3 balistik füze, 1 Banderol/Dan-T ve 219 drone — vurduğunu ya da bastırdığını bildirdi; Zelenskiy, Kiev'e yönelik balistik füzelerin yüzde 60'ının düşürüldüğünü söyledi.

Kiev'de Solomianski'de depolama binaları kısmen yıkıldı, yangın bodrum katlarına yayıldı ve üç kişi hastaneye kaldırıldı. Podilski'deki şehir doğum hastanesinin (Mostitskiy/2 Numaralı Doğum Hastanesi) 1-5. kat cephesi ile bitişik klinik-tanı merkezi hasar gördü; otoparkta dört araç yandı ve 57 yaşında bir kadının cesedi bulundu. Hastane sığınağında olan personel ve hastalar yaralanmadı; saldırı sırasında saat 02:05'te bir çocuk doğdu. Dnipro ilçesinde üç katlı bir idari bina hasar gördü, ayrı bir adreste özel bir ev yıkıldı, bir kişi enkazdan kurtarıldı ve iki komşu ev hasar gördü. Darnıtski'de füze enkazı yola düştü, başka bir noktada park halindeki araçlardan üçü yandı, ondan fazlası hasar gördü.

Son bilançoya göre 2 kişi öldü, en az 8 kişi yaralandı; yaşları 25 ile 77 arasında değişen yaralılar arasında bir polis memuru da vardı. Saldırı, Kiev'in tren seferleri, otobüs ve tramvay hatları da dahil olmak üzere ulaşımı ve sosyal medya haberlerine göre elektrik ile su tedariğini aksattı.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukraynalı kaynaklar saldırıyı doğrudan Rus saldırısı olarak adlandırıyor ve bir doğum hastanesi, konut binaları, Nova Poshta sıralama deposu, Pokrovskiy tapınağı, depolar ve park halindeki araçlar dahil sivil altyapının hasar gördüğünü vurguluyor. Zelenskiy'in New York'ta ABD milletvekilleriyle Lindsey Graham yaptırım tasarısı üzerine görüşme yaptığı sırada saldırının gerçekleştiğine ve ek balistik füze önleme sistemleri ile daha sert yaptırım çağrısına özellikle yer veriliyor. Birçok yayın, saldırı sırasında hastane sığınağında saat 02:05'te dünyaya gelen bir çocuğun hikâyesini aktarıyor. Ukraynalı yetkililer saldırıyı, Ukrayna'nın tam ve koşulsuz ateşkesi kabul etmesinden ve 51 BM üye devletinin Rusya'dan aynı adımı atmasını istemesinden saatler sonra gelmesi bağlamında değerlendiriyor; Dışişleri Bakanı Sibiha, aktif diplomasinin Rusya üzerindeki ağır baskıyla desteklenmesi gerektiğini söylüyor.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Uluslararası yayınlar temel bilgileri — Rusya'nın Kiev'e balistik füze saldırısı düzenlediği, doğum hastanesi cephesinin hasar gördüğü ve otoparkta bir ceset bulunduğu — öne çıkarıyor. Almanca ve İngilizce ajanslar Kliçko'nun 2 ölü/6 yaralı rakamını aktarırken, sonraki Ukrayna ve Rusça kaynaklar ile SES 2 ölü/en az 8 yaralı rakamına yer veriyor. Uluslararası haberlerde Rusya Savunma Bakanlığı'nın saldırıda Ukrayna'nın askeri-endüstriyel tesisleri ile Kiev ve Odessa Oblastı'ndaki iletişim/lojistik merkezlerini hedef aldığı yönündeki açıklamasına da yer veriliyor; bu açıklama Ukrayna kaynaklarında yankı bulmuyor. AFP muhabirlerinin Kiev'de yaklaşık on güçlü patlama duyduğu ve üç dalgada yaklaşık 14-20 füze atıldığına ilişkin izleme kanallarının bilgileri uluslararası ajanslarda daha sık geçiyor. Slovakya Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini'nin BM Güvenlik Konseyi'nde Rusya'yı sivil hedefleri kasıtlı olarak vurmakla suçlaması, Başbakan Robert Fico'nun tutumundan belirgin biçimde ayrışması ve Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'un Rusya'nın savaşı 'durdurmayacağı' yönündeki açıklaması, BM haftası kapsamında uluslararası haberlerde yer alıyor.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Üç başlıca anlaşmazlık saptandı. Birincisi, can kaybı rakamları gece boyunca değişti: Belediye Başkanı Kliçko önce 1 ölü/2 yaralı, sonra 2 ölü/6 yaralı, ardından 2 ölü/8 yaralı açıkladı; nihai SES rakamı 2 ölü/en az 8 yaralı olarak belirlendi — bazı manşetler 2 ölü/6 yaralıyı kullanırken diğerleri 2 ölü/8 yaralıyı kullandı (APA, Ukrinform, LIGA.net LB.ua, hromadske, NV, Babel, Radio Svoboda, Ukrayinska Pravda, ZN.UA, Al Jazeera Arabic, Der Spiegel). İkincisi, Kiev'e atılan füze sayısı tartışmalı: izleme kanallarına göre yaklaşık 20 füze, askeri bağlantılı Telegram kanallarına göre ilk üç dalgada en az 14 füze (APA, Der Spiegel, ZN.UA, LIGA.net LB.ua, Ukrayinska Pravda, Al Jazeera Arabic). Üçüncüsü, hedef tanımı üzerinde anlaşmazlık var: Rusya Savunma Bakanlığı Ukrayna'nın askeri-endüstriyel tesisleri ile Kiev ve Odessa Oblastı'ndaki iletişim/lojistik merkezlerinin hedef alındığını söyledi; Ukrayna makamları başlıca hedeflerin konutlar, doğum hastanesi, enerji ve lojistik tesisleri gibi sivil altyapı olduğunu belirtti (APA, Der Spiegel, ZN.UA, Radio Svoboda, NV, Ukrinform, LIGA.net LB.ua, Interfaks-Ukrayna).

Arka plan

24 Eylül gecesi Kiev'e düzenlenen kapsamlı balistik füze ve drone saldırısı, Rusya'nın Ukrayna kentlerine yönelik uzun menzilli saldırılarının devamı niteliğindeydi; 23 Eylül'de Kiev'de gün boyu süren bir drone saldırısında 45 kişi yaralanmış ve 2 kişi hayatını kaybetmişti. 18 Eylül'de ABD Başkanı Donald Trump, Rusya'dan enerji kaynağı alan ülkelere yüzde 100'e varan tarifeler getiren, merhum Senatör Lindsey Graham ile birlikte hazırlanan yaptırım tasarısını imzaladı. Trump, 22 Eylül'de Zelenskiy ile yaptığı görüşmede Ukrayna'ya Patriot hava savunma füzeleri üretme lisansı verme hazırlığını doğruladı; Zelenskiy, küresel kıtlık nedeniyle Ukrayna'nın hava savunma füzelerini şu anda birer ikişer aldığını söyledi. 23 Eylül akşamı 51 BM üye devleti, Ukrayna'nın kabul ettiği tam, koşulsuz ve koşulsuz ateşkese katılması için Rusya'ya ortak çağrı yaptı — Zelenskiy'in balistik saldırıyı bu diplomatik girişime Moskova'nın yanıtı olarak nitelendirmesinin arka planını bu gelişme oluşturdu.