Trump, Ukrayna için Zelenskiy'in yerine "başka birinin" müzakere etmesi gerektiğini söyledi; aynı gün Kharkiv'de altı sivil öldürüldü

Neden önemli

Trump'ın Zelenskiy'in yerine müzakereci önerisi, ABD'nin Ukrayna'ya yönelik önceki politikasından keskin bir kopuş anlamına geliyor. Aynı açıklamada Rusya ve Çin'in "kabul edilebilir" davrandığının övülmesiyle Zelenskiy'in barışın önündeki engel olarak gösterilmesi, müzakere sürecinin temelini sarsıyor. Trump ayrıca Ukrayna'nın ABD yardımına karşılık "hiçbir şey" vermediğini söyledi — bu, Kiev'in can kayıpları ve altyapı hasarı verilen haftasında gelen açıklamalardan biri. Zelenskiy ise karşılığında ABD'nin son eylemlerinin Kiev'i teslim olmaya zorladığını, bunu Starlink kısıtlamaları ve ödenmiş Patriot füzelerinin gecikmesiyle örnekledi. Trump ayrıca Kasım'da Çin'de APEC zirvesi kenarında Putin-Trump-Xi üçlü görüşmesine açık olduğunu söyledi.

Ne oldu

19 Ekim 2025 Pazartesi günü ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray önünde gazetecilere yaptığı açıklamada bir dizi Ukrayna'yla ilgili görüş bildirdi. Trump, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı "oldukça kabul edilebilir" / "oldukça adil" davrandığını ve "yapabileceklerinin yakınına bile gelmediğini" söyledi; aynı şekilde Çin lideri Xi Jinping'in de Ukrayna konusunda "çok adil" davrandığını ve fazla müdahale etmediğini belirtti. Ardından Ukrayna adına Rusya ile müzakereleri "başka birinin" yürütme zamanının geldiğini, Zelenskiy'in savaşı bitirmek istemediğini ve "uzun zaman önce bitirmiş olması gerektiğini" söyledi. Trump ayrıca ABD'nin Ukrayna'ya önemli yardım sağladığını, buna karşılık Ukrayna'nın ABD'ye "hiçbir şey" vermediğini —"Bunu unutmayın"— vurguladı. Zelenskiy'in kendisini ve çevresini "tarihin yanlış tarafında" olarak nitelendirmesine karşı "Zelenskiy ne dediğini bilmiyor" dedi. Trump ayrıca televizyonda Zelenskiy'i suçlayan, "Zelenskiy adamlarımızı öldürüyor. Adamlarımız ölüyor. Adamlarımızın bacakları yok. Psikiyatri hastanelerindeler" dediğini aktardığı "çok ünlü bir kadını" izlediğini, ama kim olduğunu belirtmedi.

Bu açıklamalar, aynı gün Kharkiv bölgesindeki Nova Vodolaha yerleşim yerinin merkez parkına düzenlenen ve Geran-3 tipi drone ile gerçekleştirilen saldırıda altı kişinin —11 yaşında bir kız çocuğu, yaklaşık 1,2 yaşında bir kız çocuğu, 28, 34 ve 36 yaşlarında üç kadın ve yaklaşık 40 yaşında bir erkek— öldürülmesinin ardından geldi. Kharkiv Bölgesi Askerî İdaresi Başkanı Oleg Syniehubov bu yaş ve cinsiyet bilgilerini doğruladı. 18-19 Ekim gecesi Kiev ve çevresine birkaç dalga halinde 16 balistik füze fırlatıldığı, bir kişinin öldüğü, sekiz kişinin yaralandığı, üç ilçede yıkım kaydedildiği, 25 katlı bir bina, sağlık kuruluşu, Solomianskiy ilçesindeki Cosmo Multimall alışveriş merkezi ve sol sahildeki metro kırmızı hat altyapısının hasar gördüğü bildirildi. Ukrayna Hava Kuvvetleri sözcüsü Yuriy İhnat, Ukrayna savunma kuvvetlerinin 18 Ekim 23:00 civarında Kiev'e yapılan ilk balistik füze saldırısı için ortaklardan uyarı almadığını, ancak 03:00 civarındaki sonraki fırlatmalar hakkında bilgi aldığını söyledi.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna medyası çoğunlukla Trump'ın Rusya ve Xi'yi öven açıklamalarını ön plana çıkardı; bunlar, aynı haber döngüsünde belgelenen Rus saldırıları —Nova Vodolaha'da iki çocuğun öldürülmesi ve Kiev'e balistik füze saldırısı— ile çelişiyordu. Ukrayna kaynakları Trump'ın Ukrayna'nın ABD'ye "hiçbir şey" verdiği yönündeki iddiasını, verilen ölçekte yardıma rağmen bir ihanet olarak çerçeveledi. Ukrayna yayınları Trump'ın Zelenskiy'e yönelik saldırılarını, Zelenskiy'in Starlink kısıtlamalarına ve ödenmiş Patriot füzesi teslimatındaki gecikmelere ilişkin açıklamalarıyla yan yana getirdi; Zelenskiy bunları ABD'nin Kiev'i teslim olmaya zorlama girişimi olarak nitelendirdi. Manşetler sürekli olarak Trump'ın "başka birinin" müzakere etmesi çağrısını vurguladı ve onu savaşı uzatmakla Zelenskiy'i suçladı.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Hong Kong merkezli İngilizce yayın yapan kuruluş, Trump'ın Zelenskiy'in müzakereleri "başka birine" bırakması gerektiğine dair manşetlik önerisine dar bir şekilde odaklandı ve Rusya'nın tutumu veya Ukrayna'nın karşı açıklamalarını ayrıntılandırmadı. Kazakistan merkezli Rusça yayın yapan kuruluş ise Trump'ın sözlerini Zelenskiy'e yönelik sert bir eleştiri ve Zelenskiy'in barış arzusunun sorgulanması olarak çerçeveledi; aynı zamanda Zelenskiy dışında bir müzakereci önerisini Rus propaganda anlatılarını yankılayan bir tavır olarak nitelendirdi ve Trump'ın Rusya'nın "kabul edilebilir" davrandığı yönündeki iddiası ile belgelenen Rus saldırıları arasındaki çelişkiyi işaretledi.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Kazakistan merkezli Rusça yayın yapan kuruluş, Trump'ın Zelenskiy yerine başka birinin müzakere etmesi yönündeki önerisini, Zelenskiy'i gayrimeşru ve müzakere edemez olarak gösteren Rus propaganda anlatılarını yankılayan bir tavır olarak çerçeveledi. Trump'ın Rusya'nın "fazla bir şey yapmadığı" ve kabul edilebilir davrandığı yönündeki iddiası, aynı haber döngüsünde belgelenen Rus saldırıları —sivillere yönelik drone ve balistik füze saldırıları— ile çelişiyordu.

Arka plan

Trump, 9 Ekim'de Putin ile dünya pazarlarına yüz binlerce ton Rus dizel yakıtı tedarik edilmesine yönelik bir anlaşma duyurdu; Ukrayna bu adımı eleştirdi ve Zelenskiy bunu bir zayıflık göstergesi olarak adlandırdı. 14 Ekim'de Zelenskiy bir röportajda Trump'ın ve çevresinin Ukrayna politikasındaki değişiklik nedeniyle "tarihin yanlış tarafını" seçtiğini söyledi. 18 Ekim'de Zelenskiy, Trump'ın "enerji ateşkesi"ni ilan etmesinden bu yana Rusların Ukrayna enerji ve petrol-gaz altyapısına 76 kez saldırdığını söyledi ve Bloomberg'a ABD eylemlerinin Kiev'i Rusya'ya teslim olmaya zorladığını söyledi. BM verilerine göre Eylül 2025'te Ukrayna'da en az 328 sivil öldürüldü —tam kapsamlı işgalin başlangıcından bu yana en yüksek aylık sivil can kaybı. Wall Street Journal'a göre Putin, Kasım ayında Çin'de APEC zirvesi kenarında Trump ve Xi Jinping ile üçlü bir görüşme önerdi; Trump bu formata açık olduğunu söyledi. ABD'de ara seçimler 3 Kasım'da yapılacak.