Eski Macar Başbakanı Orbán'a karşı 'altın konvoy' davası: İlk cezai suçlama yolda
Mart 2026'da Budapeşte yakınlarında Ukrayna devlet bankası Oschadbank'ın yedi nakit kuryesinin gözaltına alınması, eski Macar Başbakanı Viktor Orbán'a yönelik olası ilk cezai soruşturmanın odağında. Eski savcı Pál Fürcht, Orbán'ın gözaltı emrini bizzat verdiğini öne sürdü; eski TEK şefi János Hajdu da hazırlanan rapora göre benzer bir yönde ifade verdi. Macaristan'ın yeni hükümeti, Orbán dönemi iddialarını araştırmak için "Arındırıcı Ateş" operasyonunu başlattı.
Öne çıkanlar
- 5 Mart 2026'da Macar anti-terör polisi, Budapeşte yakınlarında Oschadbank'a ait iki nakit aracını ve yedi kuryeyi durdurdu.
- Ele geçirilen nakit ve altın yaklaşık 70 milyon euro değerindeydi (bir başka anlatıma göre 40 milyon dolar nakit, 35 milyon euro nakit ve 9 kilogram altın).
- Kuryeler Viyana–Kiev güzergâhında Raiffeisen Bank ile düzenli bir anlaşma kapsamında taşıma yapıyordu; Oschadbank taşımanın kurallara uygun olduğunu açıkladı.
- Orbán seçimleri kaybettikten sonra Budapeşte gözaltına alınan kuryeleri serbest bıraktı ve parayı Ukrayna'ya iade etti; kuryelere karşı açılan soruşturma delil yetersizliğinden düşürüldü.
- Eski savcı Pál Fürcht, 28 Eylül'de Orbán'ın gözaltı emrini bizzat verdiğini söyledi; Macar Başsavcılığı kendisini susturmaya yönelik girişim iddiasını reddetti.
- TEK eski şefi János Hajdu, hazırlanan rapora göre tutuklama kararının "bu davada yer almaması gereken bir kişiden" geldiğini belirtti; Hajdu görevinden uzaklaştırıldı ve kendisine haksız gözaltı ve kötü muamele suçlamaları yöneltildi.
- Yeni Başbakan Péter Magyar liderliğindeki "Arındırıcı Ateş" operasyonu kapsamında bu dava, Orbán'a yöneltilecek olası ilk cezai suçlamaya dönüşebilir.
Neden önemli
Bu dosya, Orbán hakkındaki olası ilk cezai suçlama olması nedeniyle önem taşıyor. Soruşturma, Ukrayna devlet bankasına ait on milyonlarca euro değerindeki nakit ve altının, siyasi saikle el konulduğu iddiası üzerine yoğunlaşıyor. Yeni Budapeşte hükümetinin "Arındırıcı Ateş" operasyonunun parçası olması, Macaristan'da Orbán dönemi uygulamalarına bakış açısında belirgin bir kırılma olduğuna işaret ediyor. Dava aynı zamanda Macar güvenlik servislerinin olası kötüye kullanımı ve Orbán'ın yakın çevresini doğrudan ilgilendiriyor.
Ne oldu
5 Mart 2026'da Macar anti-terör polisi, Budapeşte yakınlarındaki bir otoyolda Oschadbank'a ait iki nakit aracını durdurdu. Araçlar, Avusturya Raiffeisen Bank ile yapılan düzenli bir Viyana–Kiev seferi kapsamında 40 milyon dolar nakit, 35 milyon euro nakit ve 9 kilogram altın taşıyordu. Yedi Ukraynalı kurye gözaltına alındı; Macar makamları bunu kara para aklama şüphesiyle "Ukrayna altın konvoyu" adı altında değerlendirdi. Olay, Orbán'ın seçim kampanyası tarafından Kiev'in Macar muhalefetine gizlice para aktardığı yönünde bir kanıt olarak kullanıldı.
Orbán 6 Mayıs'taki seçimi kaybettikten sonra Budapeşte gözaltına alınan kuryeleri serbest bıraktı, ele geçirilen değerleri Ukrayna'ya iade etti ve kuryelere karşı açılan ceza soruşturması delil yetersizliğinden düşürüldü. Ancak dosya kapanmadı: eski soruşturma savcısı Pál Fürcht, 28 Eylül'de Orbán'ın gözaltı emrini bizzat verdiğini, raporladığında ise önce kınama aldığını, ardından hakkında iç soruşturma başlatıldığını açıkladı. Haziran ayına ait bir savcıbaşı raporunda TEK şefi János Hajdu, tutuklamaların "bu davada yer almaması gereken bir kişinin" kararıyla yapıldığını söyledi; rapor bu kişinin Orbán olduğunu belirtti. Hajdu TEK'teki görevinden uzaklaştırıldı, Fidesz'in güvenlik biriminin başına getirildi ve kendisine haksız gözaltı ve kötü muamele suçlamaları yöneltildi. Yeni Başbakan Péter Magyar'ın başlattığı "Arındırıcı Ateş" operasyonu kapsamında bu dava, Orbán'a yöneltilecek olası ilk cezai suçlama olarak görülüyor.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna kaynakları olayı siyasi bir gözaltı ve devlet varlıklarına yönelik hırsızlık olarak çerçeveliyor. Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, "Macaristan fiilen rehineler aldı ve parayı çaldı" dedi. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, kuryelerin 28 saat boyunca kelepçeli ve gözleri bağlı şekilde taşındığını, birinin bayıldığını bildirdi; The Guardian da Ukrayna kolluk kaynaklarına dayanarak bir kuryeye zorla bir enjeksiyon yapıldığını aktardı. Oschadbank, taşımanın uluslararası kurallara ve AB gümrük prosedürlerine uygun olduğunu vurguladı; Ukrayna çıkışlı haberler el koymanın asılsız olduğunu öne çıkardı.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Uluslararası çerçeveleme (Ukrayna kaynaklarının atıfta bulunduğu Financial Times haberleri aracılığıyla) Macaristan içindeki kurumsal ve siyasi sonuçlara odaklanıyor: Magyar hükümetinin "Arındırıcı Ateş" operasyonu, savcı Fürcht'un iddiaları ve Orbán'a yöneltilecek olası ilk cezai dava. Haberler, Macar soruşturmacıların bulgularıyla Fidesz'in inkârı arasındaki çelişkiyi ve eski TEK şefi Hajdu'nun görevden uzaklaştırılması ve hakkındaki suçlamaları öne çıkarıyor. Aynı zamanda Orbán ekibinin Ukrayna'nın Macar muhalefetine para aktardığı yönündeki jeopolitik iddiasına da yer verilse de bu iddia onaylanmıyor.
Arka plan
Macaristan ile Ukrayna arasındaki bu olay, Mart 2026'da Budapeşte yakınlarındaki bir otoyolda Oschadbank'a ait iki nakit aracının durdurulmasıyla başladı; araçlar Viyana–Kiev güzergâhında rutin taşıma yapıyordu. Orbán'ın seçim ekibi olayı, Kiev'in Macar muhalefetine gizlice para aktardığının kanıtı olarak sundu. Orbán 6 Mayıs'taki seçimi kaybettikten sonra Macaristan parayı Oschadbank'a iade etti ve gözaltına alınan çalışanları serbest bıraktı; kuryelere karşı açılan ceza davası delil yetersizliğinden düşürüldü. Eski savcı Pál Fürcht, 28 Eylül'de Orbán'ın gözaltı emrini bizzat verdiğini kamuoyuna açıkladı; haziran ayına ait bir savcıbaşı raporunda TEK şefi János Hajdu, tutuklamaların "bu davada yer almaması gereken bir kişinin" kararıyla yapıldığını söyledi. 28 Eylül'de parlamento ayrıca iki eski Orbán bakanının — Miklós Seszták ve Balázs Hankó'nun — dokunulmazlıklarını kaldırarak gözaltına alınmalarına yol açtı.