Rusya, Ukrayna'da seçimler için 60 günlük ateşkesi reddetti; Lavrov: 'Zelenskyi ara verme hak etmedi'
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 12 Ekim'de gazetecilere yaptığı açıklamada Rusya'nın Ukrayna'ya cephede 'ara verme' vermeyeceğini ve Volodimir Zelenskyi'nin böyle bir ara hak etmediğini söyledi. Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov, 60 günlük ateşkesi reddederek bunun Kiev'in 'yeniden toparlanıp savaşı sürdürmesi' için istendiğini ve Putin'in sadece seçim günü için saldırı emri verebileceğini belirtti. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha ise Lavrov'a yanıt olarak özel bir mahkemeye atıfta bulundu.
Öne çıkanlar
- Lavrov, 12 Ekim'de Rusya'nın Ukrayna'ya cephede 'ara verme' vermeyeceğini söyledi (kaynak: Interfax).
- Peskov, 60 günlük ateşkesi reddederek bunun Kiev'in 'yeniden toparlanıp savaşı sürdürmesi' için istendiğini iddia etti.
- Peskov, Putin'in sadece seçim günü için saldırıları durdurma emri vermeye hazır olduğunu söyledi; 60 günlük bir ateşkese hazır olmadığını belirtti.
- Lavrov, Zelenskyi'nin 'ara hak etmediğini' ve Moskova'nın 'güvence ve vaatlerle bir daha aldatılmayacağını' söyledi.
- 10 Ekim'de ABD Başkanı Donald Trump, Zelenskyi'yi savaşı bitirebilecek ama bunu yapmayı seçmemekle suçladı ve yeni bir cumhurbaşkanı seçilmesini istedi.
- 11 Ekim'de Zelenskyi, Putin 60 günlük tam ateşkesi kabul ederse Ukrayna'nın seçim yapacağını söyledi.
- Sibiha, Lavrov'a yanıt olarak onu 'savaş suçlusu' olarak nitelendirdi ve Salıverme Hakkını kazanma konusundaki özel mahkeme atıfta bulunduğunu söyledi.
- Trump'ın 'enerji ateşkesi' açıklamasının ardından Rusya, Harkiv'deki bir termik santrali vurdu (kaynak: Zelenskyi).
Neden önemli
Bu açıklamalar, Rusya'nın Ukrayna'da bir seçim süreci için bile çatışmalara ara vermeye isteksiz olduğunu gösteriyor. ABD öncülüğündeki ateşkes girişimlerini Kremlin'in açıkça reddetmesi, Washington'un diplomatik çabalarını zorlaştırıyor. Ukrayna açısından bakıldığında, seçim fikrinin Washington'dan değil Moskova'dan geldiği şeklindeki çerçeveleme, Trump'ın seçim baskısının siyasi maliyetini artırıyor. Tüm bu gelişmeler, Rusya'nın sözleriyle eylemleri arasındaki derin uçurumu — savaş söylemine karşı Ukrayna enerji altyapısına ve sivil bölgelere yönelik yoğunlaşan saldırılar — bir kez daha gözler önüne seriyor.
Ne oldu
12 Ekim'de Moskova'da gazetecilere konuşan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Trump'ın 11 Ekil'de duyurduğu 'enerji ateşkesi' girişimine yanıt olarak Rusya'nın Ukrayna'ya cephede 'ara verme' vermeyeceğini söyledi. Lavrov, Zelenskyi'nin böyle bir ara 'hak etmediğini' ve Moskova'nın güvence ve vaatlerle bir daha 'aldatılmayacağını' belirtti. Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov da 60 günlük tam ateşkes önerisini reddederek bunun Kiev'in 'yeniden toparlanıp savaşı sürdürmesi' için istendiğini iddia etti; Putin'in sadece seçim günü için saldırı emri vermeye hazır olduğunu söyledi. Bu açıklamalar, Trump'ın 10 Ekim'de Zelenskyi'yi savaşı bitirebilecek ama bunu yapmayı seçmemekle suçlamasının ve yeni bir cumhurbaşkanı seçilmesini istemesinin ardından geldi. 11 Ekim'de Zelenskyi, Putin 60 günlük tam ateşkesi kabul ederse Ukrayna'nın seçim yapacağını söylemiş ve seçim kararının Ukrayna halkına ait olduğunu vurgulamıştı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, Lavrov'a yanıt olarak onu 'savaş suçlusu' olarak nitelendirdi ve Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaş suçları için Kremlin rejimi temsilcilerinin yargılanmasını hak ettiğini söyledi; Lavrov'un saldırı suçu için kurulacak özel mahkemenin ön sıralarında yer almayı 'hak ettiğini' belirtti.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı kaynaklar Zelenskyi'nin seçim konusundaki şartlı tutumunu — 60 günlük tam ateşkes talebini — öne çıkarıyor ve lidere karar verme hakkının Ukrayna toplumuna ait olduğunu vurguluyor. Dışişleri Bakanı Sibiha'nın Lavrov'a verdiği yanıt ve özel mahkemeye atfı merkeze alınıyor. Verkhovna Rada Dış Politika Komitesi Başkanı Oleksandr Merezhko, seçim fikrinin Trump'tan değil Putin'den geldiğini ve amacının Ukrayna'yı zayıflatmak olduğunu savunuyor. Kaynaklar, ABD-Ukrayna ilişkilerindeki mevcut gerilimin geçici olduğunu ve ABD seçim kampanyasına bağlı olduğunu, ABD toplumunun ve Kongre'nin Ukrayna'ya yardımın kesilmesini kabul etmeyeceğini ileri sürüyor. Rusya'nın ateşkesi reddetmesiyle eş zamanlı olarak Harkiv'deki termik santrali de dahil olmak üzere Ukrayna enerji altyapısına ve sivil bölgelere yönelik yoğunlaşan Rus saldırıları, Rusya'nın söylemiyle eylemleri arasındaki karşıtlığı vurgulamak için kullanılıyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar, Rusya'nın Trump'ın 'enerji ateşkesi' önerisini kabul edip etmediği konusunda anlaşmıyor: Trump, her iki tarafın da 11 Ekim itibarıyla anlaşmaya vardığını iddia ederken, Lavrov Moskova'nın böyle bir ateşkesi kabul etme niyeti olmadığını ima etti ve Peskov ABD ile temasların sürdüğünü ancak Rusya'nın kabul edip etmediğini teyit edemeyeceğini söyledi. Ayrı bir anlaşmazlıkta Rus yetkililer (Peskov) Kiev'in Moskova'ya ve Rusya'nın Devlet Duması seçimleri sırasında Rus sandıklarına 'benzeri görülmemiş' saldırılar düzenlediğini iddia ederken, aynı dönemde Rusya'nın Ukrayna'nın sivil ve enerji altyapısına yönelik saldırıları sürdüğü ve Peskov'un bu Rus saldırılarından hiç söz etmediği kaydediliyor.
Arka plan
Ukrayna'da seçimler, 24 Şubat 2022'de ilan edilen sıkıyönetim kapsamında yasaklanmış durumda ve Zelenskyi'nin beş yıllık cumhurbaşkanlığı süresi Nisan 2026'da dolmuştu. Rusya ve Rus yetkililer, 2024'te cumhurbaşkanlığı seçimi yapılmadığı gerekçesiyle Zelenskyi'nin meşruiyetini sorguluyor. ABD Başkanı Trump, 10 Ekim'deki açıklaması da dahil olmak üzere birden fazla kez Ukrayna'da seçim yapılması meselesini gündeme getirdi. Zelenskyi, Ukrayna'da savaş döneminde seçim yapılmasının anayasal ve güvenlik kısıtları nedeniyle ancak 60 günlük tam ateşkesin sağlanması koşuluyla mümkün olabileceğini belirtti. Trump'ın 11 Ekim'de duyurduğu 'enerji ateşkesi' Axios'a göre yalnızca rafinerilere yönelik saldırıları kapsıyor; Ukrayna'nın ise yalnızca bir rafinerisi bulunuyor.