Ukrayna Merkez Bankı yumuşak para politikasıyla gri vniyi yıl rekoru seviyeye indirdi
Ukrayna Merkez Bankı, gri vniyi yıl tarihî rekor seviyeye indirdikten sonra kuralları yumuşattı. Döviz arzındaki eksiği karşılamak ve kur oynaklığını yumuşatmak için ekimde 6 milyar doları aşkın döviz sattı; büyük ölçekli para basımına ise başvurmadığını belirtti.
Öne çıkanlar
- 28 Ekim'de resmi dolar kuru 45,60 TL ile tarihî rekor kırdı.
- 30 Ekim itibarıyla resmi kur 45,53 TL'ye gerilerken bankalarda dolar 45,39–46,06 TL arasında işlem gördü.
- Merkez Bankı ekimde 6 milyar dolara yakın döviz sattı.
- Ekimde şirketler 9,5 milyar dolardan fazla döviz satın aldı.
- Ekim ayı boyunca ortalama günlük net döviz talebi 230 milyon dolara çıktı.
- Merkez Bankı 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 12,5'e, politika faizini ise yüzde 16,5'e yükseltti.
- Ukrayna'nın uluslararası rezervleri ekim başında 47,1 milyar dolar düzeyindeydi.
Neden önemli
Resmi dolar kurunun tarihî rekor seviyeye ulaşması, ülke içi fiyatlar ve ithalat maliyetleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Merkez Bankı'nın döviz satışlarını belirgin biçimde artırması, özel piyasadaki eksiği gidermeye ve kur dalgalanmalarını yumuşatmaya yönelik. Ortak finansmanın devlet finansmanı ihtiyacını karşılaması beklenirken, para politikasının sıkılaştırılması ve kuru her iki yönde hareket ettirmeye izin verilmesi yüksek enflasyon ortamında belirginleşiyor.
Ne oldu
Ekim ayında resmi dolar kuru 28 Ekim'de 45,60 TL ile tarihî rekor değerine ulaştı; 30 Ekim'de 45,53 TL'ye indi. Aynı sabah bankalarda döviz fiyatları 45,39–46,06 TL aralığında işlem gördü. Merkez Bankı, özel piyasadaki döviz eksiğini karşılamak ve sert hareketleri yumuşatmak amacıyla ekimde 6 milyar dolara yakın döviz sattı; son beş işlem gününde günlük net talep 230 milyon dolara çıktı. Ekimde şirketlerin döviz alımı 9,5 milyar doları aştı. Merkez Bankı, artan enflasyon nedeniyle 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 12,5'e yükseltirken politika faizini yüzde 16,5'e çıkardı. Kurun yapay olarak sabitlenmediğini ve finansmanın ortaklardan sağlanacağını belirten regülatörler, büyük ölçekli para basımından uzak durulduğunu vurguladı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna basınında ana eksen, tarihî rekor kur seviyesi, Merkez Bankı'nın döviz müdahalelerinin gerekçesi, enflasyon ve para politikasının sıkılaştırılması ile büyük ölçekli para basımından kaçınılması oldu. Uluslararası rezervlerin mevcudiyeti ve ortaklardan sağlanacak finansman da ayrıca ele alındı.
Arka plan
Eylül'de yıllık enflasyon yüzde 10'a yükselirken Merkez Bankı, 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 12,5'e çıkardı ve politika faizini yüzde 16,5'e yükseltti. Fiyat baskısı; Rusya'nın işletmelere ve altyapıya düzenlediği saldırıların sonuçları ile yakıt fiyatlarındaki artışa bağlandı. İhracat gelirlerinin düzensiz taraflanması nedeniyle şirketlerin ithalat ödeme ihtiyaçları gri vni üzerinde ek baskı yarattı. Uluslararası rezervler ekim başında 47,1 milyar dolar düzeyindeydi. Merkez Bankı 2022'de bütçe açığını para basımıyla finanse etmişti, ancak şu anda bu yönteme büyük ölçekli şekilde başvurmuyor.