Ukrayna bütçe açığı 9 ayda 49,5 milyar grivnayı aştı; AB makro-finansman ikinci dilimine bağlı
Ukrayna Parlamentosu Bütçe Komitesi Başkanı Roksolana Pidlasа, devlet bütçesinin ilk 9 ayında gelir planının 49,5 milyar grivna ile karşılanamadığını ve durumun AB'nin ikinci makro-finansal yardım dilimi gelene kadar kritik kalacağını açıkladı. Bütçe komitesi başkanı, gelir kaybının başlıca nedeni olarak Rusya'nın iş dünyasına yönelik sürekli saldırılarını gösterdi.
Öne çıkanlar
- Devlet bütçesinin genel fonuna uluslararası hibeler hariç 9 ayda 1,9 trilyon grivna aktı.
- Gelir planı 49,5 milyar grivna ile karşılanamadı; bunun 32 milyar grivnası ağustos ve eylül aylarına ait.
- Temel vergi ve harçlar planın 99 milyar grivna altında kaldı; en büyük eksik ithalat KDV'sinde (35,7 milyar grivna).
- Ukrayna'da üretilen mallardan alınan KDV 32,9 milyar, iç tüketim vergisi 19,1 milyar, devlet şirketlerinden temettü 10,8 milyar grivna eksik geldi.
- Savunma harcamaları genel fonun %61,3'ünü (2 trilyon grivna) oluşturdu.
- Gelir düşüşünün başlıca nedeni olarak Rusya'nın iş dünyasına yönelik sürekli saldırıları gösterildi; beklenen AB ikinci makro-finansman dilimi 4,26 milyar dolar.
Neden önemli
Temel vergi kalemlerinde 99 milyar grivnalık açık ve bu açığın üçte ikisinin son iki aya yığılması, bütçe gelirlerinin istikrarsızlaştığını gösteriyor. Savunma harcamalarının genel fonun yüzde 61'inden fazlasını oluşturması nedeniyle her gelir kaybı doğrudan savunma finansmanını etkiliyor; bu durum AB'nin 4,26 milyar dolarlık ikinci makro-finansman dilimini Ukrayna için kritik kılıyor.
Ne oldu
Ukrayna Parlamentosu Bütçe Komitesi Başkanı Roksolana Pidlasа, 2026 yılının ilk 9 ayına ilişkin bütçe verilerini açıkladı. Uluslararası hibeler hariç genel fon gelirleri 1,9 trilyon grivna olarak gerçekleşti ve plan 49,5 milyar grivna ile karşılanamadı. Bu eksikliğin 32 milyar grivnası ağustos ve eylül aylarına ait. Temel vergi ve harçlarda toplam 99 milyar grivnalık sapma yaşandı; en büyük eksikler ithalat KDV'sinde (35,7 milyar), Ukraya'da üretilen malların KDV'sinde (32,9 milyar), iç tüketim vergisinde (19,1 milyar) ve devlet şirketlerinin temettülerinde (10,8 milyar) kaydedildi. İthalat KDV'si 491 milyar grivna ile bütçenin en büyük kalemi olmaya devam etti. İç borçlanma kapsamında devlet tahvili satışlarından genel fona 350,6 milyar grivna yönlendirildi; eylül ayında tahvil yerleştirmelerinden sağlanan artış yaklaşık 19 milyar grivna oldu. Savunma harcamaları 2 trilyon grivna ile genel fonun yüzde 61,3'ünü oluşturdu. Eylül ayında özel fona 16,2 milyar grivna askeri vergi aktı. 9 aylık dönemde bütçe giderlerini karşılamak için yaklaşık 22 milyar dolar uluslararası yardım kullanıldı. Pidlasа, gelir düşüşünün başlıca nedeni olarak Rusya'nın iş dünyasına yönelik sürekli saldırılarını gösterdi ve AB'nin 4,26 milyar dolarlık ikinci makro-finansman dilimi gelene kadar durumun kritik kalacağını söyledi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Tek kaynak olan Ukrayna medyası, bilgiyi parlamento düzeyinde bir açıklama olarak, Bütçe Komitesi Başkanı sıfatıyla aktarıyor. Kaynak, gelir kaybını doğrudan Rusya'nın iş dünyasına yönelik saldırılarına bağlayarak güvenlik faktörünü öne çıkarıyor.
Arka plan
İthalat KDV'si 491 milyar grivna ile bütçenin en büyük gelir kalemi olmaya devam ediyor; bu da bütçeyi ithalat hacmi değişimlerine karşı kırılgan kılıyor. Devlet tahvili satışlarından genel fona 350,6 milyar grivna yönlendirilmesi, iç borçlanmanın finansmandaki önemli payını gösteriyor.