Diia, Uluslararası Hasar Kaydı'na dört yeni başvuru kategorisi ekledi
Ukrayna'nın Diia portalı, Uluslararası Hasar Kaydı (RD4U) kapsamında dört yeni başvuru kategorisi açtı. Yeni kategoriler, savaş mağdurlarının tıbbi bakıma ve eğitime erişim kaybı, uluslararası hukuk ihlalleri ve diğer ekonomik kayıplar gibi zararları belgelemesine olanak tanıyor. Başvurular Diia üzerinden otomatik olarak kayıt sistemine iletiliyor.
Öne çıkanlar
- Diia portalı, RD4U'ya yönelik dört yeni başvuru kategorisi (A4.1, A4.2, A2.10, A3.7) başlattı.
- A4.1: Hastane yıkımı, personel eksikliği veya sağlık kuruluşuna ulaşılamaması nedeniyle tıbbi bakıma erişim kaybını kapsıyor.
- A4.2: Eğitim kurumlarının hasarı, işgal, can güvenliği tehlikesi veya uzaktan eğitim imkânsızlığı nedeniyle eğitime erişim kaybını kapsıyor.
- A2.10: İnsani yardıma, suya, ısınmaya veya elektriğe erişimin kısıtlanması, Rus vatandaşlığının zorla kabul ettirilmesi ve sivillerin 'canlı kalkan' olarak kullanılması gibi diğer uluslararası hukuk ihlallerini kapsıyor.
- A3.7: Yakının ölümü veya kaybolması sonucu maddi destek kaybı, tedavi veya cenaze masrafları, değerli taşınır mülk veya bireysel girişimci varlıklarının kaybı gibi diğer ekonomik kayıpları kapsıyor.
- Başvuru için Diia portalına giriş yapılması, ilgili kategorinin seçilmesi, formun doldurulması, mevcut kanıtların eklenmesi, imzalanması ve gönderilmesi gerekiyor; başvuru otomatik olarak RD4U'ya iletiliyor.
- Ombudsman Lubinets, Hasar Kaydı'nda savaş mağdurlarına yönelik dört yeni kategorinin açıldığını duyurdu.
Neden önemli
Yeni kategoriler, daha önce ölçülmesi zor olan zararları — tıbbi bakım ve eğitime erişim kaybı gibi — uluslararası resmî hasar kayıt sürecine dahil ediyor. Zorla Rus vatandaşlığı ve sivillerin canlı kalkan olarak kullanılması gibi iddialar ilk kez uluslararası hukuk ihlali olarak resmî şekilde sınıflandırılıyor. Bu adımlar, son aşamada Rusya tarafından ödenmesi öngörülen gelecekteki bir tazminat mekanizmasının delil temelini güçlendiriyor.
Ne oldu
Ukrayna'nın Diia devlet hizmetleri portalı, Uluslararası Hasar Kaydı (RD4U) için dört yeni başvuru kategorisi açtı. A4.1 kategorisi, hastane yıkımı, personel eksikliği veya sağlık kuruluşuna ulaşılamaması nedeniyle tedavi veya ameliyatın yapılamadığı durumları kapsıyor. A4.2, eğitim kurumlarının hasarı, işgal, can güvenliği tehlikesi veya uzaktan eğitim imkânsızlığı nedeniyle eğitime erişim kaybını içeriyor. A2.10, insani yardıma, suya, ısınmaya veya elektriğe erişimin kısıtlanması, Rus vatandaşlığının zorla kabul ettirilmesi ve sivillerin canlı kalkan olarak kullanılması gibi diğer uluslararası hukuk ihlallerini kapsıyor. A3.7, yakının ölümü veya kaybolması sonucu maddi destek kaybı, tedavi veya cenaze masrafları, değerli taşınır mülk veya bireysel girişimci (ФОП) varlıklarının kaybı gibi diğer ekonomik kayıpları kapsıyor. Başvuru sahipleri Diia portalına giriş yaparak 'Tazminat: Uluslararası Hasar Kaydı' bölümünü açmalı, ilgili kategoriyi seçmeli, formu doldurmalı, mevcut kanıtları eklemeli, başvuruyu imzalamalı ve göndermeli; başvuru otomatik olarak RD4U'ya iletiliyor.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna medyası, açılışı Rusya'nın saldırganlığından kaynaklanan kayıpları belgeleyen mağdurlara yönelik bir hizmet genişlemesi olarak sunuyor. Haberler, Diia portalının ve Dijital Dönüşüm Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve Ombudsmanlık ofisi gibi yerel kurumların rolünü öne çıkarıyor. Manşetler ve girişler, diplomatik bağlamdan çok açılan kategoriler ve Diia üzerinden başvuru sürecinin pratik kullanıcı deneyimine odaklanıyor. Yayınlar, belgelenen zararı açıkça Rus saldırganlığına atfediyor ve Hasar Kaydı'nı, son aşamada Rusya tarafından finanse edilecek gelecekteki bir tazminat mekanizmasının temeli olarak çerçevelendiriyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Mevcut kaynaklarda ayrı bir uluslararası çerçeve sunulmuyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar, RD4U'nun ne zaman faaliyete geçtiği konusunda farklı bilgiler veriyor: bir kaynak 2023'te, başka bir kaynak Nisan 2024'te faaliyete geçtiğini belirtiyor. Kaynaklar ayrıca RD4U'ya yapılan kümülatif başvuru sayısında da farklılık gösteriyor: bir grup Nisan 2026 sonu itibarıyla yaklaşık 150.000 başvuru olduğunu, başka bir grup ise Ağustos ortası itibarıyla (yıl belirtilmeden) yaklaşık 180.000 başvuru olduğunu aktarıyor.
Arka plan
Ukrayna Uluslararası Hasar Kaydı (RD4U), Ukrayna, AB ve 43 diğer ülke tarafından Lahey merkezli olarak kuruldu. RD4U'yu kuran anlaşma, 17 Mayıs 2023'te 40'tan fazla Avrupa Konseyi üye devleti ile ABD, Japonya ve Kanada tarafından imzalandı. RD4U, Rusya'nın saldırganlığı nedeniyle oluşan hasara ilişkin başvuruları toplar, saklar ve sistematize eder; kendisi tazminat ödemesi yapmaz. Nisan 2026 sonu itibarıyla RD4U, 21 açık kategoride yaklaşık 150.000 başvuru almıştı ve günde yaklaşık 200 yeni başvuru yapılıyor; toplam başvuru sayısının 6-8 milyon düzeyinde olması bekleniyor. Tüm başvuruları inceleyip gerçek hasar tutarını değerlendirmesi öngörülen bir Tazminat Komisyonu'nun kurulması, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi tarafından desteklendi ve Verkhovna Rada tarafından onaylandı. Ukrayna ayrıca 2022'den bu yana faaliyet gösteren ulusal bir Hasarlı ve Yıkılmış Mülk Kaydı işletiyor. Diia portalındaki Kayıt hizmeti, Dijital Dönüşüm Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı tarafından, İsviçre-Ukrayna EGAP Programı'nın geliştirme desteğiyle uygulanıyor.