Vladivostok'ta konuşan Putin: Savaşı önce Rusya ve Ukrayna kendi aralarında bitirmeli

Neden önemli

Putin, barış sürecini doğrudan ikili Rusya-Ukrayna müzakerelerine bağlayarak diğer arabulucuları fiilen devre dışı bıraktı. Aynı zamanda Zelenskyy'nin hava sahası uyarılarını 'devlet terörü' olarak nitelendirip Ukrayna'nın batılı ortaklarını sessiz kalmakla suçlayarak tansiyonu düşürmedi; bu da Kiev'in uluslararası arenada yükselttiği güvenlik kaygılarına karşı Moskova'nın sert tutumunu sürdürdüğünü gösterdi.

Ne oldu

Vladimir Putin, 3 Eylül 2026'da Vladivostok'taki Doğu Ekonomik Forumu'nun genel kurul oturumunda konuştu. Savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin öncelikle Rusya ve Ukrayna arasında yürütülmesi gerektiğini, ABD ve Çin dahil diğer ülkelerin yalnızca destek ve yardım sağlayabileceğini söyledi. Barışçıl bir çözüm için şans gördüğünü belirtti. Aynı konuşmada Ukrayna'nın Rus hava sahasının sivil havacılık için güvensiz olduğuna dair uyarılarını 'devlet terörü' olarak nitelendirdi; bu tür tehditlerin iki taraflı barış müzakerelerini zorlaştırdığını savundu. Ukrayna'nın batılı ortaklarını sessiz kalmakla eleştirdi ve sessiz kalanları 'uluslararası teröre ortak' olmakla suçladı. Putin ayrıca Rusya'nın Ukrayna ile başlıca istihbarat servisleri aracılığıyla temaslarını sürdürdüğünü, ancak Kiev'in son açıklamaları göz önüne alındığında bu temasların barışa ne ölçüde katkı sağladığını değerlendirmenin zor olduğunu söyledi. Yeni bir dalga seferberlik iddialarını 'düşmanın bilgi saldırısı' olarak nitelendirip şu an böyle bir ihtiyaç olmadığını belirtti.

Bu açıklamalar, 1 Eylül'de Zelenskyy'nin Rus hava sahasının 'tamamen güvensiz' hale geldiğini açıklayıp tüm havayollarını uyarmasının ve 2 Eylül'de Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha'nın Ukrayna'nın Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'ne (ICAO) Rus hava sahasının sivil havacılık için tehlikeli olduğunu resmen bildirmesinin ardından geldi. ICAO Genel Sekreteri Juan Carlos Salazar Gomez'e gönderilen mektupta Ukrayna, üye devletlere Rus hava sahasındaki sivil uçuşları tamamen yasaklama çağrısında bulundu. Zelenskyy'nin uyarılarının ardından Moskova havalimanları Vnukovo ve Şeremetyevo ikinci gece üst üste uçuşlara ara verdi; Şeremetyevo'da 21 uçuş iptal edilip 235'i gecikmiş, Vnukovo'da ise 22 uçuş iptal edilip 94'ü gecikmişti.

Foruma paralel yürüyen diplomatik trafikte ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 1 Eylül'de G20 maliye bakanları toplantısı marjında Rus mevkidaşı Anton Siluanov ile bir araya gelerek savaşı sona erdirme çağrısı iletti. CIA Direktörü John Ratcliffe'nin daha önce askeri uçakla Moskova'ya gizli bir görevle uçtuğu bildirildi; Başkan Donald Trump ABD'nin savaşı bitirmek için 'çok sıkı çalıştığını' söyledi. Bişkek'teki görüşmelerde Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Putin'e savaşın insanlık uğruna sona ermesi gerektiğini ve Yeni Delhi'nin tüm barış çabalarını destekleyeceğini iletti. 24 Ağustos 2026'da Zelenskyy, Trump'ın temsilcileri ve Avrupalı yetkililerle birlikte geliştirilen, ateşkes, cephe hattından karşılıklı geri çekilme ve tampon bölge oluşturulmasını öngören yeni bir ortak planı duyurmuştu.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna kaynakları Putin'in açıklamalarını ağırlıklı olarak Zelenskyy'nin Rus hava sahasının güvensizliğine ilişkin uyarıları bağlamında ele aldı. Ukrayna medyası, Putin'in 'barış' söylemini sürdürürken eşzamanlı olarak Zelenskyy'nin uyarılarını 'devlet terörü' olarak nitelendirmesini ve Ukrayna'nın batılı ortaklarını sessiz kalmakla suçlamasını bir tırmanma işareti olarak yansıttı. Birçok yayın, Rusya'nın Ukrayna ile temaslarının ağırlıklı olarak istihbarat servisleri üzerinden sürdüğüne ve Kiev'in son açıklamaları ışığında bunun barışa ne ölçüde katkı sunduğunun sorgulanabilir olduğuna dikkat çekti. ICAO'ya yapılan resmi bildirim ve Vnukovo ile Şeremetyevo havalimanlarında yaşanan ikinci gecelik uçuş durdurmaları Ukrayna tarafında sivil havacılık riskinin somut kanıtı olarak öne çıkarıldı.

Arka plan

1 Eylül'de Zelenskyy, Rus hava sahasının tamamen güvensiz hale geldiğini açıklayarak tüm havayollarını uyardı. 2 Eylül'de Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, Ukrayna'nın Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'ne (ICAO) Rus hava sahasının artan askeri faaliyet nedeniyle sivil havacılık için tehlikeli olduğunu resmen bildirdiğini duyurdu. Zelenskyy'nin uyarılarının ardından Moskova havalimanları Vnukovo ve Şeremetyevo ikinci gece üst üste uçuşlara ara verdi. 1 Eylül'de ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, G20 maliye bakanları toplantısı marjında Rus mevkidaşı Anton Siluanov ile görüşerek savaşı sona erdirme çağrısı iletti. CIA Direktörü John Ratcliffe daha önce askeri uçakla Moskova'ya gizli bir görevle uçmuştu; ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin savaşı bitirmek için çok çalıştığını söyledi. Bişkek'te Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Putin'e savaşın insanlık uğruna sona ermesi gerektiğini ve Yeni Delhi'nin tüm barış çabalarını destekleyeceğini iletti.