RD4U, Rusya'nın Ukrayna'ya verdiği zararlar için 43 başvuru kategorisinin tümünü açtı
Uluslararası Rusya'nın Ukrayna'ya Karşı Saldırganlığından Kaynaklanan Zararlar Sicili (RD4U), 30 Eylül'de 43 başvuru kategorisinin tamamını başvuruya açtığını duyurdu. Bireyler, tüzel kişiler ve Ukrayna devleti artık 24 Şubat 2022'den bu yana uluslararası hukuka aykırı eylemlerden kaynaklanan zararlara ilişkin iddialarını ilgili kategoriler kapsamında sunabiliyor. Sicil şu ana kadar yaklaşık 195.000 başvuru aldı ve bunların 65.000'den fazlasını kabul edilebilir bularak kayıtlarına işledi.
Öne çıkanlar
- RD4U, 43 başvuru kategorisinin tamamını 30 Eylül'de başvuruya açtı.
- Kategoriler 21 bireysel, 11 tüzel kişi ve 11 Ukrayna devleti kategorisi şeklinde dağılıyor.
- Son açılan üç kategori Ukrayna devletine yönelik: B1.6 "Diğer mülk kayıpları", B3.1 "Çevre zararı" ve B3.2 "Doğal kaynakların yağmalanması ve/veya zimmetine geçirilmesi".
- Sicil şimdiye kadar yaklaşık 195.000 başvuru aldı; 65.000'den fazlası kabul edilebilir bulunarak kaydedildi, kalan başvuruların işlenmesi sürüyor.
- Başvurular 2 Nisan 2024'te başlayan kademeli açılış kapsamında çevrimiçi olarak Diia portalı üzerinden sunulabiliyor.
- Sicilin yöneticisi Markiyan Kliuchkovsky, uluslararası toplumu Tazminat Komisyonu ve Tazminat Fonu'nun kurulmasını tamamlamaya çağırdı.
- Tazminat Komisyonu'nu kuran Sözleşme 16 Aralık 2025'te Lahey'de kabul edildi; yürürlüğe girmesi için 25 onay gerekiyor.
Neden önemli
43 başvuru kategorisinin tamamının açılması, kişisel yaralanma ve konut kaybından çevre zararına ve doğal kaynakların yağmalanmasına kadar Sicilin yetki alanına giren her zarar türü için uluslararası tazminat mekanizmasına uzanan tanımlı bir başvuru yolu anlamına geliyor. Bu, henüz ödeme anlamına gelmiyor: Sicil yalnızca iddiaları kayıt altına alıyor; tutarları belirleme ve ödemeleri yapma görevi, Aralık 2025'te kabul edilen ve yürürlüğe girmesi için 25 onay gerektiren Sözleşmeyle kurulacak gelecekteki Uluslararası Tazminat Komisyonu'na kalıyor.
Ne oldu
30 Eylül'de RD4U, bireyler için 21, tüzel kişiler için 11 ve Ukrayna devleti için 11 olmak üzere toplam 43 başvuru kategorisinin tümünü başvuruya açtığını duyurdu. 2 Nisan 2024'te başlayan kademeli açılışın son aşamasında Ukrayna devletine yönelik üç yeni kategori açıldı: B1.6 "Diğer mülk kayıpları", B3.1 "Çevre zararı" ve B3.2 "Doğal kaynakların yağmalanması ve/veya zimmetine geçirilmesi". Bu kategoriler kapsamındaki başvurular Ukrayna devleti, merkezi, bölgesel ve yerel makamlarının yanı sıra devlet ve belediye kurumları ve kuruluşları tarafından yapılabiliyor. Sicil şimdiye kadar yaklaşık 195.000 başvuru aldı; 65.000'den fazlası kabul edilebilir bulunarak kayıtlara işlendi ve kalan başvuruların işlenmesi sürüyor. Başvurular Diia portalı üzerinden çevrimiçi olarak sunuluyor. Kategoriler, yakınlarının ölümü ve kaybolması, bedensel yaralanmalar, işkence, cinsel şiddet, zorla yerinden etme, konut ve iş kaybı, mülk ve altyapı hasarı, işletmelerin ekonomik kayıpları, kültürel miras ve çevre zararı ile devletin insani harcamaları gibi çok geniş bir zarar yelpazesini kapsıyor.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna kaynaklı yayınlar, açılışı Rusya'nın insanlara, iş dünyasına ve devlete verdiği zararlardan hesap sorulması ve gelecekteki tazminat mekanizması için kanıt tabanı oluşturulması olarak çerçeveliyor. Birçok yayın, Ukrayna Başbakanı Serhiy Koretsky'nin açıklamalarıyla öne çıkıyor ve vatandaşlar, FOP'lar dahil işletmeler ve Ukrayna devleti için başvurunun pratik ayrıntılarını vurguluyor: kategorilerin dağılımı, kapsanan zarar türleri ve Diia portalı üzerinden başvuru yöntemi. Yönetici Markiyan Kliuchkovsky'nin açıklamaları, uluslararası toplumun Tazminat Komisyonu ve Fonu'nu tamamlaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukrayna kaynakları, Tazminat Komisyonu'nu kuran Sözleşme'nin imzacı ve onaylayan taraf sayıları konusunda farklı rakamlar veriyor: bir grup haber 41 imzacı ve 9 devlet ile AB'yi onaylayan taraf olarak aktarırken, başka bir kayıt 40 imzacı ve 9 devlet ile AB'yi onaylayan taraf olarak aktarıyor; bir diğeri ise 40 devlet ve AB'yi imzacı, 10 onaylayan ülke şeklinde veriyor.
Arka plan
RD4U, 12 Mayıs 2023'te Avrupa Konseyi tarafından kuruldu ve merkezi Lahey'de bulunuyor; ayrıca Kiev'de bir ofisi var. Yetki alanı, 24 Şubat 2022'den itibaren Ukrayna'da veya Ukrayna'ya karşı Rusya Federasyonu'nun uluslararası hukuka aykırı eylemlerinden kaynaklanan zarar, kayıp veya zararı kapsıyor. Başvuru sisteminin kademeli açılışı 2 Nisan 2024'te başladı; kategoriler Ağustos 2025 sonuna kadar aşamalar halinde açıldı ve son üç devlet düzeyindeki kategori 30 Eylül'de başvuruya açıldı. 43 kategori 21 bireysel, 11 tüzel kişi ve 11 Ukrayna devleti kategorisi şeklinde dağılıyor ve başvurular Diia portalı üzerinden çevrimiçi olarak sunuluyor. Uluslararası tazminat mekanizması üç unsurdan oluşuyor: Sicil (bu aşama), gelecekteki Uluslararası Tazminat Komisyonu ve ödemelerin yapılacağı gelecekteki bir Tazminat Fonu. Tazminat Komisyonu'nu kuran Sözleşme 16 Aralık 2025'te Lahey'deki Diplomatik Konferans'ta kabul edildi; yürürlüğe girmesi için 25 onay gerekiyor ve haberleme tarihinde imza ve onay sayıları bu eşiğin altında bulunuyor.