Ukrayna'nın finansman açığı 2029'a kadar 54 milyar doları bulabilir; bağışçılar Brüksel'de bir araya geldi
Uluslararası Para Fonu (IMF), Ukrayna'nın 2029 sonuna kadar toplam finansman açığının yaklaşık 54 milyar dolara ulaşabileceğini, 2027 için 30-35 milyar dolar, 2028 için 17 milyar dolar ve 2029 için 2 milyar dolar olacağını öngörüyor. 29 Eylül'de Ukrayna'nın uluslararası bağışçıları Brüksel'de ek mali yardım görüşmelerini hızlandırmak üzere bir araya geldi. AB üye devletleri ek finansman için dondurulmuş Rus varlıklarının kullanımı ile yeni ortak borç ihracı arasında bölünmüş durumda.
Öne çıkanlar
- IMF, Ukrayna'nın 2029'a kadar toplam finansman açığını yaklaşık 54 milyar dolar olarak öngörüyor (2027: 30-35 milyar dolar, 2028: 17 milyar dolar, 2029: 2 milyar dolar).
- 29 Eylül'de Ukrayna'nın bağışçıları ek mali yardım müzakerelerini hızlandırmak için Brüksel'de bir araya geldi.
- AB, ortaklarını bu yıl ve gelecek yıl için 30 milyar avroluk ek yardım taahhütlerini yerine getirmeye çağırıyor; daha önce bu yıl 90 milyar avroluk (yaklaşık 102 milyar dolar) kredi paketi onaylanmıştı.
- Avrupa Komisyonu ve IMF, ek uluslararası yardım için Ukrayna'dan reform planının uygulanmasını şart koşuyor.
- Bazı AB ülkeleri dondurulmuş yaklaşık 210 milyar avroluk Rus Merkez Bankası varlığının kullanılmasını, diğerleri ise yeni ortak AB borcu ihraç edilmesini öneriyor.
- Başkan Volodimir Zelenski 24 Ağustos'ta Ukrayna'nın ordu finansmanı için 27 milyar dolara ihtiyacı olduğunu açıkladı; Başbakan Serhiy Koretskiy ise 14 Eylül'de kamu maliyesinin durumunu 'kritik eşiğinde' olarak nitelendirdi.
Neden önemli
Savaşın sürdüğü bir dönemde Ukrayna'nın çok yıllık dış finansman ihtiyacını rakamlara döküyor; AB üye devletleri ek kaynağı dondurulmuş Rus varlıklarından mı yoksa yeni ortak borçtan mı karşılayacağı konusunda bölünmüş durumda. IMF ve AB, yardımların devamını Ukrayna'nın reform planını uygulamasına bağlıyor.
Ne oldu
29 Eylül'de Ukrayna'nın uluslararası bağışçıları, ek mali yardım müzakerelerini hızlandırmak üzere Brüksel'de bir araya geldi. Bu toplantı, Avrupa Komisyonu'nun daha önce bu yıl onaylanan 90 milyar avroluk (yaklaşık 102 milyar dolar) kredi paketinin ötesine geçecek ek bir programı görüştüğü bir dönemde yapıldı. AB, ortaklarını bu yıl ve gelecek yıl için 30 milyar avroluk ek yardım taahhütlerini yerine getirmeye çağırıyor.
Daha önceki raporlara göre IMF, Ukrayna'nın 2029 sonuna kadar toplam finansman açığının yaklaşık 54 milyar dolar olabileceğini tahmin ediyor. Yıllık dağılıma göre: 2027 için 30-35 milyar dolar, 2028 için 17 milyar dolar, 2029 için 2 milyar dolar. IMF bu tahminlerin 'öncü ve değişebilir' olduğunu belirtti ve rakamlar hakkında yorum yapmayı reddetti.
AB üye devletleri ek finansman mekanizması konusunda ikiye bölünmüş durumda: bir kısmı Avrupa'da dondurulmuş yaklaşık 210 milyar avroluk Rus Merkez Bankası varlığının kullanılmasını savunurken, diğerleri yeni ortak AB borcu ihracını öneriyor. Avrupa Komisyonu ve IMF, ek yardım için Ukrayna'dan bir reform planının uygulanmasını şart koşuyor.
Ukrayna tarafında Cumhurbaşkanı Zelenski 24 Ağustos'ta ordunun finansmanı için 27 milyar dolarlık ek ihtiyaç açıklamıştı; Başbakan Koretskiy 14 Eylül'de kamu maliyesinin 'kritik eşiğinde' olduğunu söylemiş, yasaların gecikmesi halinde 29,5 milyar dolarlık uluslararası finansmanın tehlikeye girebileceği uyarısında bulunmuştu. Ukrayna ayrıca Birleşik Krallık, Kanada ve Japonya'dan da yardım talep ediyor.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna cephesinde IMF'nin öncü 54 milyar dolarlık finansman açığı tahmini, Kiev'in kendi hesaplarıyla (2027 için en az 32 milyar dolarlık karşılanmamış ihtiyaç) örtüşüyor. Cumhurbaşkanı Zelenski bütçe açığını 'kozmik' olarak nitelendirdi; Maliye Bakanı Serhiy Martchenko, 2022'den bu yana bu düzeyde bir bütçe gerginliği yaşanmadığını söyledi. Eylül başında Başbakan Koretskiy, savunma dışı kalemlere sıkı tasarruf rejimi uygulandığını duyurdu. Ukrayna ayrıca Birleşik Krallık, Kanada ve Japonya'ya da yardım başvurusu yaptı.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Brüksel'deki bağışçı toplantısı, AB'nin Ukrayna'ya verilecek ek desteğin nasıl finanse edileceğine dair uzun süredir devam eden tartışmanın odağında yer aldı. AB, ortaklarını ek 30 milyar avroluk yardım taahhütlerini yerine getirmeye çağırıyor; ancak üye devletler arasında dondurulmuş Rus varlıklarının kullanımı ile yeni ortak AB borcu ihracı arasında uzlaşı sağlanmış değil. IMF sözcüsü rakamlar hakkında yorum yapmayı reddederken, Komisyon ve IMF ek yardımları Ukrayna'nın reform planını uygulamasına bağlı tutuyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Farklı kaynaklarda 2027 finansman ihtiyacına yönelik rakamlar birbirinden ayrışıyor: IMF 30-35 milyar dolar, Kiev'in kendi tahmini en az 32 milyar dolarlık karşılanmamış ihtiyaç, Zelenski'nin açıklaması ise ordu finansmanı için 27 milyar dolar (Ocak-Şubat 2027 için 8-10 milyar dolarlık silah alımı dahil). Forbes Ukraine analistleri, 2026 genel fon savunma bütçesi açığının diğer kalemlerden yapılacak yeniden tahsis ile 6-8 milyar dolara indirilebileceğini tahmin ediyor. Bir yanda isimsiz bir Avrupa kaynağı Ukrayna'nın ihtiyaçlarının verimliliğini ve şişirilip şişirilmediğini sorgularken, Ukraynalı yetkililer durumu 'kritik eşiğinde' ve 2022'den beri görülmemiş bir bütçe gerginliği olarak tanımlıyor.
AB üye devletleri arasında ek finansman mekanizmasında da görüş ayrılığı var: bir kısım ülke dondurulmuş yaklaşık 210 milyar avroluk Rus Merkez Bankası varlığının kullanılmasını savunurken, diğerleri yeni ortak AB borcu ihracı öneriyor.
Arka plan
Daha önce 2025'te AB, Ukrayna için 90 milyar avroluk (yaklaşık 102 milyar dolar) kredi paketi onaylamıştı. AB üye devletleri ek finansmanın nasıl sağlanacağı konusunda henüz bir anlaşmaya varamadı. Savaşın gelecek yıla da uzaması beklenirken, son aylarda Rusya ve Ukrayna arasında saldırılar yoğunlaştı. Ukrayna ek olarak Birleşik Krallık, Kanada ve Japonya'dan da yardım talep etti.