Zelensky, Le Pen'in Ukrayna finansmanını durdurma sözüne yanıt verdi: "Fransa için karşılıklı yarar var"
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerini açık ara önde götüren aşırı sağcı aday Marine Le Pen'in iktidara gelmesi halinde Fransa'nın Ukrayna'ya finansmanı durduracağı yönündeki açıklamasına Financial Times'a verdiği röportajda yanıt verdi. Zelenski, Ukrayna ordusunun savaş ve teknoloji deneyiminin Fransa da dahil ortaklar için çok önemli olduğunu, Fransız sanayisinin ortak üretim ve işbirliğinden kazanç sağlayabileceğini söyledi. Le Pen ise Brüksel'de gazetecilere yaptığı açıklamada Fransa'nın yüksek bütçe açığı ve zayıf büyüme nedeniyle artık Ukrayna'ya aynı düzeyde destek veremeyeceğini, iktidara gelmesi halinde altı ay daha yardımı sürdürüp ardından keseceğini belirtti.
Öne çıkanlar
- Zelenski, Le Pen'in Ukrayna finansmanını durdurma niyetine Financial Times röportajında yanıt verdi (15 Ekim).
- Zelenski'ye göre Ukrayna ordusunun teknolojik deneyimi İngiltere, ABD ve Fransa için çok önemli; Fransız sanayisi ortak üretim ve işbirliğinden yararlanabilir.
- Zelenski, Le Pen'in seçilmesi halinde "sahip olduğu en güçlü ve işleyen Avrupa sistemine sahip olmasının" sağlanması gerektiğini söyledi.
- Le Pen, Fransa'nın yüksek bütçe açığı ve zayıf büyüme nedeniyle Ukrayna'ya aynı düzeyde yardımı sürdüremeyeceğini belirtti; iktidara gelirse altı ay sonra finansal desteği durduracağını söyledi.
- Le Pen, AB'nin Ukrayna'ya 90 milyar avroluk kredisinden Fransa'nın payının 18 milyar avro olacağını öne sürdü.
- Le Pen ayrıca Ukrayna'nın AB'ye katılmasının Fransız tarımına zarar vereceğini savundu.
- Le Pen, 2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde anketlerde rakiplerinin açık ara önünde; ilk tur Nisan 2027'de, Macron üst üste üçüncü dönem için yarışamıyor.
Neden önemli
Le Pen, 2027 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimlerinde anketlerde açık ara önde olduğundan, Ukrayna finansmanına ilişkin pozisyonu marjinal değil, gerçekçi bir senaryodur. Bu karşılıklı açıklamalar, önemli Avrupa ülkelerindeki siyasi rüzgârlara göre Batı'nın Ukrayna'ya desteğinin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyuyor; Fransa bu açıdan olası bir kırılma noktası olarak öne çıkıyor. Zelenski'nin yanıtı, yardımı hayır işi olarak değil, ortakların savaş deneyimi ve sanayi kazanımları elde ettiği bir mübadele olarak çerçevelemeye çalışıyor; bu, şüpheci seçmen çevrelerini ikna etmeye yönelik bir argüman. Le Pen'in altı aylık geçiş süreciyle desteği kesme planı, uygulanması halinde Fransa'nın Ukrayna politikasında sert bir kırılmaya işaret ediyor.
Ne oldu
Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, 15 Ekim'de Financial Times'a verdiği ve Ukrayna medyasında (özellikle Yevropeiska Pravda'nın aktardığı) röportajda, aşırı sağcı cumhurbaşkanı adayı Marine Le Pen'in iktidara gelmesi durumunda Fransa'nın Ukrayna'ya verdiği finansal desteği keseceği yönündeki açıklamalarına yanıt verdi. Zelenski, Ukrayna ordusunun savaş meydanı ve teknolojik deneyiminin İngiltere, ABD ve Fransa dahil ortaklar için "çok önemli" olduğunu söyledi; Fransız sanayisinin ortak üretim ve Ukrayna teknolojileriyle işbirliğinden yararlanabileceğini, bunun "Ukrayna'ya şimdi para ödemek" anlamına gelmediğini vurguladı. Savaşın birinci ya da ikinci yılında olunmadığını, yardımın Ukrayna'yı güçlendirdiğini ve karşılığında Ukrayna'nın da deneyimi sayesinde ortaklarına güvenlik sağlayacağını belirtti. Le Pen'in seçilmesi halinde "sahip olduğu en güçlü ve işleyen Avrupa sisteminin kabul görmesinin" sağlanması gerektiğini ifade etti. Ayrıca önümüzdeki yıl Avrupa'daki seçimlerde Rusya yanlısı partilerin başarılarının Ukrayna için "birçok zorluk" yaratabileceğini kabul etti.
Le Pen ise Brüksel'de gazetecilere yaptığı açıklamada Fransa'nın yüksek bütçe açığı ve zayıf büyüme nedeniyle "son derece tehlikeli bir durumda" olduğunu söyledi; AB'nin Ukrayna'ya yönelik 90 milyar avroluk kredisinin Fransa'ya 18 milyar avroya mal olacağını öne sürdü. İktidara gelmesi halinde kimseyi şaşırtmamak için altı ay boyunca yardımı sürdüreceğini, ardından keseceğini belirtti. Ukrayna'nın AB üyeliğine karşı çıkan Le Pen, bunun Fransız tarımına zarar vereceğini ve egemenlik kaybına yol açacağını savundu. 2027 seçimleri öncesinde anketlerde rakiplerinin açık ara önünde olan Le Pen, Rusya'nın tam kapsamlı işgalini kınadığını ve 2022 sonrası yardımı desteklediğini de kaydetti; ancak Rusya'nın ana tehdit olup olmadığı sorusuna "Putin'in planlarını bilmiyorum" yanıtını verdi.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Fransız kamuoyu açısından bakıldığında, bu karşılıklı açıklamalar Ukrayna'ya desteği bütçe baskısı, egemenlik kaygıları ve Avrupa tarımının rekabetçi dengesi üzerinden tartışan iç siyasi bir çerçeveye oturuyor. Le Pen, Ukrayna yardımını yüksek bütçe açığı, zayıf büyüme ve AB kredisinin Fransa'ya 18 milyar avroya varacağı öngörüsüyle gerekçelendirirken; Zelenski bunu Fransa'ya savaş deneyimi ve ortak sanayi kazanımı sunan bir mübadele olarak yeniden çerçevelendiriyor. Anketlerdeki açık fark, bu tartışmanın 2027 seçimlerine kadar ana akım kalacağına işaret ediyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukrayna kaynaklarının Le Pen'in adını yazımında küçük bir fark var: Ukrinform ilk adını "Marion" olarak aktarırken, diğer Ukrayna medyası tutarlı biçimde "Marine" kullanıyor. Ayrıca Le Pen'in siyasi konumlandırması "aşırı sağcı", "ultra-sağcı" ya da yalnızca "sağcı" gibi farklı sıfatlarla yapılıyor; en yaygın kullanım aşırı sağcıdır. Bunun dışında, Le Pen'in Ukrayna yardımını durdurma niyeti ve Zelenski'nin buna yanıtı konusunda kaynaklar arasında önemli bir görüş ayrılığı yok.
Arka plan
Le Pen, Kasım 2022'den bu yana Jordan Bardella tarafından yönetilen ve Le Pen'in başbakan adayı olarak öne çıktığı Ulusal Birlik partisinin (eski adıyla Ulusal Cephe) başlıca kamusal yüzüdür. 7 Temmuz'da, Paris istinaf mahkemesinin kendisini Avrupa Parlamentosu fonlarını usulsüz kullandığı gerekçesiyle mahkum eden kararı onaylamasının ve seçimlerden men cezasını 15 aya düşürmesinin (Mart 2025'ten itibaren, ceza fiilen dolmuştu) ardından adaylığını açıklamıştı. 2027 Fransa cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu Nisan 2027'de yapılacak; görevdeki Emmanuel Macron üst üste üçüncü dönem için yarışamıyor. Fransa 2026'da Ukrayna yeniden yapılandırma fonunun yeni aşamasına 71 milyon avro ayırdı; Reuters tahminine göre Fransa'nın o yıl Ukrayna'ya toplam mali desteği birkaç yüz milyon avro düzeyinde. Le Pen, Rusya'nın tam kapsamlı işgalini kınadığını ve 2022 sonrası yardımı desteklediğini belirtirken, Ukrayna'nın AB'ye katılmasına egemenlik ve ekonomik gerekçelerle karşı çıkıyor; Fransa'nın devlet borcunda temerrüde yakın olduğunu öne sürüyor.